Bank statıstıkasyna súıensek, osy jyldyń qańtarynan bastap maýsym aıyna deıingi aralyqta Turǵyn úı qurylys jınaq bankinde depozıt ashqandardyń 62%-y áıelder bolsa, al 38%-y er adamdarǵa tıesili. Bul kórsetkish bankten depozıt ashyp, aqsha jınaı bastaý týraly bastama kóp rette áıelderge tıesili ekenin aıqyn dáleldeıdi. О́ıtkeni óz úıi joq adamnyń eshqashan kúıi bolmaıtyny barshamyzǵa aıan. О́kinishke qaraı, qazirgi kezde tabystyń azdyǵy men áleýmettik jaǵdaıdyń tómendigi talaı otbasyny páter jaǵalatyp, bireýdiń baspanasyn jaldaýǵa májbúrlep otyrǵany belgili. Osy máseleni eskere otyryp, bıyldan bastap Turǵyn úı qurylys jınaq banki baspanaǵa muqtaj, jergilikti atqarýshy organda turǵyn úı alýǵa kezekte turǵan kóp balaly, tolyq emes otbasylar men múmkindigi shekteýli balalary bar otbasylarǵa 2% mólsherlememen nesıe berýdi josparlap otyr.
Eń bastysy, bul baǵdarlama elimizdiń otbasylyq-demografııalyq saıasatty basqarý jónindegi uzaq merzimdi strategııasyna dem beredi.
Osy arada eske sala ketken jón, kóp balaly otbasylardy qoljetimdi baspanamen qamtamasyz etý kerektigi jaıynda Memleket basshysy Nur Otan partııasynyń XVIII sezinde aıtqan bolatyn. Atalǵan tapsyrmany júzege asyrý maqsatynda Turǵyn úı qurylys jınaq banki «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasynyń aıasynda jaǵdaıy tómen otbasylardy baspanamen qamtýǵa baǵyttalǵan jańa baǵdarlamany ázirlep shyǵardy.
Endi kezekte turǵan kóp balaly jandardy qýanyshqa bóleıtin baǵdarlamanyń sharttaryna sáıkes, otbasy músheleriniń menshik quqyǵynda turǵyn úı tirkelmegen tórt nemese odan da kóp balasy bar, sondaı-aq tolyq emes jáne múmkindigi shekteýli balalardy tárbıelep otyrǵan otbasylar osy baǵdarlama aıasynda jeńildetilgen nesıe alyp, bolashaq baspanalaryna qol jetkize alady.
О́z kezeginde Úkimet tarapynan jyl saıyn Turǵyn úı qurylys jınaq bankine atalǵan baǵdarlamany júzege asyrý maqsatynda 50 mıllıard teńge kóleminde qarajat bólinbek. Jańa baǵdarlama sharttary boıynsha, Nur-Sultan, Almaty, Atyraý, Aqtaý jáne Shymkent qalalarynda beriletin nesıeniń maksımaldy somasy 15 mıllıon teńgege deıin bolsa, al qalǵan óńirlerde bul kórsetkish 10 mıllıon teńgeni quraıdy.
Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń basqarma tóraıymy, jáne otbasy múddelerin qorǵaý, áıelderdiń eldegi saıası, áleýmettik, ekonomıkalyq jáne mádenı ómirine qatysýy úshin qajetti jaǵdaılardy qamtamasyz etý maqsatynda qurylǵan Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń múshesi Lázzat Erkenqyzynyń aıtýynsha, tek bıyldyń ózinde bank 6 myńǵa jýyq otbasyn baspanamen qamtamasyz etýdi basty maqsattardyń qataryna qoıyp otyr. Úkimet josparyna, sondaı-aq Elbasy bergen tapsyrmaǵa oraı, 7-8 jyl ishinde atalǵan baǵdarlamany júzege asyrý maqsatynda jyl saıyn osy kólemde qarajat bólý qarastyrylǵan.
Al endi nesibeli nesıege qol jetkizýdiń tártipteri tómendegideı. Turǵyn úı qurylys jınaq bankinde buryn-sońdy bolmaǵan kezekte turǵan eń arzan nesıe ala alatyndar sanatyna jatatyndarǵa jyldyq 2% mólsherlememen 19 jylǵa deıingi merzimge beriledi. Baspananyń bastapqy jarnasy – 10 %.
Jalpy, osy baǵdarlama arqyly kezekte turǵan kóp balaly, tolyq emes otbasylar men múgedek balalary bar otbasylardyń ýaqytsha turaǵynan ne jalǵa alǵan páterinen óz baspanalaryna kóshýine dańǵyl jol ashylmaq. Onyń ústine, olar endi páterdi tek jańa salynǵan úılerden ǵana emes, sondaı-aq qaıtalama naryqtan da tańdap, satyp alýlaryna bolady. Baǵdarlama talabyna saı, kezekte turǵan kóp balaly, tolyq emes otbasylar men múgedek balalary bar otbasylar ózderiniń turǵylyqty tirkelgen jerde ornalasqan turǵyn úıdi ǵana satyp alýy múmkin.
Múddeli oqyrmandarǵa túsinikti bolý úshin mysal keltire ketsek, eger otbasy 8 mıllıon teńgelik páter tapsa, onda bastapqy 8 jyl ishinde ol aı saıyn 42 myń teńgeden tóleıtin bolady. Al qalǵan 11 jyl ishinde turǵyn úı zaemy boıynsha 27 400 teńgeden tólep turady.
Taǵy bir aıta ketetin mańyzdy jaıt, jeńildetilgen nesıe berý baǵdarlamasy boıynsha otbasy músheleriniń adam basyna shaqqandaǵy kirisi 42 500 teńgeden aspaýy tıis. Máselen, eger otbasy 4 adamnan tursa, onda olardyń jalpy kirisi 212 500 teńgeden artyq bolmaýy kerek. Al eger otbasynyń aılyq tabysy joǵaryda kórsetilgen mólsherden asyp ketse, onda ol osy baǵdarlamaǵa qatysa almaıdy.
Joǵaryda atap ótkendeı, oqyrmannan súıinshi suratqan mundaı saýapty baǵdarlama elimizdegi otbasylyq-demografııalyq saıasatty basqarý jónindegi uzaq merzimdi strategııany jasaýǵa jol ashyp bereri sózsiz.
ALMATY