Izgilikke umtylys jolynda
Sársenbi, 27 aqpan 2013 7:49
Almaty qalasynda ótip jatqan Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasyn talqylaý boıynsha 3+3 turpatyndaǵy kezdesýde Iran Islam Respýblıkasy men Eýropalyq Odaq ýákilettikteriniń resmı ókilderi Irannyń ıadrolyq máselesine baılanysty tórtinshi márte bolyp otyrǵan jan-jaqty kelissózder týraly BAQ ókilderine shaǵyn málimdeme jasady.
Sársenbi, 27 aqpan 2013 7:49
Almaty qalasynda ótip jatqan Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasyn talqylaý boıynsha 3+3 turpatyndaǵy kezdesýde Iran Islam Respýblıkasy men Eýropalyq Odaq ýákilettikteriniń resmı ókilderi Irannyń ıadrolyq máselesine baılanysty tórtinshi márte bolyp otyrǵan jan-jaqty kelissózder týraly BAQ ókilderine shaǵyn málimdeme jasady.
Mostafa AFZALZADE, «FARS news agency» aqparat ortalyǵynyń saıası sholýshysy:
– Batys elderi Iran Islam Respýblıkasyna degen ustanymy men pikirin ózgertpeı otyrǵany belgili. Iran ózindik saıası baǵyt ustanǵan el retinde syrtqy áserlerdiń erkine ılikpeıdi.
Buǵan deıingi kelissózder barysynda Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasyna qatysty ótkizilgen jan-jaqty kelissózder men kezdesýler aıtarlyqtaı nátıje bermegen edi. Tek Iranǵa qatysty qabyldanǵan keıbir qujattar men sanksııalardan ózge bul máselede kúni búginge deıin tushymdy mámile bolǵan emes.
– Iranda jýyrda bolatyn prezıdenttik saılaý, eger osy kezdesýdiń oǵan degen áserin shamalaıtyn bolsaq, búgingi jáne buǵan deıingi Irannyń ustanymy, ol – basqarý tetiginiń emes, tutastaı memlekettiń ustanymy jáne beıbit baǵdary, sondyqtan da, eldegi saılaýlar men álemdegi saıası kúrdeli oqıǵalardyń Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasyna eshqandaı da áseri bolmaq emes.
Osy taqyrypty turaqty zertteýshi retinde aıtarym, 2009 jyldan beri Batys elderi, onyń ishinde AQSh «Iran máselesin» turaqty da tııanaqty qozǵap kele jatqany barshamyzdyń nazarymyzda. Alaıda, resmı Tehran eshbir sharttarǵa moıynsunbaýda. Menińshe, búgin qazaq jerinde bolyp jatqan kezdesýde alty birdeı derjavanyń jasaıtyn usynystary men júrgizetin kelissózderi de pálendeı ózgeris ákele qoıady dep aıta almaımyn. Batys elderi men resmı AQSh ózderiniń Iranǵa baılanysty pikiri men ustanymyn ózgertpeı, bul másele sheshimin tabady dep esh oılamaımyn.
Maıkl Mann, Eýropalyq Odaqtyń Syrtqy ister jáne qaýipsizdik saıasaty jónindegi joǵarǵy ókildiginiń baspasóz hatshysy:
– Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasyna halyqaralyq kúmánniń bar ekendigin alǵa tarta otyryp, Iran osy máselede ashyq jaǵdaıda óziniń beıbit baǵytyn tanytýy tıis. Búgingi Qazaqstan jerinde jasalyp otyrǵan jáne buǵan deıingi usynystar meılinshe barshamyzǵa túsinikti dep esepteımin. Bul jerde tek Iran taraby atalmysh usynystarǵa mańyz berip, ózderiniń ustanymdaryn jan-jaqty tıimdi mánerge kóshiredi dep úmittenemiz.
О́zderińizge belgili, byltyr osy taqyrypty tereń qaýzaıtyn úsh kezdesý bolyp, onda máseleniń kúrdeli tustary sóz bolǵan edi. О́tken jyldyń maýsym aıynan beri osymen tórtinshi kezdesý ótkizilip otyr jáne halyqaralyq uıymdar men alyp derjavalar tarapynan kóptegen usynystar jasalyp, talaptar qoıylyp jatyr. Sol kezdesýler nátıjesinde belgili bir dárejede naqty qadamdardyń jasalyp otyrǵanyna kýámiz. Degenmen de, Iran óziniń ıadrolyq baǵdarlamasyna halyqaralyq qaýymdastyqtar keltirip otyrǵan alańdaýshylyqtardy túsinistikpen qabyldap, álemdik qaýymdastyq aldynda barlyq kúmándi seıiltedi dep senemiz. Bul búgingi tańdaǵy eń ózekti másele retinde kún tártibinde turǵandyǵyn jetkizer edim.
Men Irannyń qazirgi tańda Halyqaralyq qaýipsizdik keńesiniń qararyn buzyp otyrǵandyǵyn jetkizer edim. Iаdrolyq baǵdarlama týrasyndaǵy álemdik beıbit túsinikti alǵa tarta otyryp, biz búgin qazaq jerindegi osy kezdesýde barlyq túıtkildi máselelerge núkte qoıamyz dep senemin.
«Iran máselesi» jóninde ilgerileýshilikterdiń bar ekendigin aıtpaı ketýge bolmaıdy. Byltyrǵy Máskeý kelissózderinen keıin bul taqyryp jabyq kúıinde qaldy deýge kelmeıdi. Eýropalyq Odaqtyń Syrtqy ister jáne qaýipsizdik saıasaty jónindegi joǵarǵy ókili Ketrın Eshton men Irannyń Ulttyq qaýipsizdigi joǵary keńesiniń hatshysy Saıd Djalılı telefon arqyly sóılesip, keıinirek Ystambulda da kezdesti. Odan keıin de halyqaralyq deńgeıdegi kezdesýler ótkizildi. Sondyqtan da bul jerde máseleniń naqty sheshimine qaraı ilgerileý bar ekendiginde sóz joq.
Resmı ókilderdiń málimetin daıyndaǵan
Qanat ESKENDIR,
«Egemen Qazaqstan».
