Qoıan ósirý

Senbi, 25 mamyr 2013 2:46

Qoıan barynsha ósimtal keledi. Osy qasıetiniń arqasynda tez kóbeıedi. Bıznestiń bul túri sondyqtan da barynsha tıimdi bolyp tabylady. Onyń ústine, odan ártúrli ónimder alýǵa bolady. Máselen, qoıan terisinen ton, qalpaq, jaǵa, manto, jaket sekildi kóptegen kıimder tigiledi. Sonymen qatar, eti de dámdi jáne tez qorytylady.

Senbi, 25 mamyr 2013 2:46

Qoıan barynsha ósimtal keledi. Osy qasıetiniń arqasynda tez kóbeıedi. Bıznestiń bul túri sondyqtan da barynsha tıimdi bolyp tabylady. Onyń ústine, odan ártúrli ónimder alýǵa bolady. Máselen, qoıan terisinen ton, qalpaq, jaǵa, manto, jaket sekildi kóptegen kıimder tigiledi. Sonymen qatar, eti de dámdi jáne tez qorytylady.

Qoıannyń 200-den astam túri bar. Qazaqstanda birneshe túri ósiriledi. Qoıan salmaǵy 7 kelige deıin, al keıbir jaǵdaılarda 9 kelige deıin tartady. Qoıandy etimen qatar júni jáne terisi úshin ósiredi. Ol úshin qajetti tuqymdy tańdap alý qajet. Máselen, júni úshin ósiriletin qoıan terisiniń júni 12 santımetrge deıin jetedi.

Qoıandy kútý. Jeke sharýa­shy­lyqta qoıandy kútýdiń kóptegen tásilderi bar. Máselen, ony keń saraıdyń ishinde ósirýge bolady. Biraq, munyń bir kemshiligi qoıan erkin qydyrystap júrgendikten, onyń ártúrli jastaǵy atalyǵy men analyǵy bir-birimen shaǵylysqa túsedi de, tuqymdyq qasıeti men sapasyn baqylaýda ustaý máselesi qıyndaı túsedi. Onyń ústine qoıan ádette óz inin jer astynan tereńdep qazatyndyqtan, onyń qalaı kójektegendigin ańǵarmaı da qalasyz. Sondyqtan, qoıandy bu­laısha kútý túri tıimsiz dep esep­teledi.

Mamandar kóp jaǵdaıda qoıan­dar­dy jekelep nemese shaǵyn top­pen kletkaǵa qamap ustaýdy usynady. Kletkany kez kelgen qurylys materıalynan jasap alýǵa bolady. Onyń qurylysy barynsha qarapaıym, qoıandy kútýge, sonyń ishinde azyqtandyrý men tazalyq jumystaryn júrgizýge qolaıly bolǵany jón. Máselen, ony 0,8-den 1,0 metr bıiktikte orna­lastyrsańyz, bul sizdiń qoz­ǵalysyńyz úshin tıimdi. Qoıandy azyqtandyrǵanda nemese kletkany tazalaǵanda jerge kóp eńkeıip, qınalyp jatpaısyz.

Taǵy bir eskeretin másele, kletkalardy qurǵaq jáne jasyl aǵashtarmen kómkerilgen jerde ornalastyrǵan durys. Bul týraly naqty aqparattyhttp://agrariy.net/view2_3.html jáne http://krolix.org/soderzhanie_krolikov.htmlsaıttarynan ala alasyz.

Qoıandy kóbeıtý. Qoıan 3-3,5 aıynda jynystyq turǵydan jaqsy jetilip úlgeredi. Biraq, ony bul kezde shaǵylysqa qosý tym erte dep esepteledi. О́ıtkeni, bul ýaqyttan onyń ósý úderisi aıaq­­talmaıdy. Sondyqtan, iri tu­qym­dy qoıandardy salmaǵy ke­minde 3,5 keli tartatyn 5 aı­ǵa jet­ken mezgilinde, al orta sal­maq­ty qoıandardy 4 aıdan asqannan keıin baryp shaǵylysqa qosýǵa bolady.

Qoıan jıi jáne kóptep kó­jek­teıdi. Bir kójektegende orta esep­pen 6-7-sin týady. Keıbir jaǵdaıda kójekterdiń sany 17-ge deıin jetýi múmkin. Analyq qoıannyń bir jyldyń ishinde 4-5 ret kójekteı alatyndyǵyn eskersek, qoıannyń qanshalyqty tez kóbeıý qasıetine ıe ekendigin túsinemiz.

Qysty kúnderi qoıan kójektemes bu­ryn onyń ornalasqan jerin jaq­sy­lap qymtap jylytý qajet. Kletkanyń ishine kólemi 55h30h20 santımetr bolatyn arnaýly jáshik ornalastyryp, onyń ishine saban salǵan durys. Analyq qoıan osynda ornalastyrylady. Sondyqtan bul jáshiktiń qurǵaq, jumsaq jáne taza bolǵandyǵyn eskergen jón.

Kójekter soqyr jáne sańyraý, terisi júnsiz tyqyr bolyp týady. Analyq qoıan tolyq kójektep bolysymen, birden jáshik ishinen syrtqa shyǵady. Mine, osy kezde kójekterdiń tiri nemese óli tý­ǵan­dyǵyn tekserip alǵan jón. О́li­si men ómir súre almaıtyn ál­si­zin birden alyp tastańyz. Son­da aman týǵandarynyń ósip-je­tilýine qolaıly múmkindik qalyp­tastyrasyz.

