Aıbek Nuǵymarov – eki dúrkin «Qazaqstan barysy»

Bıylǵy jarysqa Qazaqstan Respýb­lıka­synyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev már­tebeli meıman retinde qaty­syp, balýandarǵa qoldaý bil­­dirýge arnaıy keldi. Al ja­rystyń ashylý saltana­tynda Mádenıet jáne sport mı­nıstri Arystanbek Muhame­dı­uly, ulttyq sport jan­ashyry, kásipker Oralbek Bot­­­baev, «ORDA INVEST» kor­­­­­porasııasynyń basqarma tóraǵasy Shalqarbek Talıpov jəne «Qazaqstan barysy» qa­zaq kúresin damytý qo­ry qam­qorlyq keńesiniń tóraǵasy Ar­man Shoraev quttyqtaý sóz sóılep, balýan­darǵa jeńis, jankúıer qaýymǵa esten ketpes jaqsy əser tiledi. Son­daı-aq shyn myqty balýannyń jeńis­ke jetýine tilektestikterin bil­dir­di. Bozkilemde bir-birimen ıyq tiresip, kúreske túsýge asy­ǵyp turǵan balýan­darǵa əıgili balýan, Olımpıada chempıony Jaqsylyq Úshkempirov aq tilegin arnap, batasyn berdi.

Týrnırge elimizdiń ərbir aıma­ǵynda uıymdastyrǵan irikteý kezeńinen sú­­rin­beı ótken tań­daýly balýandar­ qa­­tysqan soń bozkilem ústi tosyn je­ńis­­terge, jan alysyp, jan berisken bel­­desýlerge de toly boldy. Ádette «Qazaqstan barysy» týrnıriniń belde­sýleri shırek fınaldan bas­tap qyza tú­setin. О́ıtkeni alǵashqy aınalymdarda balýandar bir-birin ańdysyp, táýe­kelge bar­­maı, baıyppen, asa bir saq­­­­tyqpen kúresetin. Al bul jy­ly múlde basqasha boldy. Ba­lýan­dar salǵan jerden qar­sylas­taryn alyp ta, shalyp ta jyǵýǵa umtyldy. Mysaly, jarystyń ekinshi aınalymynda qa­tarynan tórt kezdesý mer­ziminen bu­ryn aıaqtalyp, balýandar taza je­ńiske jetti. Tipti almatylyq Rýslan Áb­dirazaqov Atyraý oblysynyń balýany Bekbolat Salyqovty nebári 14 sekýndta taza ádispen jeńip ketti.

Shırek fınaldaǵy asa qy­zyq­ty həm tartysty ótken bel­desýdiń biri 2013 jylǵy «Qazaqstan barysy» Aı­bek Nuǵy­marov pen 2014 jylǵy «Qazaq­stan barysy» atanǵan Muhıt Tursynov arasynda ótti. Buǵan deıin bozkilem ústinde talaı ret beldesip, bir-biriniń qyr-syryn áb­den meńgerip alǵan qos balýan arasyndaǵy beldesýde ekeýi eki mınýtqa jýyq bir-birinen saqtanyp, ədis ja­saý­ǵa asyqpady. Degenmen, bel­desýdiń orta tusynan aýǵan­da Aıbek Nuǵymarov búk upaı ıelenip, Muhıt Tursynovty ja­­rys jolynan shyǵaryp ji­berdi.

Shırek fınaldaǵy taǵy bir ma­ńyz­dy beldesý almatylyq Rýslan Áb­­dirazaqov pen qyzyl­ordalyq Maq­sat Isaǵa­bylov arasynda ótti. Eki balýan da shırek fınalǵa deıin qarsy­lastaryn aıqyn basym­dyqpen jeńip kelgen-di. Alǵash­qy eki mınýttyń ishinde R.Áb­di­ra­zaqov jambas upaıyn ıe­lenip, jartylaı fınalǵa bir ta­ban jaqyndaı tústi. Al bəsekeniń so­ńynda taza jeńis­pen jartylaı fı­nalǵa joldama aldy. Sondaı-aq ¼ fı­naldyq básekede elordalyq Aı­bat Seıten mańǵystaýlyq Nurdáýlet Ja­rylǵapovty taza ádispen jeńip, kelesi kezeńge joldama alsa, shyǵystyń shy­­myr balýany Erasyl Qajy­baev qos­tanaılyq Ǵabıt Bal­ǵyn­baevtan aılasyn asyryp ketti.

Sonymen jankúıer qaýym asyǵa kútken jartylaı fınal beldesýlerine de kezek kel­di. Aldymen kilemge dzıýdo kú­resinen ulttyq qurama sapynda ta­laı dodada atoı salyp, el mereıin asyryp júrgen Shy­ǵys Qazaqstan oblysynyń namysyn qorǵaǵan Erasyl Qa­jybaev pen «Qazaqstan ba­­rysy» týrnırine birneshe jyl qatysyp, úl­ken təjirıbe jı­naqtaǵan Nur-Sultan qala­synyń balýany Aıbat Seıten shyqty. Beldesýdiń aıaqtalýyna 52 sekýnd qalǵanda Qajybaev taza jeńispen týrnırdiń fınalyna shyqty.

