Rýhanııat • 12 Mamyr, 2019

Taraz qalasynda «Dańq» zaly ashyldy

1740 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

9 mamyr – Uly Jeńistiń 74 jyldyǵy Jambyl oblysynda joǵary deńgeıde atalyp ótti. Merekege arnalǵan oblys ortalyǵyndaǵy saltanatty sharalar legi qaladaǵy eskertkishterge gúl shoqtaryn qoıý rásiminen bastaý aldy. A.Sýhambaev, Y.Súleımenov, Z.Kosmodemıanskaıa, T.Tastandıev eskertkishterine, ál-Farabı kóshesindegi obelıskige gúl shoqtaryn qoıý rásimine oblys ákiminiń orynbasarlarynan bastap, basqarma, mekeme basshylary, ardagerler keńesiniń tóraǵalary, Assambleıa hatshylyǵynyń, zııaly qaýym ókilderi jáne taǵy basqalar, barlyǵy 5 myńǵa jýyq adam qatysty.

Taraz qalasynda «Dańq» zaly ashyldy

  Budan keıin «Qaharman ult-Bessmertnyı polk» sherýi ótti. Sherýge qatysqan 2 myńnan asa adam A.Sýhambaev eskertkishinen D.Qonaev – I.Jansúgirov kósheleri arqyly Jeńis saıabaǵyna deıin júrip ótti. Jeńistiń 74 jyldyǵyna arnalǵan sherýge kópshilikpen birge oblys ákimi Asqar Myrzahmetov ta arnaıy qatysty. Budan soń ákim Asqar Myrzahmetov,  oblystyq máslıhat hatshysy Baǵlan Qarasholaqov, oblystyq ardagerler Keńesiniń tóraǵasy Erkinbek Soltybaev jáne Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń Qurlyq áskerleri bas qolbasshysy, general-maıor Marat Qusaınovtyń qatysýymen «Máńgilik alaý» jáne Baýyrjan Momyshuly eskertkishine saltanatty gúl qoıý rásimi  ótti. Ol «Erlik» memorıaldy keshenindegi merekelik sharasyna ulasty. Merekelik shara barysynda qatysýshylar Uly Otan soǵysy qurbandaryn, jerles jaýyngerlerdi bir mınýt únsizdikpen eske aldy. Oblys ákimi jınalǵandardy Jeńis merekesimen quttyqtap, beıbit kúnniń baǵasyn bilýge shaqyrdy.

  Sondaı-aq, bul kúni Jeńis saıabaǵyndaǵy «Danq» zalynyń ashylý saltanaty ótti. «Danq» zalynyń qurylysy saıabaqtyń ótken jyly bastalǵan jańǵyrtý jumystarynyń jalǵasy bolyp tabylady. Jalpy aýmaǵy 1500 sharshy metrdi quraıtyn zal eki qabattan turady. Qurylysty merdiger «Jasyl el Taraz» JShS-gi júrgizgen. Joba quny – 546 mıllıon 769 myń teńgeni quraıdy. «Danq» zalynyń birinshi qabaty Uly Otan soǵysy jyldaryn beıneleıtin fotosýretter men eksponattarǵa toly. Onda 1000 sharshy metrge barlyǵy 1 mıllıon 500 myńnan  astam fotoshejireler toptastyrylǵan. Zaldyń birinshi bóliginde ornalasqan 1941, 1942, 1943, 1944 jáne 1945 jyldarǵa arnalǵan qabyrǵalardaǵy sýretter sol kezeńdegi soǵys kórinisterin  eriksiz kóz aldyńa alyp keledi. Atap aıtsaq, 1941-jylǵa arnalǵan qabyrǵada «Barborosa» josparynyń kartasy, Máskeý úshin shaıqasynyń, general-maıor I.Panfılovtyń, «Otan ana», B.Momyshulynyń, N.Belashevtiń jáne basqa da barlyǵy 100-den astam fotosýretter men 200-den asa qujattar qoıylǵan. Al, zaldyń 1942-jylǵa negizdelgen qabyrǵasy  «Lenıngrad blokadasyna» arnalǵan. Onda jyr alyby – Jambyl Jabaevtyń sýreti, aqynnyń «Lenıngradtyq órenim» atty otty óleńi jáne ózge de dúnıeler oryn alǵan. 1943-jylǵa arnalǵan qabyrǵada Stalıngrad, Kýrsk shaıqastaryna arnalǵan úlken fotolar jınaǵy ornalasqan. Sol sekildi 1944-45 jyldarǵa arnalǵan qabyrǵada Qyzyl Áskerdiń Evropany azat etýin beıneleıtin fotolar jınaǵy berilgen. Sondaı-aq, zalda «Reıhstagqa tý tigý» barelefi qoıylyp, tyldaǵy eńbekkerlerdiń ómirinen syr shertetin, 1945 jylǵy 24 maýsymdaǵy Máskeý qalasynda ótken Jeńis sherýi jáne Jeńistiń 70 jyldyǵyna arnalǵan Astana qalasynda ótken saltanatty sharanyń sýretteri de kórinis tapqan. Jergilikti maıdangerlerdiń 500-ge jýyq medali de zaldan oryn alǵan. Nysannyń ekinshi qabatynda «Baýyrjantaný» ǵylymı-zertteý ortalyǵy ornalasqan. Ortalyqta B.Momyshulynyń balalyq shaǵynan  kemeńgerlik jasyna deıingi ómirin beıneleıtin  mýzeı jáne kórkemsýret buryshy qurylǵan. Onda negizinen maıdanger-qalamgerdiń shyǵarmashylyq-tulǵalyq bolmysyn aıshyqtaýǵa basymdyq berilgen. Ortalyq ishinde Baýkeńniń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan kitaphanalyq burysh pen jıyn ótkizýge arnalǵan konferensııa zaly jasaqtalǵan. Sonymen qatar, derekter jınaqtaıtyn mamandarǵa arnalǵan úsh qyzmettik bólme men bir fotolaboratorııa qarastyrylǵan.

  «Danq» zalynyń lentasyn qııý rásimine dańqty Baýyrjan Momyshulynyń kelini Zeınep Ahmetova, QR memlekettik syılyǵynyń ıegeri, professor,  Mekemtas Myrzahmetuly, Uly Otan soǵysynyń ardageri Tileýqabyl Tórebekov qatysty. Sondaı-aq, osydan soń saıabaqta «Soldat botqasy» atty shara ótip, 500 adamǵa botqa taratyldy. Merekelik sharalar sońy konserttik baǵdarlamaǵa ulasty. Aıta keteıik, bul kúngi is-sharalarǵa barlyǵy 11 myńnan asa qala turǵyndary men qonaqtary qatysty.

 Jambyl oblysy

Sońǵy jańalyqtar