Alaıaq Ábilázovke tyqyr taıandy
Sársenbi, 10 sáýir 2013 1:43
Qıturqylyq áreketimen aty álemge jaıylǵan Muhtar Ábilázov týraly uzyn-sonar áńgime aıtýǵa bolady. Sonyń bári qarjylyq áreketke qatysty ekenin basa aıtqan jón. Máselen, ol kezinde bank bıligin qolyna ustaǵan tusta Máskeý oblysynyń Podolsk aýdanynda jalpy kólemi 2 mln. sharshy metrden asatyn jerge qurylys nysanyn salý úshin «Tortýga Lımıted» kompanııasyna bir kún ishinde 200 mln. dollar kóleminde nesıe bergen. Osyndaı jolmen Reseıdegi, Ýkraınadaǵy jáne ózge de sheteldegi bıznesin órkendetý úshin BTA bankten qarjy bólip kelgen. Esterińizde bolsa, ol kezinde «KEGOK» aksıonerlik qoǵamyn da 557 665 683 teńgege shyǵynǵa batyrǵan bolatyn.
Sársenbi, 10 sáýir 2013 1:43
Qıturqylyq áreketimen aty álemge jaıylǵan Muhtar Ábilázov týraly uzyn-sonar áńgime aıtýǵa bolady. Sonyń bári qarjylyq áreketke qatysty ekenin basa aıtqan jón. Máselen, ol kezinde bank bıligin qolyna ustaǵan tusta Máskeý oblysynyń Podolsk aýdanynda jalpy kólemi 2 mln. sharshy metrden asatyn jerge qurylys nysanyn salý úshin «Tortýga Lımıted» kompanııasyna bir kún ishinde 200 mln. dollar kóleminde nesıe bergen. Osyndaı jolmen Reseıdegi, Ýkraınadaǵy jáne ózge de sheteldegi bıznesin órkendetý úshin BTA bankten qarjy bólip kelgen. Esterińizde bolsa, ol kezinde «KEGOK» aksıonerlik qoǵamyn da 557 665 683 teńgege shyǵynǵa batyrǵan bolatyn.
M.Ábilázovtiń bastamasymen Máskeýdegi Kýtýzov dańǵyly boıynda BTA banktiń ǵımarattary boı kótergenin de atap ótken jón. Osy ǵımarat jóninde BTA bank AQ pen «Aıst» JShS 2008 jyldyń qarashasynda kelisim-shart jasasty. Bul qujat negizinde «Aıst» JShS 24 mln. dollardy nesıe retinde BTA bankten alyp, Kýtýzov dańǵylyndaǵy 1464 sharshy metrlik ǵımarat pen kompanııanyń 100 paıyz úlesin úsh aı ishinde resimdep, kepilge qoıýy kerek bolatyn. Alaıda, «Aıst» JShS kepilge qoıý týraly mindettemeni oryndaǵan joq jáne nesıege alǵan qarjyny offshorlyq kompanııalar arqyly óz kádelerine jaratyp jiberdi. Naqty aıtqanda, Ábilázov qaramaǵyndaǵy alaıaqtar BTA bank pen Temirbank nesıelerin jeke fırmalaryna paıdalanǵan. Osynyń saldarynan BTA bank qarjylyq mindemettemelerin oryndaı almaı, jaǵdaıy tuıyqqa tirelgen. Berekesizdikti qalpyna keltirý úshin 2009 jyldyń aqpan aıynda «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory bank aksııalarynyń 78,14 paıyzyn satyp alyp, 2 mlrd. dollardan asa qarajat quıdy. Al osy bylyqqa tikeleı kináli M. Ábilázov pen onyń aınalasyndaǵylarǵa qatysty BTA bank jáne Temirbanktiń 560 mln. dollar kapıtalyn jymqyrǵan degen aıyp taǵylyp, ústerinen qylmystyq is qozǵaldy. Ile Reseı Federasııasy Ishki ister mınıstrliginiń tergeý komıteti Reseıdegi BTA banktiń 70 mln. dollar aktıvin Ábilázovtiń qoldy etkenin málimdedi.
