Saıasat • 05 Maýsym, 2019

Serbııa sergeldeńi

1140 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Mamyrdyń sońynda Kosovonyń soltústik aımaǵynan jik shyqty. Serbııamen irgesi sógilgen Kosovony birjola erkine qoımaı ustap turǵan jalǵyz ilmek – osy soltústik. О́ıtkeni bul – negizinen serbter qonystanǵan meken. Sondyqtan kosovolyqtar jergilikti halyqqa qysym kórsetý arqyly shekarasyn tolyq shegendegisi keletin syńaıly.

Serbııa sergeldeńi

Kosovonyń arnaıy qaýipsiz­dik kúshteri (ROSU) 28 mamyr kúni tańerteń uıymdasqan qyl­mys pen kontrabandaǵa qar­sy reıd júrgizý jeleýimen ól­keniń soltústigindegi serbter turatyn aýdandarǵa basyp kir­di. Shamamen 200 jaýyngerden quralǵan, 73 brondalǵan kó­lik jumyldyrylǵan opera­sııa alty saǵatqa sozylǵan. Ar­naıy jasaqtyń bul áreketine jergilikti turǵyndar narazylyq tanytyp, Zýbın-Potok já­ne­ Kosovska-Mıtrovısa mýnısı­palıtetterinde barrıkadalar ornata bastady. Sondyqtan Kosovo polıseılerine kúsh qoldanýǵa týra kelip, jolyna bóget qylyp qoıǵan júk kólikterin túgel ysyryp tastaǵan, sońy atysqa ulasqan. Nátıjesinde 30-ǵa jýyq adam ustalǵan. Olardyń deni – serbter, arasynda biren-saran albandar da bar. Kosovo astanasy Prıshtınadan uıymdasqan qylmysqa, korrýpsııaǵa qatysy bar degen kúdikpen 19 quqyq qorǵaý organynyń qyzmetkeri ustalǵany habarlandy. Sondaı-aq Kosovodaǵy ýaqytsha ákim­shilik isteri jónindegi mıssııamen júrgen BUU-nyń eki qyzmetkeri ustalǵan. Onyń bireýi – reseılik Mıhaıl Krasnoshekov. Ol keıin bosatyldy.

Serbııa prezıdenti IIM áskeri men arnaıy jasaqtaryn tolyq jaýyngerlik ázirlikke keltirýdi buıyrǵan. Jáne mundaı jaǵdaı­lar tyıylmaıtyn bolsa, ony jaýapsyz qaldyrmaıtynyn eskertken. Serbııa úkimetiniń ókili Marko Dıýrıch Kosovo polısııa­sy óńirdegi beıbit halyqtyń shyr­qyn buzdy, etnıkalyq serbterdi qýyp shyǵarýǵa árekettendi dep aıyptady.

Al Kosovonyń premer-mı­nıstri Ramýsh Haradınaı Twitter-degi paraqshasynda azamattardy tynyshtyq saqtaýǵa shaqyryp, respýblıkanyń soltústigindegi operasııa uıymdasqan qylmysqa qarsy jáne polısııa men keden organdardaryn tekserý­ maq­satynda júrgizilgenin málim­dedi. Sondaı-aq Serbııa úkimetinen bul is-sharaǵa qarsy kúsh jumsamaýyn surady.

Qalaı degenmen de Kosovo polısııasynyń atalǵan reı­di­ shıelenisken jaǵdaıdy ýshyq­tyrdy. Buǵan deıin de osyndaı arandatýshylyq áreketter oryn alǵan. Onyń ústine dál osy oqı­ǵadan bir kún buryn Serbııa prezıdenti Aleksandr Výchıch parlament minberinde eki saǵat sóz sóılep, Kosovonyń ýystan shy­ǵyp ketkenin moıyndaıtyn kez kelgenin málimdegen. Ol bú­ginde Kosovo Belgradtyń qa­da­ǵalaýynda emestigin aıtyp, depýtattardy shyndyqqa týra qa­raýǵa shaqyrdy. «Serbııanyń iri ulttyq jeńiliske ushyrap, ter­rıtorııasynyń bútindigin saqtaı almaǵanyn, edáýir ekonomıkalyq shyǵynǵa tap bolǵanyn moıyndaý qajet. Kosovo men Metohııanyń ústinen bizdiń úkimet bılik júr­gize almaıdy. Budan ári óz-ózimizdi aldarqatýdy, óz qoǵa­mymyzdy soǵan sendirýdi toqta­týymyz kerek. Onsyz biz bul aı­maqtaǵy serbterdiń qandaı jaǵdaıda ekenin naqty bile almaımyz», dedi prezıdent.

A.Výchıchtiń aıtýynsha, Koso­vo problemasyn sheshýdiń eki joly bar. Biri – osylaı kvo-már­tebesin, ıaǵnı qatyp qalǵan qaqtyǵys qalpyn saqtap, ymyrasyz yryldasyp kún keshe berý. Ekinshi nusqa – Belgrad pen Prıshtına arasyndaǵy qarym-qatynasty bir qalypqa keltirý. Serbııa prezıdenti ekinshi joldy jaqtaıtynyn jetkizdi. Jáne bul jol – problemanyń jalǵyz sheshimi ekeni shyndyq. О́ıtkeni Kosovony endi qaıtarý múmkin emesi anyq. Bul A.Výchıchtiń Kosovo­nyń táýelsizdigin moıyn­daý­ǵa jaqyn ekenin ańǵartady. Al Kosovo Serbııanyń býynsyz jerine pyshaq uryp, ıaǵnı soltús­tigindegi serbterge qy­sym jasap, prosesti tezdetýge asyq­qan sııaqty. Buǵan deıin eki el prezıdentteri A.Výchıch pen H.Tachıdyń qatysýymen aýmaq­tyń almasý yqtımaldyǵy týraly kelissózder júrgizilgen. Áńgime Kosovo Serbııaǵa serbter mekendeıtin soltústik aımaǵyn berý, al Serbııa Kosovaǵa ońtús­ti­gindegi albandar turatyn eki aýdanyn ótkizý turǵysynda bol­ǵan. Biraq Serbııanyń dármen­sizdigin paıdalanǵan Kosovo sol­tústiktegi serbterdi jedel ketýge máj­búrleı bastaǵan sekildi.

Halqynyń basym bóligin et­nostyq albandar quraıtyn Kosovo 2008 jyly táýelsizdigin jarııalady. Sodan beri onyń táýelsizdigin 110-nan asa memleket moıyndady. Al Serbııa áli de Kosovony óz provınsııalarynyń biri dep sanaıdy.