Klımaty qurǵaq, shóldi, jaz mezgili uzaq bolatyn Túrkistandy kógaldandyrý úshin eń aldymen sýlandyrý júıesin jetildirý kerek. Jazdyń aptap ystyǵynda egilgen aǵashtar men gúlder, shalǵyndarǵa sý jetkizý ózekti máselelerdiń biri.
Osy maqsatta qalanyń birneshe baǵytynan keletin kishi kanaldardy kúrdeli jóndeýden ótkizip, qala ishindegi aryqshalarǵa sý tartý josparlanǵan bolatyn. Osy baǵyttaǵy jumystar júzege asyrylyp búginde Qarashyq ózeninen bastaý alatyn 5,2 shaqyrymdy Qotyrbulaq kanaly tazalanyp, 7 kópir ornatyldy. Atalǵan kanaldan qazirgi tańda 5-10 m3 sý «Arys – Túrkistan» magıstraldy kanalyna quıylýda.
Sonymen qatar, qala aýmaǵyn sýlandyrý maqsatynda «Arys – Túrkistan» magıstraldy kanalynan bosatylatyn kishi kanaldarda iske qosyldy. Máselen, uzyndyǵy 3,1 shaqyrym R-32 kanaly qalaǵa kire beris qaqpanyń tómengi jaǵyndaǵy kósheler men Sattarhanov dańǵyly boıyndaǵy aǵashtar sýlandyrylýda. Al, R-32,2 kanaly arqyly Q.A.Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetine qarasty botanıkalyq baqtaǵy aǵashtar sý alyp jatyr. Odan ary qaraı qaladaǵy kóshelerge sý keltirýge bolady. Sondaı-aq, uzyndyǵy 3 shaqyrym quraıtyn R-33 kanaly arqyly aǵyn sý kelip, «Túrki baǵy» jáne «Qarakóz» qorymy mańyndaǵy egilgen aǵashtar sýlandyrylýda. Al R-33.1 kanaly arqyly Ǵ.Muratbaev kóshesindegi ırrıgasııalyq aryqshalarǵa sý bosatyldy. Buǵan qosa, uzyndyǵy 4,5 shaqyrym R-34 kanaly arqyly Táýke han dańǵyly men S.Erýbaev kóshelerin sýlandyrýǵa tolyq múmkindik bar.
Qazybek bı kóshesindegi sý uńǵymasyna aǵymdaǵy jóndeý jumystary júrgizilip, saǵatyna 25 m3 sý taratatyn qurylǵy qoıylyp, ırrıgasııalyq aryqshalar arqyly Qazybek bı kóshesi boıyndaǵy aǵashtardy sýǵarý máselesi sheshildi. Buǵan qosa, qaladaǵy qosymsha 6 dana sý uńǵymasy kóshe boıyna egilgen aǵashtardy sýlandyrý úshin iske qosylady.
Joǵaryda atalǵan kanaldar arqyly qaladaǵy kóshelerdi sýlandyrý maqsatynda barlyq kanaldardy jóndeý, tazalaý baǵytyndaǵy jumystar jalǵasatyn bolady.
Sonymen qatar, jýyq arada negizgi kóshelerdegi (S.Qojanov, Táýkehan, B.Sattarhanov dańǵyldary) ırrıgasııalyq aryqshalar qalpyna keltirilip, aǵyn sý júıesi iske qosylady. Qala boıynsha 17 kóshede 2016-2018 jyldary qaıta qalpyna keltirilgen uzyndyǵy 70,2 shaqyrym quraıtyn ırrıgasııalyq aryqshalar bar. Sondaı-aq, aǵymdaǵy jyly ortalyq aımaqtyń 47 kóshesine 54,1 shaqyrym aryqshalar ornatylatyn bolady.
Aldaǵy ýaqyttarda Rýhanı-mádenı ortalyqta, Ákimshilik iskerlik ortalyqta jáne irgeles jatqan aýmaqtaǵy kóshelerde salynatyn joldardyń boıyna jobamen 100 shaqyrym aryqshalar ornatýdy qarastyrylýda. Bul jobalardyń barlyǵy Túrkistannyń ekologııasyn ońaltyp, klımatyn jaqsartý úshin jasalatyn oń qadamdar.
