– 80 jyldary bokstyń juldyzy bolǵan Serik Nurqazov búginde qaıda júr?
– О́tken jyldyń jeltoqsanyna deıin AIVA-nyń Almaty oblysy Talǵar qalasynda salǵan Búkilálemdik boks akademııasynda qyzmet ettim. Akademııa janynda boks mektebi qurylǵan. Sonda tórt jyl qyzmet etip, Maıqudyqta Gennadıı Golovkın atyndaǵy dene shynyqtyrý-saýyqtyrý ortalyǵyna shaqyrdy. Buryn ol jeke jumys istese, búginde «Shahter» stadıonynyń balansyna berildi. Qazirgi sporttyq qurylymdar boıynsha kýratormyn.
Sońǵy ýaqytta Serik Nurqazov atyndaǵy boks mektebin ashý boıynsha jumystar atqarylyp jatyr. Bul áleýmettik joba óńirlik-ámbebap bolady, al bas keńsemiz Balqashta ornalasady. «Qazaqmys» kompanııasy qoldaý bildirip otyr. Elbasynyń salamatty ómir saltyn jaqsartý týraly tapsyrmasyn qoldaý maqsatynda qolǵa alynǵan bastamamyzda balalardan bastap zeınetkerlerge deıin qamtımyz. Tek boks emes, sporttyń ózge túrlerinen de úıirmeler ashylady. Múmkindigi shekteýli jandar men daryndy sportshylar tegin shuǵyldanatyn bolady.
– Kezinde el namysyn asqaqtatqan boksshylardyń kópshiligi «bizdiń ýaqytta búgingideı basshylyq bolǵanda, Olımpıadanyń birneshe dúrkin chempıony atanar edik» dep jatady. Al siz Eýropa chempıony atana turyp álem birinshiliginde top jarý, Olımpıadaǵa qatysý buıyrmaǵan zamanda ómir súrgenińizge ókinbeısiz be?
– 1984 jyly KSRO-nyń Olımpıadalyq quramyna tórt qazaqstandyq endi. Solardyń ishinde men de boldym. Los-Andjeleske naǵyz babymda barýshy edim. Tájirıbeme de, áleýetime de senip turǵan shaǵym. Tek AQSh pen KSRO arasyndaǵy saıası shıeleniske baılanysty Keńes ókimeti tórtjyldyqtyń basty dodasyna sportshylaryn qatystyrýdan bas tartty. Esesine Olımpıadaǵa balama retinde Kýbada ótkizilgen «Dostastyq» halyqaralyq jarysynda baq synadyq. Fınalǵa deıingi qarsylastarymnan basym túsip, aqtyq synda sharshy alań ıesimen judyryq túıistirdim. Kim de bolsa jeńisti óz jerinde alyp qalǵysy keledi ǵoı. Sol sekildi kýbalyqtar da baryn salyp jerlesteriniń qolyn kóterdi.
Kópshilik bile bermeıtin bolar, men ulttyq qurama sapynda 10 jyl (1978-1988) boldym. Úshinshi Olımpıadalyq sıkl kelip qalǵan. Bapkerler Seýlge baratyn boksshylardy anyqtaýy qajet edi. Sheshýshi synnyń da ýaqyty jetti. О́z salmaǵymnyń kóshbasshysymyn degenimmen, jas emespin. Jartylaı fınalda Kostıa Szıýmen kezdestik. Alǵashqy eki raýnd qorytyndysy boıynsha men utyp jatqanmyn. Bapkerlerim Leonıd Tleýbaev pen Iýrıı Shaı ekeýi baqylap otyryp, maǵan asyqpaýǵa keńes berdi. Sebebi boksta tóreshi seniń qolyńdy kótermegenshe, «men jeńdim» dep aıta almaısyń. Qazylar alqasynyń sheshimimen kezdesý sońynda Kostıa jeńimpaz dep tanylyp, Olımpıadanyń joldamasyn qanjyǵasyna baılady. Ol kezde Szıý jastar quramasynan endi aýysyp, bolashaǵyna zor úmitpen qaraýǵa bolatyn boksshy retinde tanylyp júrgen. Sondyqtan men de onyń jolyn baılamaıyn dep sheship, sáttilik tilep, estafetany senimdi qolǵa tapsyrǵanyma qýandym.
