14 Maýsym, 2019

Robotpen operasııa jasaıtyn dáriger

507 ret kórsetildi

2018 jyly «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń oblystyq kezeńine qatysypty. «Muny artynan estidim. Meni kim usynǵanyn ózim de bilmedim» dep tańdanady ózi.

Jas dáriger, hırýrg Rınat Murathanuly Muzdybaevty oblystyq Densaýlyq saqtaý basqarmasy bergen tizimnen uıaly telefony arqyly taýyp, habarlastyq. «Jumystamyn. Kele berińiz» dedi. Kelsek, jumysta eken. Jumysta bolǵanda, operasııa jasap jatyr eken. «On mınýt kútińiz» degen soń ýaqytty bosqa ótkizbeıin dep dáriger jumys isteıtin ýrologııa bólimin aralap, aldymnan shyqqan birneshe beıtanys kisini áńgimege tarttyq. «О́te qarapaıym. Emdelýshilerge jaqsy qaraıdy. О́z jumysyn biledi. Aqkóńil. Rınat Murathanulyn áriptesteriniń bári qurmetteıdi» dedi biz eń birinshi «ol kisi qandaı adam, qandaı maman?» dep saýal qoıǵan osy jerde 16 jyldan beri jumys isteıtin (qazirgi qyzmeti – sanıtarka) Galına Porıagına.

Ýrologııa bóliminiń beketinde otyrǵan qyzdarǵa da osy suraǵymyzdy qoıyp, ózim ómiri kórmegen dáriger týraly syr sýyrpaqtadyq. «Altyn qoldy dáriger. О́te saýatty. Ol kóbine ish qurylystaryna laparoskopııalyq operasııalar jasaıdy. Osyndaǵy byltyr ashylǵan robottandyrylǵan hırýrgııa ortalyǵynda bizdiń bólimnen Rınat qana operasııa jasaı alady. Kóp izdenedi. Bilimin jetildirip, shet elde oqyp keldi. Emdelýshilerdiń barlyǵy maqtaıdy. Bir sózben aıtqanda, jaqsy dáriger» dedi ýrologııa bólimniń beketinde otyrǵan, ózderin Elvıra, Araı, Tanıa dep tanystyrǵan úsh medbıke.

«Emdelýshilerdiń barlyǵy maqtaıdy» degen soń álgi medbıkelerden hırýrg emdegen naýqastarmen pikirleseıik dep palatalarynyń nómirin suraǵanymyzda 704 palatany nusqaǵan. Barsaq, Rınat Murathanulynan em-dom alǵan naýqastar jazylyp, shyǵyp ketken eken. «Áriptesterińiz shynymen de myqty dáriger-aý deımin. Emdegen adamdarynyń biri qalmaı shyǵyp ketipti» dep qaljyńdaǵandaı boldyq úsh medbıkege beketteriniń tusynan ótip bara jatyp. «Jańa tehnologııanyń arqasynda qazir burynǵydaı emes, naýqastar tezirek jazylady. Buryn bir aı jatatyn, qazir ári ketse bes-alty kúnde emdeledi» dedi úsh medbıkeniń biri Elvıra. Al Araı esimdi medbıke:

«Ol kisi basqa jaqqa ketip qalmaı, bizde jumys isteı berse degen tilek qana aıtamyz» dedi biz quddy bir áriptesterin basqa qyzmetke búgin áketkeli jatqandaı.

Biz palata aralap júrgende izdegen dárigerimiz de qyzmet bólmesine kelip, kútip otyr eken. «Pasıentterdiń bárin shyǵaryp jiberipsiz. Eshqaısysymen sóılese almadyq» dedik hırýrgtiń qolyn alyp jatyp. «Sóılesemin deseńiz, 702-de bir kisi qaldy» dedi elgezek dáriger kóńilimizdi jyqqysy kelmeı. 702 palataǵa barsaq, ol kisi de ornynda joq eken. Syrtqa shyǵyp ketse kerek.

1982 jyly О́skemende dúnıege kelgen, 2005 jyly Semeıdiń medısınalyq akademııasyn bitirgen Rınat Murathanuly 2008 jyldan beri Shyǵys Qazaqstan oblystyq mamandandyrylǵan medısınalyq ortalyǵynyń (burynǵy 1-inshi qalalyq aýrýhana)  ýrologııa bóliminde eńbek etip keledi eken. «Operasııalardy robottyń kómegimen de, laparoskopııalyq tásilmen de jasaımyz. Oblys ákimi Danıal Ahmetovtiń bastamasymen ashylǵan robottandyrylǵan hırýrgııa ortalyǵynda byltyrdan beri 100-den astam operasııa jasadyq. Árıne, brıgadamen, komandamen jumys isteımiz. Onyń ishinde hırýrg te, ýrolog ta, onkolog ta bar» deıdi birinshi sanatty ýrolog-dáriger.

Rınat 2017 jyly óńirdegi dárigerlerdiń biliktiligin arttyrý baǵdarlamasy aıasynda Germanııa men Italııa memleketterine baryp, robot kómegimen operasııa jasaýdyń qyr-syryn shet eldik mamandardan úırenip qaıtypty. «Árıne, robotty ashyq operasııamen salystyrýǵa kelmeıdi. Desek te robottyń artyqshylyqtary kóp. Máselen, adamnyń aty adam ǵoı, operasııa barysynda keıde dárigerdiń qoly dirildeýi múmkin. Al robot naqty. Sál baıaý bolýy múmkin, biraq dál. Baǵdarlamany qoıasyń, boldy. Robottyń qoldary da ıkemdi. Adamnan góri múmkindigi zor. Adam isteı almaıtyn dúnıelerdi jasaıdy. 360 gradýsta emin-erkin burylady. Tez emdep, tez tigedi. Robot pen laparoskopııa ashyq operasııalardy azaıtýǵa septigin tıgizdi» deıdi ol.

Sóz arasynda buǵan deıin qansha operasııa jasaǵanyn da suradyq. «Esimde joq. Sanamappyn. Biz mergen emespiz ǵoı» dep qysqa qaıyrdy.

Jas dáriger byltyr Elbasynyń Jarlyǵymen «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattalypty. 2018 jyly «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń oblystyq kezeńine qatysypty. «Muny artynan estidim. Meni kim usynǵanyn ózim de bilmedim» dep tańdanady ózi.

Iá, Rınat Murathanuly ózderińiz de baıqap otyrǵandaı qaq-soqta isi joq, ólermendenip, ataq-abyroı sońynan alaókpe bolyp júgirmeıtin qarapaıym dáriger. Bizge osylaı kórindi. Osy qalpynan taımasa, osy qarapaıymdylyǵyn, osy eńbekqorlyǵyn, osy izdenimpazdyǵyn joǵaltpasa deımiz.

О́SKEMEN

Sońǵy jańalyqtar

Altaı úzdikteri anyqtaldy

Aımaqtar • Keshe

Bir oblys «qyzyl» aımaqta tur

Koronavırýs • Keshe

Uly dala muralary

Elorda • Keshe

Eki júlde – «egemendikterde»

Egemen Qazaqstan • Keshe

Tbılısıde top jardy

Sport • Keshe

Kardıng shabýyly

Qoǵam • Keshe

Uqsas jańalyqtar