Kójekter týǵannan keıin klet­kanyń ishin kúnine eki ret ta­za­lap otyrý kerek. Sebebi, gıgıe­nalyq tazalyq jańa týǵan kójek­terdiń ómiri úshin mańyzdy qyzmet atqarady.

Kójekter ómirge kelgen al­ǵash­qy aptanyń ishinde olardy tamaq­tandyramyn dep áýre bolýdyń qajeti joq. Olar bul kezde ana sútimen qorektenedi. Bir eskeretin másele, mundaı kezde kletkaǵa jıi baryp, daýys shyǵaryp, analyq qoıan­nyń mazasyn alýǵa bolmaıdy.

Eger analyq qoıan óz sútimen kó­jekterdi toıyndyra almasa, olardy qoldan qosymsha azyq­tan­dyryp otyrýǵa týra keledi. Ol úshin maıynan ajyratylǵan qur­ǵaq sútke aqýyzdy jáne ósimdik maıyn qosyp, aralastyryp berý qajet. Qospanyń 53 paıyzyn qur­ǵaq sút, 32 paıyzyn aqýyz, 12 paıyzyn kúnbaǵys maıy quraǵany jón. Qospany bermes buryn ony 37-38 gradýstyq temperatýra shamasynda qyzdyryp alýdy umytpańyz. Daıyn bolǵan qospany bótelkege quıyńyzda, aýzyna emizik ornatyńyz. Kójekterdi osylaısha azyqtandyrýǵa bolady.

Qoıandardyń negizgi azyq túrleri. Qoıan ártúrli shóptermen azyq­tanady. Qyryqqabat japy­raq­taryn, kúnbaǵys dánekterin, júgeri dáni men órkenderin una­­tady. Sonymen qatar, oǵan aǵash tamyrlaryn, baqshalyq da­qyl­dar qaldyqtaryn jáne súrlem be­rýge bolady. Qatty azyq túr­le­rinen shóp pen sabandy, aǵash búrshikterin jeı beredi. Arpa, bıdaı, suly, quramajem, tamaq qaldyqtaryn, astyq qaldyqtaryn, shóp untaqtaryn da bere berýimizge bolady. Sonymen qatar, oǵan bir mezet tuz ben bor, súıek unyn berip qoısańyz jaqsy bolady.

Qoıan ósirýdiń shyǵyndary.

Kletkalar satyp alýǵa olardyń sany men kólemine baılanysty 40 myń teńgeden 180 myń teńgege deıin aqsha qajet;

20 qoıan satyp alý shamamen al­ǵanda 60 myń teńgeden 80 myń teń­gege deıin qarjy jumsalady;

Quramajem satyp alýǵa 100 myń teńgeden 500 myń teńge ara­ly­ǵynda shyǵyn shyǵarýǵa týra keledi;

Sonda sizdiń barlyq shy­ǵyn­daryńyz ózińiz ómir súretin óńir­degi baǵa jaǵdaıyna baılanysty 200 myń teńgeden 760 myń teńgege deıingi shyǵyndy qajet etedi.

Qoıan ósirýdiń kiristeri.

Qoıannyń óte ósimtal kele­tin­digin joǵarydaı aıttyq. Sonda siz 20 qoıandy ósirý arqyly odan bir jyldyń ishinde 380 kelige deıin et óndire alasyz. Bir keli qoıan eti shamamen 1200-1400 turady. Demek, siz bir jyldyń ishinde qoıan etin satýdan 456 myń teńgeden 523 teńgege deıin kiris qaratasyz.

Bul sıfrlar qaıdan alynyp otyr? Eger, 20 qoıan satyp alsańyz olardyń árqaısysy sizge bir jyldyń ishinde keminde 10 kójek beredi. О́se kele olardyń árqaısysynyń salmaǵy keminde 1,8-1,9 kelini quraıdy. Sonda siz bir jylda keminde 200 qoıan sata alasyz. 380 keli et mine, osy qoıandardan alynady.

Munyń syrtynda siz endi 200 qoıan terisin sata alasyz. Olardyń árqaısysynyń baǵasy keminde 1000 teńge turady. Demek osynyń ózinen ǵana qosymsha 200 myń teńge paıda qaratasyz.

Sonda qoıan ósirý isi bir jyl­dyń ishinde óziniń barlyq shy­ǵyn­daryn aqtap, sizdi edáýir paıdaǵa keneltedi. Munan keıingi jyldary sizdiń ósiretin qoıanyńyzdyń sanyna baılanysty túsetin kiris kólemi barynsha arta beredi.

Ázirlegen

Suńǵat ÁLIPBAI,

«Egemen Qazaqstan».

________________________________________

Paıdaly keńesterdi myna saıttardan alýǵa bolady:

http://krolikoferma.ru/

http://www.greenrussia.ru/main/

kroliki/1100-organi­zaciya-razvedeniya-krolikov.html

http://www.rabbit.kz/component/option,com_frontpage/Itemid,1/

http://agrariy.net/view2_9.html

http://agrariy.net/view2_1.html

http://www.dachi74.ru/shivotnie/kroliki.htm

http://krolix.org/soderzhanie_krolikov.html