Kóp jurt kúrketaýyq baǵyp, kúnin kórip júr
Juma, 7 maýsym 2013 1:49
«Ordabasy qus» JShS-niń tusaýy osydan úsh jyl buryn Elbasymen bolǵan tikeleı telekópirde kesilgen bolatyn. Búgingi kúnge deıin bul kásiporyn 8 myń tonnadan astam et óndiripti. Al óndirip jatqan ónimniń assortımenti, ıaǵnı túri 40-tan asty. О́nimniń shamamen 30-32 paıyzy jaqyn shetelge, onyń ishinde Máskeý, Sankt-Peterbýrg, Chelıabi, Novosibirge jiberilip jatyr.
Juma, 7 maýsym 2013 1:49
«Ordabasy qus» JShS-niń tusaýy osydan úsh jyl buryn Elbasymen bolǵan tikeleı telekópirde kesilgen bolatyn. Búgingi kúnge deıin bul kásiporyn 8 myń tonnadan astam et óndiripti. Al óndirip jatqan ónimniń assortımenti, ıaǵnı túri 40-tan asty. О́nimniń shamamen 30-32 paıyzy jaqyn shetelge, onyń ishinde Máskeý, Sankt-Peterbýrg, Chelıabi, Novosibirge jiberilip jatyr.
«Jalpy ishki naryqta kúrketaýyq eti jańa ónim bolyp esepteledi. Eki jyldyq eńbegimizdiń arqasynda bul qus etine degen suranys arta bastaǵanyn baıqadyq. Telekópir kezinde Prezıdenttiń «Astanany umytpańdar» degen ázil-shyny aralas tapsyrmasy boldy. Qazir Shymkent qalasymen birge Astana, Almaty, О́skemen, Qaraǵandy, Petropavl jáne Taraz qalalaryn qamtamasyz etip otyrmyz. Oblys ortalyǵynda 4 fırmalyq dúkenimiz, sondaı-aq, óndiristiń basynda, ıaǵnı qus soıý bóliminiń qasynda taǵy bir dúkenimiz bar. Astana men Almaty qalalarynda da eki-ekiden osyndaı dúken halyqqa qyzmet kórsetedi. О́zge qalalarda iri-iri saýda núktelerinde saýdaǵa túsip jatyr», dedi bizdi kásiporynnyń jumys jáıimen tanystyrǵan «Ordabasy qus» JShS bas dırektory Murat Taǵaev.
Kásiporyn iske qosylǵaly beri 325 turaqty jumys orny ashyldy. Ortasha jalaqy 57-60 myń teńge kóleminde. Jumysshylarǵa jan-jaqty jaǵdaı jasalǵan, jumysqa qyzmettik kólikter alyp kelip, qaıta aparyp tastaıdy. Jalaqy keshiktirilgen emes. Qazir óndiris taǵy keńeıip jatyr. Joba boıynsha et ónimin 50 myń tonnaǵa deıin jetkizý kózdelgen. Sonyń aıasynda 3 myń tonnalyq óndiristik qushanalar salynyp jatyr. Joba tolyǵymen iske asar bolsa, taǵy 200 adamdy turaqty jumyspen qamtymaq. Budan bólek satý isimen aınalysyp júrgender qanshama. Olardy qosa esepter bolsaq, qazirdiń ózinde keshenniń arqasynda 500-ge jýyq adam nápaqasyn taýyp júr.
Elimizdegi Taǵam ınstıtýtynyń dırektory, akademık Tóregeldi Sharmanov kúrketaýyq etiniń adam aǵzasyna paıdasy óte joǵary ekenin kópten beri aıtyp júr. Kúrketaýyq etin amerıkalyqtar, ızraıldikter áskerı mázirge qosqan, jaýyngerlerge aptasyna eki retten turaqty berilip otyrady. Sportpen shuǵyldanatyndardyń da dastarqan mázirinen túspeıdi. San etinde temirdiń quramy kóp. Ol, ásirese, júkti áıelderge óte qajet taǵam. Eń bastysy, adam balasy úshin allergııa bermeıtin jalǵyz et – osy kúrketaýyq eti. Bul álemdik medısınada dáleldengen. Sondyqtan, sheteldikter muny balalar, sondaı-aq, egde jastaǵylardyń tamaǵyna jıi paıdalanady. Áıtse de osyndaı artyqshylyqtary bola tura bizde bul ónimge degen kózqaras áli de óz deńgeıinde emes.
«Sebebi, osynsha artyqshylyqtary bola tura, memlekettik satyp alý júıesine kire almaı otyrmyz. О́ıtkeni, kúrketaýyq etin alystaǵy Amerıkadan keletin «okorochkamen» salystyrady. Bul eki qus etiniń baǵalarynda, árıne, aıyrmashylyq kóp. Memlekettik satyp alý baǵdarlamasynda «qus eti» degen bar, biraq, jaqsha ishinde «broıler eti» men «okorochka» turady. Kúrketaýyq eti atap kórsetilmegendikten, bizder tenderden udaıy shettep qalamyz. Bul týraly Úkimetke, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine arnaıy hat jazdyq. Oǵan qatysty jaýap ta keldi. Onda kúrketaýyqtyń etine tyıym joq ekeni kórsetilgen.
