Kendi kenttiń kespesi
Senbi, 12 qańtar 2013 7:49
Ol ımporttyq ónimnen áldeqaıda sapaly
Keden odaǵyna kirerde «Reseı men Belorýssııadan keletin taýarlar nópiri bizdiń kásipkerlerdi jumyssyz qaldyrady» degen qańqý sóz dýyldap baryp basylǵan. Dúnıejúzilik saýda uıymyna kirýge daıyndyq jumystary biraz jyldan beri júrgizilip keledi. Bul týraly sóz bola qalsa «Dúken sóreleri syrttan keletin sapaly arzan taýarlarǵa tolyp ketedi-aý, bizdiń óndirýshiler básekege shydas bere alar ma eken?..» degen kúdikke boı urýshylar da joq emes.
Senbi, 12 qańtar 2013 7:49
Ol ımporttyq ónimnen áldeqaıda sapaly
Keden odaǵyna kirerde «Reseı men Belorýssııadan keletin taýarlar nópiri bizdiń kásipkerlerdi jumyssyz qaldyrady» degen qańqý sóz dýyldap baryp basylǵan. Dúnıejúzilik saýda uıymyna kirýge daıyndyq jumystary biraz jyldan beri júrgizilip keledi. Bul týraly sóz bola qalsa «Dúken sóreleri syrttan keletin sapaly arzan taýarlarǵa tolyp ketedi-aý, bizdiń óndirýshiler básekege shydas bere alar ma eken?..» degen kúdikke boı urýshylar da joq emes. Al elimizde bir-eki jyldan beri damýdyń kepiline aınalǵan údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlama boıynsha júzege asyrylyp jatqan jobalardyń basym bóligi iri óndiristerden nemese aýyl sharýashylyǵynan oryn aldy. Rýdnyılyq jas kásipker Azamat Nurǵazın tutynýshylardan suranysqa ıe ónim óndiretin kásiporyn ashý týraly kópten oılanatyn. Sol oıyn júzege asyrý úshin tez daıyndalatyn kespeni segiz aı boıy zerttedi. Eringen joq, aldymen Reseıdiń kórshi oblystaryna bardy, Qazaqstannyń ońtústik oblystaryn aralady. Qytaıdan ákelinetin kespe dúkenderde syqap tolyp turǵanmen tez ótedi. Jolaýshy shyqqandar da poıyzdyń ishinde ıisin burqyratyp kespe jeıdi, tústik tamaq úshin de jumysqa osy taǵamdy alatyndar az emes.
– Qytaıdyń kespesin jurtshylyq kóp alǵanmen, odan asqazany syr bergender tolyp jatyr. Kespeniń teń jartysy bıdaı uny emes. О́ıtkeni, Qytaı bizdiń el sııaqty astyqqa baı el emes qoı, olardyń ózi undy syrttan satyp alady, – deıdi tez daıyndalatyn kespe shyǵaryp otyrǵan «Aq barys» NK» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dırektory Azamat Nurǵazın. – Biz básekege tótep berý úshin tek ǵana sapaǵa júginýimiz kerek. Kespeni sapaly etetin onyń quramy ǵana. Al elimizdegi astyq derjavasy sanalatyn Qostanaıda otyryp, qytaı ǵurly kespe óndire almasaq uıat-taǵy!
Osy kezge deıin kespeni syrttan ákelgende tasymal, keden shyǵyny tutynýshyǵa jetkenge deıin taýardyń ózindik qunyn kóterip jiberetin. Sapasy óz aldyna. Osynyń barlyǵyn kásipker búge-shigesine deıin eseptep, Rýdnyı qalasynda zaýyt ashýǵa bel baılaǵan. Jaqsy is jerde qalmaıdy. Innovasııalyq-ınvestısııalyq jobanyń quny 150 mıllıon teńge turdy. Shyǵynnyń basym bóligin «Damý» kásipkerlikti damytý qory» aksıonerlik qoǵamy sýbsıdııalady. Qazir zaýytta kespe ozyq tehnologııalyq jelide daıyndalady. Aldymen úlken ydystan bólinip túsetin qamyr juqalap jaıylady, odan kesiledi de býǵa pisiriledi, eń sońynda qýyrylady. Osy úderistiń barlyǵy sanaýly mınýttarda atqarylady. Eń bastysy, kespe quramynyń 90 paıyzynan astamy qazaqstandyq mazmunǵa ıe. Kespeniń qamyry tek qostanaılyq joǵary jáne birinshi sortty unnan, tuzdan, sýdan turady. Al sıyr eti, taýyq, sańyraýqulaq jáne asshaıan dámin beretin dámdeýishteri jáne palma maıy ǵana syrttan ákelinedi.
