27 Aqpan, 2013

Izgilikke umtylys jolynda

247 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Izgilikke umtylys jolynda

Sársenbi, 27 aqpan 2013 7:49

Almaty qalasynda ótip jatqan Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasyn talqylaý boıynsha 3+3 turpatyndaǵy kezdesýde Iran Islam Respýblıkasy men Eýropalyq Odaq ýákilettikteriniń resmı ókilderi Irannyń ıadrolyq máselesine baılanysty tórtinshi márte bolyp otyrǵan jan-jaqty kelissózder týraly BAQ ókilderine shaǵyn málimdeme jasady.

 

Sársenbi, 27 aqpan 2013 7:49

Almaty qalasynda ótip jatqan Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasyn talqylaý boıynsha 3+3 turpatyndaǵy kezdesýde Iran Islam Respýblıkasy men Eýropalyq Odaq ýákilettikteriniń resmı ókilderi Irannyń ıadrolyq máselesine baılanysty tórtinshi márte bolyp otyrǵan jan-jaqty kelissózder týraly BAQ ókilderine shaǵyn málimdeme jasady.

Mostafa AFZALZADE, «FARS news agency» aqparat orta­ly­ǵynyń saıası sholýshysy:

– Batys elderi Iran Islam Respýblıkasyna de­gen ustanymy men pi­ki­rin ózgertpeı otyrǵany belgili. Iran ózindik saıa­sı baǵyt ustanǵan el retinde syrtqy áser­lerdiń er­kine ılikpeıdi.

Buǵan deıingi kelis­sóz­der barysynda Irannyń ıadrolyq baǵ­dar­­lamasyna qatysty ótkizilgen jan-jaqty kelissózder men kezdesýler aıtarlyqtaı nátıje bermegen edi. Tek Iranǵa qatysty qabyldanǵan keıbir qujattar men sanksııalardan ózge bul máselede kúni búginge deıin tushymdy mámile bolǵan emes.

– Iranda jýyrda bolatyn pre­zı­denttik saılaý, eger osy kezdesýdiń oǵan degen áserin shamalaıtyn bolsaq, búgingi jáne buǵan deıingi Irannyń ustanymy, ol – basqarý tetiginiń emes, tutastaı memlekettiń ustanymy jáne beıbit baǵdary, sondyqtan da, eldegi saılaýlar men álemdegi saıası kúrdeli oqıǵalardyń Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasyna eshqandaı da áseri bolmaq emes.

Osy taqyrypty tu­raqty zertteýshi retinde aıtarym, 2009 jyldan beri Batys elderi, onyń ishinde AQSh  «Iran máselesin» turaq­ty da tııanaqty qoz­ǵap kele jatqany bar­sha­myzdyń nazarymyzda. Alaıda, resmı Teh­ran eshbir sharttarǵa moıyn­sunbaýda. Menińshe, búgin qazaq jerinde bolyp jatqan kezdesýde alty birdeı derjavanyń jasaıtyn usynystary men júrgizetin kelissózderi de pálendeı ózgeris ákele qoıady dep aıta almaımyn. Batys elderi men resmı AQSh ózderiniń Iranǵa baılanysty pikiri men ustanymyn ózgertpeı, bul másele sheshimin tabady dep esh oılamaımyn.

 Maıkl Mann, Eýropalyq Odaqtyń Syrtqy ister jáne qaýipsizdik saıasaty jónindegi joǵarǵy ókildiginiń baspasóz hatshysy:

– Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasyna halyqaralyq kúmánniń bar ekendigin alǵa tarta otyryp, Iran  osy máselede ashyq jaǵdaıda óziniń beıbit baǵytyn tanytýy tıis. Búgingi Qazaqstan jerinde jasalyp otyrǵan jáne buǵan deıingi usynystar meılinshe barshamyzǵa túsinikti dep esepteımin. Bul jerde tek Iran taraby atalmysh usynystarǵa mańyz berip, ózderiniń ustanymdaryn jan-jaqty tıimdi mánerge kóshiredi dep úmittenemiz.

О́zderińizge belgili, byl­tyr osy taqyrypty tereń qaýzaıtyn úsh kezdesý bolyp, onda máseleniń kúrdeli tustary sóz bolǵan edi. О́tken jyldyń maýsym aıynan beri osymen tórtinshi kezdesý ótkizilip otyr jáne halyqaralyq uıymdar men alyp derjavalar tarapynan kóptegen usynystar jasalyp, talaptar qoıylyp jatyr. Sol kezdesýler nátıjesinde belgili bir dárejede naqty qadamdardyń jasalyp otyrǵanyna kýámiz. Degenmen de, Iran  óziniń ıadrolyq baǵdarlamasyna halyqaralyq qaýymdastyqtar keltirip otyrǵan alańdaýshylyqtardy túsinistikpen qabyldap, álemdik qaýymdastyq aldynda barlyq kúmándi seıiltedi dep senemiz. Bul búgingi tańdaǵy eń ózekti másele retinde kún tártibinde turǵandyǵyn jetkizer edim.

Men Irannyń qazirgi tańda Halyq­ara­lyq qaýipsizdik keńesiniń qararyn buzyp otyrǵandyǵyn jetkizer edim. Iаdrolyq baǵdarlama týrasyndaǵy álemdik beıbit túsinikti alǵa tarta otyryp, biz búgin qazaq jerindegi osy kezdesýde barlyq túıtkildi máselelerge núkte qoıamyz dep senemin.

«Iran máselesi» jóninde ilgerileýshilikterdiń bar eken­digin aıtpaı ketýge bolmaıdy. Byltyrǵy Más­keý kelissózderinen keıin bul taqyryp jabyq kúıin­de qaldy deýge kel­meıdi. Eýropalyq Odaq­tyń Syrtqy ister jáne qaýipsizdik saıa­saty jónin­de­gi joǵarǵy ókili Ketrın Esh­ton men Irannyń Ult­tyq qaýipsizdigi joǵary keńe­siniń hatshysy Saıd Djalılı telefon arqyly sóılesip, keıinirek Ystam­bul­da da kezdesti. Odan keıin de halyq­aralyq deńgeıdegi kezdesýler ótkizildi. Sondyqtan da bul jerde máseleniń naqty sheshimine qaraı ilgerileý bar ekendiginde sóz joq.

Resmı ókilderdiń málimetin daıyndaǵan

Qanat ESKENDIR,

«Egemen Qazaqstan».

Sońǵy jańalyqtar

Ulttyq mamandyqtar transformasııasy ortalyǵy qurylady

Jasandy ıntellekt • Búgin, 12:42