Alaıda, «okorochkamen» aradaǵy baǵa máselesi taǵy kedergi bolyp otyr. Men bir mysal keltireıin. Qazir amerıkalyqtar bizben seriktesip jumys isteýge qumbyldyq tanytyp júr. Olar óz taraptarynan 6 aı boıy bizden shyǵatyn barlyq ónim túrin elderine arnaıy aldyrtyp, jan-jaqty tekserdi. Sapasyn moıyndady. Qazir memorandýmǵa qol qoıý jaǵyn oılastyrýdamyz. Olarǵa kúrketaýyq eti ne úshin qajet? Áskerdi sapaly as mázirimen qamtamasyz etý úshin. Endigi olardyń talaby «bizben ǵana jumys isteısiń» bolyp otyr.
Árıne, shyǵarǵan ónimimizdiń birin qaldyrmaı bir jerden satyp alyp jatsa, bizge de sol tıimdi. Biraq, bizdiń oıymyz, múmkin bolsa, óndirgen ónimderimiz 100 paıyz ózimizdiń jergilikti halyqtyń ıgiligine jumsalsa eken.
Amerıkalyqtar aqymaq emes, qymbat bolsa da kúrketaýyq etin áskerı as mázirine qosyp otyr. Izraılde de sondaı. Aǵzaǵa degen paıdasy orasan etti Amerıkanyń áskeri úshin emes, jerlesterimizdiń, bolashaǵymyzdyń densaýlyǵy, elimizdi, jerimizdi qorǵaıtyn áskerimizdiń kúsh-jigeri úshin jaratsaq, qanekı! Bul qorǵanys, densaýlyq saqtaý, bilim, sport salasyndaǵy basshy azamattarymyzdy oılantýy tıis. Qashanǵa deıin bizdiń jaýyngerler, búldirshinder, oqýshylar, jastar «okorochka» jeýi kerek?» deıdi osy jóninde Murat Taǵaev.
Sondaı-aq, bul saladaǵy eń úlken kemshilik – qus salasyna qatysty qazaq tilinde tehnıkalyq oqýlyqtardyń joqtyǵy. Keńes dáýirinen qalǵan «Ptısevodstvo» atty kitapty qazaqshaǵa aýdaryp, professorlyq quram sony stýdentterge oqytady eken. Ol kezdegi tehnologııa eskirgen, búginde jaramsyz dese de bolady. Al dúnıejúzilik ádebıetti qazaqsha sóıletip júrgen eshkim joq. Osy sebepti teorııalyq bilim alǵan stýdent óndiriske kelgende múldem ózge jaǵdaıǵa tap bolady. Sondyqtan tehnıka salasyndaǵy álemdik ádebıetterdi keńinen paıdalanýymyz kerek.
Qazaq jastary qazir qazaqsha oqıdy, ıaǵnı orysshaǵa shorqaqtaý. Al jańa ádebıetterdiń kópshiligi orys, ne aǵylshyn tilinde. Qıyndyqtan aınalyp ótýdiń taǵy bir joly – tájirıbege kóbirek mán berý. «Ordabasy qus» JShS bas dırektory jaqynda tájirıbe almasý maqsatynda Lıtvada bolyp qaıtypty. Ol jaqta da osy másele bar eken. Degenmen, olarda tereń óńdeý jaqsy jolǵa qoıylǵan. Qus etiniń 100-den astam assortımenti bar. Bizdiń aǵaıyndar halyqtyń áleýmettik ahýaldaryna qatysty ár tobynyń qaltasy kóteretindeı etip ónim daıyndaý bizde áli kemshin soǵyp turǵanyn osy sapardan baıqap qaıtypty. Elbasynyń údemeli ındýstrııalyq jobadaǵy eń basty talaby da osy emes pe?
Jalpy alǵanda, bul kásiporynnyń bolashaǵy zor. «Ordabasy qus» JShS «ISO 9000», «ISO 22000» degen halyqaralyq sapa menedjmentin ıelengen. О́tken jyly Ulybrıtanııanyń Oksford qalasynda Eýropalyq sapa sertıfıkatyn, kúni keshe ǵana Parıj qalasynda Táýelsiz qoǵamdyq sapa jónindegi birlestiktiń altyn medalin aldy. Byltyr altyn sapa – «Qazaqstannyń úzdik taýary» degen nomınasııaǵa laıyq dep tabylyp, qatarynan eki jyl jeńimpaz boldy. Munyń barlyǵy árıne, bul kásiporynnyń shyǵarǵan óniminiń sapasyna berilgen baǵa ekeni anyq.
Oralhan DÁÝIT,
«Egemen Qazaqstan».
Ońtústik Qazaqstan oblysy,
Ordabasy aýdany.
__________________________
Sýretterde: «Ordabasy qus» JShS bas dırektory Murat Taǵaev. «Ordabasy qus» JShS-nyń arnaıy sehy.
