Qazaqstandyqtar erekshe qýanǵan, rýhymyz kóterilip, kóńilimiz shattanǵan kúnderdiń biri – 1 shilde. Dál osy kúni qazaqtyń qarapaıym uly – Talǵat Musabaev ǵaryshqa attanǵany belgili...
Qarǵaly kentinen (Almaty oblysy Jambyl aýdany) shyqqan batyr ul osy saparynda qasıetti Qurandy, Táýelsiz Qazaqstan Respýblıkasynyń Týyn, Eltańbasyn jáne Baıqońyrdyń bir ýys topyraǵyn ózimen birge ǵaryshqa alyp bardy. Bul tarıhymyzda buryn-sońdy bolmaǵan oqıǵa edi. Ol qaıta qonǵan kezde atalǵan qundylyqtardy elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Á.Nazarbaevqa tapsyrdy. Osylaısha, Talǵat Musabaev qazaqtyń ekinshi, álemniń 309-shy ǵaryshkeri, ashyq ǵaryshqa shyqqan alǵashqy qazaq retinde tarıhta qaldy.
Onyń ǵaryshtaǵy alǵashqy qyzmeti 1994 jylǵy 1 shildede bastalyp 4 qarashaǵa deıin sozyldy, ıaǵnı ushý uzaqtyǵy 125 táýlik 22 saǵat 53 mınýt 36 sekýndty qurady. Ashyq ǵaryshqa eki ret shyqty, onyń jalpy uzaqtyǵy 11 saǵat 7 mınýtty qurady. Osy saparda Qazaqstan Respýblıkasynyń ǵylymı eksperımentteriniń ekinshi baǵdarlamasy tabysty oryndaldy, sondaı-aq Reseı, AQSh, Germanııa, Fransııa elderiniń ǵylymı baǵdarlamalary júzege asyryldy.
Osy ushý ýaqytynda tarıhta alǵash ret «Mır» stansasy – Medeý» (Almaty) telekópiri ótti. T.Musabaev ǵaryshtan «Azııa daýysy» konkýrsyna sálem joldady jáne gıtaramen ózi súıemeldeı otyryp, uly Abaıdyń «Kózimniń qarasy» ánin oryndady.
Halyq Qaharmany Talǵat Musabaev budan keıin de eki ret ǵaryshqa ushyp, el mereıin eseledi. Onyń biri 1998 jylǵy 29 qańtar men 25 tamyz aralyǵyn qamtydy. Ushý ýaqyty shamamen jeti aıǵa sozyldy. Osy sapar barysynda «Mır» stansasynda stansanyń júıeleri men agregattary isten shyǵýyna baılanysty kóptegen shtattan tys jaǵdaılar oryn alyp, jaǵdaı óte kúrdeli boldy. Degenmen, ekıpaj músheleri óziniń saýatty is-qımyldarymen «Mır» ǵarysh keshenin qutqaryp qaldy. Osy uzaq ekspedısııa ýaqytynda T.Musabaev Qazaqstan, Reseı, AQSh, Japonııa men Eýropa odaǵy elderiniń úshinshi keńeıtilgen ǵaryshtyq baǵdarlamasyn oryndady.
Bul saparynda «Astana – «Mır» orbıtalyq stansasy» tikeleı telekópir ýaqytynda T.Musabaev Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa astanasynyń tusaýkeserine qatysty. Adamzat tarıhynda alǵashqy ret ǵaryshtaǵy ǵaryshker óz eliniń Prezıdenti men halqyn memleket astanasynyń ashylýynda quttyqtady.
Ǵaryshqa úshinshi ushýy 2001 jylǵy 28 sáýir men 6 mamyr aralyǵynda júzege asty, ıaǵnı uzaqtyǵy 7 táýlik 22 saǵat 4 mınýt 3 sekýndty qurady. Bul joly T. Musabaev «Soıýz TM-32» ǵarysh kemesiniń komandıri retinde reseılik ǵaryshker Iýrıı Batýrın jáne álemniń birinshi ǵaryshtyq týrısi, AQSh azamaty, mıllıarder Dennıs Tıtomen birge ushty. Osy ushýmen ǵaryshtyq týrızm ǵasyry ashyldy. T.Musabaevtyń ekıpajy jerge «Soıýz TM-31» kemesimen oraldy. Bul XXI ǵasyrda jáne úshinshi myńjyldyqta Jer planetasynan ǵaryshqa birinshi ushqan keme bolǵandyqtan, este qalarlyq oqıǵa boldy.
