Býrabaı aýdany, Kenesary aýylynda «Yrys» baǵdarlamasymen nesıe alyp, «Omarov» sút-taýarly fermasyn alǵa jyljytyp otyrǵan kásipker bar. «Qazirgi ýaqytta sútti baǵyttaǵy 350 bas sıyrym bar. Saýǵan sútimizdi sút óńdeıtin «Aına» JShS-ne, Kókshetaý gormolzaýydqa, «Milk Ptojekt» JShS men «Natige» JShS sııaqty zaýyttarǵa jetkizemiz. Olarmen sút jetkizý jóninde bekitken kelisim sharttarymyz bar. Jyl saıyn sút tapsyrý kólemin de arttyryp kelemiz. Memlekettk qoldaýdyń arqasynda sharýashylyǵymyz óz deńgeıinde júrip keledi. Endigi josparym mal basyn kóbeıte túsý. Qazirgi ýaqytta Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory 77 mln 500 myń teńgege bergen ótinimimdi maquldady. Bul qarjyǵa sútti baǵyttaǵy golshtın tuqymdy sıyr satyp alýdy 2020-2021 jyldarǵa josparlap otyrmyn», - deıdi sharýashylyq basshysy Serik Omarov.
Ol nesıeniń paıyzdyq tóleminiń tıimdi ári merziminiń
qolaıly ekenin de aıta ketti.Búginde kásipker 7 adamdy jumys qamtyp otyr. Jalpy
Kenesary aýyldyq okrýginde 25 sharýa qojalyǵy, 8 seriktestik jumys jasaıtynyn
óńir ákimi Ahmetov Álimjan Amangeldiuly atap ótti.
Býrabaı aýdany, Qymyznaı aýylynda «Aıdyn» sharýa qojalyǵy bar. Qojalyq bıyl ǵana «Sybaǵa» baǵdarlamasy arqyly jeńildetilgen nesıe alyp, Slovakııadan sımmental tuqymdy iri qara satyp ákelgen.
«Bıyl Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ Aqmola oblystyq fılıalynan «Sybaǵa» baǵdarlamasy boıynsha 40 mln. teńgege jýyq nesıe alǵan edim. Sol qarjyǵa Slovakııadan 53 bas sımmental tuqymdy iri qara jáne osy jaqtan mal azyǵyn daıyndaıtyn tehnıka satyp aldym. Qordan alǵan nesıeniń kómegi úlken boldy. Endi osy maldy aman-esen baǵyp, ósirý kerek. Oǵan múmkindigimiz jetkilikti», - deıdi sharýa qojalyǵynyń basshysy Talǵat Tashıkov. Shetelden ákelgen maldardyń genetıkasynyń jaqsy ekenin, etti kóp beretinin atap ótti. «Maqsatymyz - óz maldarymyzdyń sany men sapasyn jaqsartý» deıdi kásipker.
Býrabaı aýdany, Qymyznaı aýylyndaǵy kásipker Altaı Kabdýlın Qordan nesıe alyp jurtqa paıdaly ónim óndirýde. Ol mal jáne qus sharýashylyǵyn damytýǵa baǵyttalǵan «Igilik» baǵdarlamasy arqyly nesıe alǵan jáne qazir qymyz óndirýmen aınalysady. Sapaly daıyndalǵan ulttyq sýsynǵa suranys ta úlken kórinedi.
«Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynan 6 mln. teńge nesıe alyp, oǵan 18 bas jylqy satyp aldym. О́zimniń bıelerimdi qosqanda qazir 36 bıe saýyp otyrmyz. Qazirgi ýaqytta kúnine 120 lıtr qymyz daıyndaımyz. Qymyzǵa suranys úlken. Eshqaıda tasymaı-aq tutynýshylarymyz ózderi alyp ketedi. Eki densaýlyq saqtaý mekemesimen kelisim-shartymyz bar. Solarǵa ótkizemiz», deıdi aýyl kásipkeri Altaı Kabdýllın.
«Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ aýyldaǵy kásipkerlikti damytýǵa baǵyttalǵan birqatar nesıe ónimderin iske asyrady. Mysaly, «Sybaǵa» baǵdarlamasy etti baǵyttaǵy mal sharýashylyǵymen aınalysatyn sharýa qojalyqtaryn qoldaýǵa arnalǵan. Baǵdarlamanyń maqsaty - iri qara men usaq mal etin óndirý boıynsha saladaǵy otandyq eksporttyń áleýetin arttyrý. Jyldyq syıaqy ústemesi 4% bolatyn nesıe 15 jylǵa 70 mıllıon teńgege deıin beriledi. Jyldyq tıimdi ústemesi 4,1%-ten bastalady. Syıaqy men negizgi qaryzdy tóleý boıynsha 2 jylǵa deıingi jeńildetilgen merzim qarastyrylǵan.
«Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ Aqmola oblystyq fılıalynyń dırektorynyń orynbasary Kenjeahmetov Abzal Seıitulynyń aıtýynsha bıyl aýyl kásipkerlerin qoldaýǵa 1 mıllıard 838 mıllıon teńge baǵyttaý josparlanyp otyr. «Sybaǵa» baǵdarlamasy boıynsha 1 105 mln. teńge somanyń 24 nesıesin berdi. Ol qarjyǵa 1 541 bas iri qara, tehnıkalar men mal azyǵy satyp alyndy. Al, bıyl 625 bas iri qara satyp alý úshin sharýalarǵa 537 mln. teńge bolatyn 12 nesıe berildi. Jyl sońyna deıin bul maqsatqa 1 mlrd. teńgeden astam qarjy baǵyttaý josparlanýda.
Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory «Yrys» baǵdarlamasy boıynsha 2015 jyldan beri 50-100 basqa arnalǵan sútti-taýarly fermalardy damytýdy júzege asyryp keledi. Osy baǵyt boıynsha, jalpy quny 298 mln. teńge bolatyn Aqmola oblysyndaǵy 11 joba qarjylandyryldy. 803 bas sútti baǵyttaǵy sıyrlar satyp alyndy. Baǵdarlamanyń maqsaty – sútti mal basyn kóbeıtý, qaıta óńdeý kásiporyndaryn shıkizatpen qamtamasyz etý.
«Bul baǵdarlamalardyń ózindik talaptary bar. Birinshiden, aýyl turǵyny bolý kerek. Ekinshiden, jobany iske asyratyn qora-qopsysy bolýy shart. Nesıe alǵan adam isin dóńgeletkenshe ıaǵnı, eki jylǵa deıin tóleýden bosatylady»,- deıdi Abzal Seıituly.
Aqmola oblysynda Qor arqyly qarjylandyrý jalǵasýda. Sonyń ishinde «Eńbek» nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasy aıasynda shaǵyn nesıemen qamtamasyz etý úshin ótinimder qabyldanýda. Atakásipti damytamyn deýshilerge múmkindik kóp.
Janar ERBOL,
L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ-niń jýrnalıstıka mamandyǵynyń stýdenti.
Sýretterdi túsirgen Janbolat KENJEǴUL.
