Bronh demikpesi eresekterdiń 5%, balalardyń 10% zardap shegetin eń kóp taralǵan sozylmaly aýrýlardyń biri bolyp tabylady. DSU anyqtamasy boıynsha búkil álemde 235 mln.adam demikpemen aýyrady.Dúnıejúzilik demikpemen kúres kúni jyl saıyn mamyr aıynyń birinshi seısenbisinde atap ótiledi. 2019 jyly ol 7 mamyrǵa sáıkes keldi. Bul kún DSU bastamasy boıynsha qurylǵan jáne demikpege shaldyǵýdyń órshý problemasyna jurtshylyqtyń nazaryn aýdaryp, bul detke dýshar bolǵandarǵa kómek kórsetý sapasyn arttyryp, adamdardyń odan habardar bolýyna baǵyttalǵan. Alǵash ret Búkilálemdik demikpege qarsy kúres kúni 1988 jyly atalyp ótti.
Demikpe grek tilinen aýdarǵanda «aýyr tynys alý» degendi bildiredi. Bul termınniń avtory – Gıppokrat. Kóptegen ǵasyrlar boıy ǵalymdar osy aýrýdyń sebebin zertteýge tyrysty jáne tek HH ǵasyrda demikpeniń sebebi, allergııalyq reaksııa, syrtqy titirkendirgishke (hımııalyq, bıologııalyq, fızıkalyq) jaýap retinde bronhtardyń jergilikti qabynýy bolyp tabylatyny anyqtalǵan.
Qazaqstanda demikpemen aýyratyn adamdardyń sany jyl saıyn artyp keledi. Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń sońǵy málimetteri boıynsha, demikpege shaldyǵý 100 000 adamǵa shaqqanda 56,3 kezdesedi. Al bul 10 myńǵa jýyq nasqas bar degendi bildiredi.
Kóp jyldan beri qoǵamdyq densaýlyq saqtaý máselelerimen aınalysatyn «Aman-saýlyq» QQ prezıdenti, dáriger Baqyt Túmenova: «Demikpe asa juqpaly aýrýlardyń qataryna jatady. Bul tynys joldarynyń qabynýy men tarylýyna tán ókpeniń sozylmaly aýrýy. Aýrýdyń jıiligi boıynsha bul dert júrek aýrýlarynan, ınsýlttan, qaterli isikten jáne dıabetten keıin besinshi orynda tur», – deıdi.
«Bronh demikpesin anyqtaý qıyn, sebebi ony jiti jáne sozylmaly bronhıttermen, ókpeniń sozylmaly obstrýktıvti aýrýymen, ókpeniń qabynýymen, týberkýlezben, basqa da respıratorlyq, nevrologııalyq nemese qantamyr aýrýlarymen ońaı shatastyrýǵa bolady. Dál dıagnozdy jedel dem shyǵarý kólemin ólsheý, bronhıaldy sekret analızi, allergologııalyq tekserý jáne t.b. taldaýlar negizinde qoıýǵa bolady. Alaıda, bronh demikpesin dıagnostıkalaý men emdeýdiń zamanaýı ádisteriniń kómegimen baqylap, durys em qoldansa, talaı naýqas aýrý belgilerinen arylýy múmkin», – deıdi sarapshy.
ALMATY
