Qoǵam • 01 Tamyz, 2019

Qazaqstandyqtar táýligine 17 gramm tuz tutynady

148 ret kórsetildi

Bul týraly Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy dırektorynyń mindetin atqarýshy Rýslan Satyvaldeev habarlady. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy júrgizgen zertteýge sáıkes, Qazaqstandaǵy tuzdy tutyný deńgeıi álem boıynsha eń joǵary kórsetkishke jetken.

Halyqaralyq uıymnyń máli­metinshe, el turǵyndary táýlik­tik mólsherdi 3 eseden art­tyryp, kúnine 17 gramm as tuzyn paıdalanady eken. Bul rette tıisti norma 5 gramdy quraı­ty­nyn atap ótken oryndy. Ma­man­dar mólsherden artyq tuzdy tu­tyný júrek-qan tamyr aýrý­lary, arterııalyq gıpertonııa, ın­sýlt, ınfarkt, semizdik, II tıptegi qant dıabetiniń damýy sııaqty sozylmaly juqpaly emes aýrýlarǵa, sondaı-aq keı­bir onkologııalyq syrqat túr­lerin qozdyrýy múmkin ekenin ja­sy­rǵan joq. Osyny eskere kele Qoǵamdyq densaýlyq saq­taý ulttyq ortalyǵy jáne S.Seı­fýllın atyndaǵy Qazaq agro­tehnıkalyq ýnıversıteti ynty­maqtastyq memorandýmyna qol qoıdy. Mundaǵy kózdelgen meje – un ónimderinen jasalatyn taǵamdaǵy tuzdyń mólsherin 1 gramǵa birtindep azaıtyp, reseptýrany ózgertý. Sol sekildi qazaq­standyqtar arasynda du­rys tamaqtaný mádenıetin qa­lyp­tastyrý qajet.

– Adam densaýlyǵynyń durys bolýy 70%-ǵa durys tamaq­tanýyna baılanysty. Bul baǵyttaǵy jumystardy ótken jyldan bastap qolǵa aldyq. «Atameken» UKP-men birle­sip nan-toqash ónimderin óndirý­shi­lermen túsindirý jumystaryn júr­­gizýdemiz. Osy iske Qazaq agro­­teh­nıkalyq ýnıversıteti ju­myl­­dyrylǵany qýantyp otyr. О́ıt­­keni oqý ornynyń ǵylymı-teh­­­nı­kalyq bazasy durys ta­maq­taný isin jan­dan­dyrýǵa sep­tesedi dep úmittenemiz. Buǵan qosa elordadaǵy jáne Qara­­ǵan­dy­­daǵy nan-toqash ónim­derin óndirýshilermen ortaq keli­sim­ge qol jetkizý josparda bar. Ázirge paıdaly taǵam ýnı­ver­sıtet qa­byr­ǵasynda óndiril­mek. Úsh jyl kóleminde nan ónimderindegi tuz­dy 1 gramnan azaıtý kózdelgen, – deıdi Rýslan Satyvaldeev.

Atalǵan bilim ordasynyń táji­rıbelik-óndiristik sehynda stý­dentter men oqytýshylar úshin quramynda tuzy az nan ónim­deri ázirlenetin bolady. Eki­­jaqty yntymaqtastyq sheń­­berinde halyqaralyq sarap­shy­lardy tarta otyryp túrli ónimderdegi tuzdy azaıtý máse­leleri boıynsha konsýl­ta­sııalar, semınarlar, sondaı-aq paıdaly tamaqtaný mádenıetin qalyptastyrý boıynsha aksııalar uıymdastyrý josparlanǵan.

 Jaqsylyq MURATQALI,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Rýhanı muralar din ókilderine tanystyryldy

Rýhanııat • Búgin, 08:34

Ýaqytpen birge túlegen

Ádebıet • Búgin, 08:33

Baladan qashqan bezbúırek

Qoǵam • Búgin, 08:31

Stýdentter ara baǵyp júr

Bilim • Búgin, 08:28

Masa mazany ala bastady

Aımaqtar • Búgin, 08:27

Qalypty uıqy – qýat kózi

Qoǵam • Búgin, 08:26

Bereshek – 24,3 mlrd teńge

Ekonomıka • Búgin, 08:24

Genderlik bıýdjet qurý – ózekti mindet

Ekonomıka • Búgin, 08:23

Úzdikter anyqtaldy

Qoǵam • Búgin, 08:21

Jurtshylyqqa qaraı jańa qadam

Aımaqtar • Búgin, 08:19

Alǵa umtylǵan Aqmola

Aımaqtar • Búgin, 08:17

Ashyq qoǵamnyń aıqyn kórinisi

Qazaqstan • Búgin, 08:15

Erkin kúrestiń erleri anyqtaldy

Sport • Búgin, 08:10

Reseı tehnıkalyq defoltqa ushyrady

Álem • Búgin, 08:00

Jastar ekologııa taqyrybyn qaýzaıdy

Ekologııa • Búgin, 07:52

Semeı qalasynyń gerbi bekitildi

Aımaqtar • Búgin, 07:47

«Qaıyrymdylyq» taqyrybyndaǵy marka

Qazaqstan • Búgin, 07:45

Bas júlde buıyrmady

Sport • Búgin, 07:42

Josparyn jarııa etti

Sport • Búgin, 07:40

Sıfrlandyrý – ózekti másele

Úkimet • Búgin, 00:49

BUU-nyń Jahandyq shartyna qosyldy

Ekonomıka • Búgin, 00:34

Jeti túrli sóz

Ádebıet • Keshe

Antyna adal azamat

Qazaqstan • Keshe

Júrektiń jumsaq kúlkisi

Ádebıet • Keshe

Uqsas jańalyqtar