О́tken jyldyń sońynda Gardian basylymy jarııalaǵan «jalǵan dırektorlardyń» tiziminde M.Ábilázovtiń de aty atalǵan edi. Onda onyń zańsyz kelisimder jasaý arqyly Vırgınııa araldarynan jyljymaıtyn múlikter satyp alǵany jazylǵan. «Myń tasqanǵa – bir tosqan» demekshi, aqyry Ábilázovke qarsy Anglııanyń Joǵarǵy soty 2 mlrd. AQSh dollary kólemindegi qarajatty ústeme paıyzymen qosyp óndirý týraly úkim shyǵardy. Buǵan deıin shatpaqtap aıtyp kelgen jalǵan aqparaty ony aqtap qala almady. Sondaı-aq, sot bank basqarma tóraǵasynyń orynbasary bolǵan Jaqsylyq Járimbetovke 1,5 mlrd. dollar kólemindegi qarjyny ústeme paıyzben qaıtarýdy mindettedi. Osy úkimge qatysty búginde sarapshylar ártúrli pikir bildirýde. Biri Ábilázov óz kinásin moıyndamaı, jalǵan qujattardy sotqa usynyp taǵy álek bolady dese, al ekinshisi sottyń shyǵarǵan úkimi óz kúshinde qalady degen pikir aıtady. Al buqaralyq aqparat quraldary ókilderine bergen suhbatynda BTA bank basqarýshy dırektory, basqarma múshesi Pavel Prosıankın bylaı deıdi: «О́zderińizge málim, osy jylǵy naýryzdyń 19-y kúni Anglııanyń Joǵarǵy soty Ábilázovke qatysty qylmystyq isti jan-jaqty saraptaýdan ótkizip, onyń kináli ekenin dáleldedi. Endi ol bankke keltirgen shyǵyndy tolyq óteýi tıis. Bul jerde biz sottyń talap-aryzdyń birinshi bóligin ǵana qanaǵattandyrǵanyn atap ótkimiz keledi. Negizinde Ábilázov keltirgen shyǵyn 6 mlrd. dollardan asyp jyǵylady. Sondyqtan qarjynyń qalǵanyn qaıtarýǵa baılanysty sot tarapynan ádil sheshim qabyldanatynyna úmittimiz. Taǵy bir nazar aýdararlyq jaıt, kezinde zańsyz aýdarylǵan nesıelerdiń de orny tolatyn kez kelip jetti. Sondaı-aq, Ábilázovtiń ıeligindegi jer telimderin jiti zertteý qajet.
Rasynda Ábilázovke qatysty úkimniń ádil ekenin Ulybrıtanııa sottary da málimdep otyr. Al osyǵan qatysty anglııalyq sýdıa Morıs Keı bylaı dep atap ótti: «M.Ábilázov qylmystyq áreketin jasyrý úshin túrli aıla- sharǵy jasady. Onyń qorǵaýshysy da Joǵarǵy sottyń sheshimine qarsylyǵyn bildirdi. Aqyrynda olardyń dálelsiz isinen esh nátıje shyqpady».
Sonymen, alaıaqqa naǵyz tyqyr endi taıandy desek, qatelespespiz. Qansha degenmen, jeńil jolmen kelgen paıda eshkimdi ushpaqqa shyǵarmaıdy. Kezinde ol 2012 jyly Ulybrıtanııa sotynyń úkimimen jasaǵan qylmystyq áreketine baılanysty jalpy uzaqtyǵy 22 aıǵa teń, úsh merzimge túrmege qamaýǵa kesilgen bolatyn. Sonda aılaker jaýapkershilikten qashyp, boı tasalap úlgerdi. Eger, onyń qoly taza bolsa, munshalyqty sot oryndarynan bezbegen bolar edi.
Endigi másele BTA bank basqarýshy dırektory, basqarma múshesi Pavel Prosıankın málimdegen Ábilázovtiń keltirgen shyǵyn kóleminiń qalǵan bóligin óteýge qatysty bolyp tur. Soǵan qaraǵanda sottyń qaraýynda taǵy birneshe is bar sekildi. Bizdińshe, Anglııanyń Joǵarǵy soty alaıaq Ábilázovtiń kelesi qylmystyq áreketterin ábden saraptaýdan ótkizgen soń, naqty sheshim shyǵaratyn shyǵar. Demek, biz aldaǵy ýaqytta bul istiń nemen aıaqtalǵanyn qosymsha habarlaıtyn bolamyz.
Danııar TÚIMEBAI.
_________________
Sýretti salǵan Aıdarbek ǴAZIZULY.