– Mundaı dámdeýishterdi álemde tek Vetnam, Qytaı elderi jasaıdy. Bir qupııamyzdy sizge ashaıyn, aldaǵy ýaqytta osy dámdeýishterdi de ózimizde jasaımyz degen josparymyz bar. Al Qytaıdan, Reseıden shyǵarylatyn kespeler quramyndaǵy konservanttardy, jumsartqyshtardy, jasandy boıaǵyshtardy qoldanbaımyz. Olar kespeniń dámin, túsin jaqsartqan sııaqty bolǵanymen, adam densaýlyǵyna zııan ekeni belgili, – deıdi Azamat Nurǵazın.
Qazir Qostanaı oblysynda ósimdik maıyn shyǵaratyn zaýyttyń ózi bes-altyǵa jetti.
– Kespeni qýyrýǵa nege jergilikti ósimdik maıyn paıdalanbaıdy?
– Kez kelgen ósimdik maıyna qýyrylǵan kespe bir aıdan keıin ashyp ketedi eken. Al palma maıyna qýyrylǵandyqtan rýdnyılyq kespeniń saqtaý merzimi bir jyl. GOST osylaı bekitken, al shyndyǵynda kespe 38 aıǵa deıin dámdik sapasyn buzbaıdy, – deıdi Azamat Nurǵazın.
О́tken jyly ónimniń ekologııalyq tazalyǵy túbirli tekserilgennen keıin, ol «Halal» sertıfıkatyna laıyq dep tabyldy. Dırektordyń aıtýynsha, kespeni «Halal» standartymen shyǵaryp otyrǵan álemdegi jalǵyz kásiporyn Rýdnyı qalasyndaǵy «Aq barys» NK» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń zaýyty ǵana. Al bul zaýyttyń Qazaqstanda birinshi ret ashylyp otyrǵanyn eske salýdyń da artyqtyǵy joq.
– Mundaı zaýyt kórshi Reseıde bar. Bizdiń olardan artyqshylyǵymyz, birinshiden, sapasynda, al eń bastysy, baǵasynda desek bolar. О́ıtkeni, kespeni oraıtyn polıetılen qaltalar, salatyn karton jáshikter Rýdnyı men kórshi Lısakov qalalarynda óndiriledi. Bul da ónimniń qazaqstandyq mazmunyn baıytýmen qatar, ózindik qunyn kemite túsedi, – deıdi kásipker.
Qazir tusaýyn keskenine bir jarym aı ǵana bolǵan zaýyttyń ónimi Reseıdiń kórshi oblystaryna, Armenııaǵa, Qazaqstannyń ońtústik, batys oblystaryna jiberildi. Endi jaqynda ǵana sonaý Sibirden de suranys túsip, ónim artyldy. Zaýyt aıyna 8 mıllıon orama kespe shaǵaratyn bolady. «GRiTO» saýda markasymen satylatyn kespeni tek kórshiler ǵana emes, alys shet el turǵyndary da suratatynyna, keıbireýlerdiń kúdigin kóbeıtken Keden odaǵy da, Dúnıejúzilik saýda uıymy da rýdnyılyq zaýyt paıdasyna jumys isteıtinine kásipker senimdi. Aıtpaqshy, tez daıyndalatyn kespe jańa jumys ornyn tapqan 45 rýdnyılyqtyń qolynan ótedi.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
RÝDNYI.