Al ekinshi jartylaı fınal­dyq jupta «Qazaqstan barysy» týrnıriniń 2013 jylǵy jeńimpazy Aıbek Nu­ǵymarov pen 2015 jylǵy kúmis júlde­ger Rýslan Ábdirazaqov kúsh synasty. О́te tartysty ótken bul beldesýde Rýs­lan eki mınýt boıy bir jartylaı jeńispen alda turǵan edi. Alaıda Aı­bek sońǵy sátte qarsylasynan jeńisti julyp aldy.

2019 jylǵy «Qazaqstan barysyn» anyqtaıtyn sheshýshi saıystyń aldynda júlde beriletin úshinshi oryn úshin beldesý ótti. Nur-Sultan qa­lasynyń balýany Aıbek Seıten men Almaty qalasynyń arlany Rýslan Ábdirazaqov arasyndaǵy jekpe-jekte kóp jyldyq təjirıbe óz sózin aıt­­ty. Myqtylar bel­­desýinde Rýslan Ábdirazaqov ekin­shi ret «Qazaqstan barysynyń» qo­la júl­desin ıelendi. Ol bu­ǵan deıin 2014 jylǵy dodada úshinshi oryn oljalaǵan bolatyn.

Sonymen qazaq kúresinen eń myqty, eń kúshti balýandy anyqtaıtyn sət te kelip jet­ti. Alty saǵatqa sozylǵan aıtýly básekeniń fınalyna týrnırde bir demmen kúresip, óziniń babynda ekendigin tek byltyr emes, bıyl da kilem ústinde dáleldegen «Qazaqstan barysy» týrnıriniń byltyrǵy fınalısi Erasyl Qajybaev pen 2013 jylǵy «Qazaqstan ba­rysy» jarysynyń je­ńim­­pazy Aıbek Nuǵymarov shyq­ty. Bilekti balýandardyń arasyndaǵy fı­naldyq belde­sýdiń alǵashqy mıný­tynda shy­­ǵys­qazaqstandyq Erasyl Qa­jybaev belsendi qımyldap, á de­gen­nen-aq alǵashqy upaıdy en­shilep úlgerdi. Biraq Aıbek Nuǵymarov fı­nalǵa teginnen- tegin shyqpaǵanyn dá­leldep, jambas upaıymen tarazy basyn ózine aýdardy. Arada kóp ýaqyt ótpeı Erasyl da ádis jasap, jambas upaıǵa qol jetkizip, esepti teńestirgen-di. Dese de, barlyq kúshin sar­­­­­qyp alǵan ol sońǵy sátte qarsy­­lasyna ese jibe­rip qoıdy. Ta­­ǵy da jambas upaıyn ol­jalaǵan Aıbek Nuǵymarov ekinshi ret «Qazaqstan barysy» týrnırinde top jardy. Al jarysqa ekinshi ret qatysyp, ekinshi ret fınalda jeńilgen Erasyl Qajybaev ekinshi ret «Kúmis belbeý» ıegeri atandy.

«Qazaqstan barysy» týr­­­­nıriniń jeńimpazy men júl­­­­degerlerin marapattaý sha­rasyna Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muha­me­dıuly, Halyqaralyq qa­zaq kúresiniń prezıdenti Qa­nat Bozymbaev, Nur-Sul­­tan­ qalasynyń ákimi Baqyt Sul­­­­tanov, Máskeý Olım­pıa­da­synyń chempıony Jaqsylyq Úsh­kempirov, «Qazaqstan bary­sy» qazaq kúresin damytý qory qam­qorlyq keńesiniń tóraǵasy Ar­man Shoraev qatysty. 2019 jyl­ǵy «Qazaqstan barysy» Aıbek Nuǵymarovtyń be­li­ne «Al­tyn belbeýdi» Arys­tan­bek Muha­me­dıuly baı­la­dy. Sonymen qatar shyǵys­qa­zaqstandyq balýanǵa «Altyn taı­tuıaq» pen 25 mıllıon teń­­geniń sertıfıkaty tabys etil­di. Balýannyń bapkeri de qu­r­­ala­qan qalǵan joq, chem­pıonnyń jat­­tyqtyrýshysy 3,5 mıllıon­ teńge syıaqyǵa ıe boldy.­ Budan bólek, týrnır­de kúmis júldeger atanǵan Erasyl Qajybaevqa «Kúmis belbeý» men 5,5 mıllıon teńge syılyq tapsyryldy. Al onyń bapkeri 1,8 mıllıon teńge ıelendi. Al úshinshi oryn ıelengen Rýslan Áb­dirazaqovqa 1,8 mıllıon teń­ge, bapkerine 900 myń teń­­ge­niń sertıfıkaty tabystaldy.

Qoryta aıtqanda, «Qazaq­stan barysy» týrnıri jyl saıyn joǵary deńgeıde uıym­dastyrylyp keledi. Bıyl da solaı boldy. Ony «Barys Arena» muz saraıyna balýandarǵa tapjylmaı otyryp jankúıer bolǵan kórermen sanynan-aq baıqaýǵa bolady. «Qazaqstan barysy» týrnıri kelesi jyly ózi­niń on jyldyǵyn toılaı­dy. Uıymdastyrýshy tarap, onjyldyqqa baılanysty­ ke­lesi jy­ly jarystyń irik­teý kezeńine ózgeris engizetin­dik­terin aıtty. О́zge­ris týrnır­diń kór­kin qyzdyrmasa, kemit­peı­tini sózsiz.