Tarıhta ózindik iz qaldyrǵan qaıratker
Juma, 8 naýryz 2013 7:33
Bolıvarlyq Venesýela Respýblıkasynyń prezıdenti Ýgo Chaves qaıtys boldy. Bul el ǵana emes, búkil Latyn Amerıkasy bul qazany aza tutyp jatyr. Álemniń barlyq jerinde de onyń jarqyn beınesin qadirleıtin jurtshylyq bar ekenine kýá bolyp otyrmyz.
Juma, 8 naýryz 2013 7:33
Bolıvarlyq Venesýela Respýblıkasynyń prezıdenti Ýgo Chaves qaıtys boldy. Bul el ǵana emes, búkil Latyn Amerıkasy bul qazany aza tutyp jatyr. Álemniń barlyq jerinde de onyń jarqyn beınesin qadirleıtin jurtshylyq bar ekenine kýá bolyp otyrmyz.
Ol biraz aýyrdy. Onyń densaýlyǵyn búkil álem qadaǵalap otyrdy dese bolady. Nemen aýyrdy, qalaı emdeldi, aıaǵy nege soqtyrdy – bul jaıynda júıeli aıtyldy, júıeli jazyldy. Venesýela halqy onyń janynda boldy desek lázim. О́mirden búkil halyqtyń súıispenshiligine bólengen qaıratker ótti.
Mundaı súıispenshilik jaıdan-jaı kelmeıdi. Onyń syryn álemdik aqparat quraldary da aıtyp jatyr. Ásirese, amerıkalyq, brıtandyq, ıspandyq basylymdar bul qaıratkerdiń kembaǵal halyq úshin óz eliniń orasan baılyǵyn ońdy-soldy shashyp jumsaǵanyna, Amerıka Qurama Shtattaryndaı alyp ımperııaǵa qasqaıyp qarsy turǵan saıasat júrgizgenine aıryqsha mán berip otyr.
Ýgo Chaves ón boıy qaıshylyqqa toly qaıratker boldy. Munaı qory jóninen álemdegi eń baı el sanalatyn Venesýela Respýblıkasynda bılik tizginin 14 jyl ustaǵan ol ashyq ta batyl saıasat júrgizdi. О́z eliniń alpaýyt elderge táýeldi bolmaýy jolynda túrli qadamdarǵa bardy. Parasat bıiginen qaraǵanda, onyń sol keıbir qadamdaryn quptaýǵa da bolmaıtyndaı edi. Ol jóninde kezinde basqalarmen jarysyp biz de jazǵanbyz jáne dál qazir onymyz orynsyz bolǵan eken de demeımiz. Ár nárseniń óz baǵasy bar.
Venesýela prezıdentiniń ustanǵan saıasatynyń basty baǵyty AQSh júrgizip otyrǵan saıasatqa qarsylyq edi. Onyń dostary da, dushpandary da negizinen osyǵan oraı irikteldi. Ol AQSh yqpalyndaǵy elderden qoldaý tapqan joq. Onyń esesine AQSh-qa qarsylar oǵan qushaǵyn aıqara ashty. Ol osylaısha Reseı Federasııasymen, onyń basshylarymen jaqyn aralasty. Reseı óziniń áskerı tehnıkasyn, qarý-jaraǵyn bul elden aıaǵan joq, birigip áskerı jattyǵýlar da ótkizdi. Venesýela Reseıdiń Latyn Amerıkasyndaǵy tiregine aınaldy. Antıamerıkalyq saıasat aıasynda ol Iran prezıdenti Mahmut Ahmadınejadpen, Belorýssııa prezıdenti Aleksandr Lýkashenkomen, Soltústik Koreıa basshylyǵymen dostasty.
Ol óz halqynyń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartý jolynda batyl sharalardy júzege asyrdy. Aýrýhanalar saldy, mektepter ashyp, saýatsyzdyqty joıýǵa baılanysty kýrstardy uıymdastyrdy. Kedeı jurtshylyqtyń jaǵdaıyn kóterdi. О́zi bılik tizginin ustaǵan kezde osyndaı baǵytta 27 baǵdarlamany júzege asyrypty. Ony halyq sol úshin súıdi.
О́z elinde ǵana emes, búkil Latyn Amerıkasynda onyń orny úńireıip qaldy desek bolady. Jurt ony izdeıtin bolady. Munyń ózi onymen qoshtasý kezinde de ańǵaryldy. Biraq onyń isi, ónegesiniń halyqqa qyzmet etetini anyq. Kezinde Bolıvardy halyq qalaı syılasa, Chavesti de solaı syılaıtyny zańdylyq. Chaves – aıryqsha tulǵa. Onyń dostary kóp bolsa, dushpandary da az bolǵan joq. Alda da ol jalǵasady. Biraq eldiń esinde jaqsy isi qalady. Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń: «Ýgo Chavestiń Venesýelany jan-jaqty damytýǵa jáne halyqtyń jaǵdaıyn jaqsartýǵa sińirgen eren eńbegi tarıhta óshpes iz qaldyrdy. Onyń jarqyn beınesi bizdiń esimizde árqashan saqtalatynyna senimdimin» degen kóńil aıtý jedelhatyndaǵy sózderi osynaý álemdik qaıratkerdiń tulǵasyn shynaıy sıpattaıdy.
Mamadııar JAQYP, «Egemen Qazaqstan».