– Qaraǵandy óńiri qaı kezde de myqty boksshylarymen erekshelenetin. Sońǵy kezderi bul oblystan quramaǵa shaqyrtylǵandar sanýly. Onyń sebebi nede dep oılaısyz?
– Qaraǵandynyń boksy quldyraý kezeńin bastan ótkerip jatyr. Muny jasyrǵannan paıda joq, qaıta ashyp aıtý kerek. Qazir quramada birinshi nómirmen óner kórsetip júrgen Abylaıhan Júsipovti ǵana maqtanyp aıtamyz. Vasılıı Jırov, Gennadıı Golovkın, Serik Sápıev sekildi myqtylardy tárbıelegen óńirde qazir daryndar joq dep aıtýǵa kelmeıdi. Biraq olarǵa kóńil bólinip jatqan joq. Onyń óz sebepteri bar.
Qaraǵandy oblystyq boks federasııasynyń prezıdenti jeńil atletıka, kúres túrleri sekildi úsh iri federasııanyń tizginin qolynda ustap otyr. О́zim biraz ýaqyt Jetisý óńirinde júrgendikten, keı máselelerden beıhabar ekenmin. Týǵan jerge oralǵanda ardagerler máselelerdi federasııamen birigip sheshý kerek dep usynys aıtty. Jeńil atlet Dmıtrıı Karpov sport basqarmasynda júrip biraz túıtkildi sheshýge kómekteskenin bilemin. Áli sheshilmegeni qanshama. Asylbek Dúısebaevtyń oblys ákiminiń birinshi orynbasary ekenin eskersek, onyń sporttan bólek te jumysynyń tolyp jatqany túsinikti.
Qaraǵandy boks mektebin joǵaltyp almaýymyz kerek. Ǵalym Jarylǵapov, Qazbek Ashlıaev sekildi myqtylarymyzdyń esimin turaqty ulyqtap otyrsaq, áli talaı darynǵa qanat bitiremiz. Iýnýsov, Strelnıkov, Arynbaev dep bul tizimdi jalǵastyra berýge bolady. Endi jaqyn arada federasııamen ekinshi ret kezdesip, osy máselelerdiń sheshimin tabýyna birlesip atsalyssaq deımiz.
– Sport jáne dene shynyqtyrý isteri komıtetiniń tóraǵasy bolyp Serik Sápıev taǵaıyndaldy. Sápıevtiń bul qyzmetke kelýi el sportynyń órkendeýine qanshalyqty oń yqpal etedi dep oılaısyz?
– Serikti jurtshylyq Olımpııa oıyndarynyń chempıony retinde biledi. Jaı adam olımp shyńyn baǵyndyra almaıdy. Odan qaldy Májilis depýtaty boldy. Anglııada bilim alyp keldi. Iаǵnı, sportshy retinde de, maman retinde de tájirıbesi bar. Degenmen Serikke jańa qyzmettiń de ońaı bolmasy anyq.
– Bir suhbatyńyzda sportshy úshin ómirde ózin tabý mańyzdy depsiz. Al siz úlken sportpen qosh aıtysqaly ózińizdi taba aldyńyz ba?
– О́mir bolǵan soń qajettilikter de, qıyndyqtar da, synaqtar da kezdesedi. Orta jolda synyp qalmaı, ári qaraı ómir súrý, kúresýge kúsh tabý – eń bastysy sol ǵoı.
– Áńgimeńizge rahmet.
Mádına ASYLBEK,
jýrnalıst
