Qostanaıda avtomobıl jáne aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn qurastyrý jóninde májilis ótti

Elimiz táýelsizdik alyp, eko­no­mıkalyq damýǵa jańa kóz­qaras qalyptasqannan keıin ken de, astyq ta shıkizat ekenin, jerimizdiń ishmaıyn jurtqa artyp bere bergenmen uzaqqa shappaıtynymyzdy, dúnıejúzilik naryqtan ornymyzdy ala almaıtynymyz­dy bildik. Ekonomıkalyq damý­dyń betin shıkizat óndi­rýden óńdeý ónerkásibine burǵan kásip Qostanaıdaǵy mashına qu­ras­tyrý óndirisi bolatyn. Jal­py, mashına jasaý – ónerkásip óndiri­sindegi kúrdeli ári el ekono­mı­ka­synyń damýyna áseri de, yqpaly da zor sala. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń strate­gııa­lyq baǵdarlamalarynda jáne Memleket basshysy Qasym-Jo­mart Toqaevtyń tapsyrmalary boıynsha mashına jasaý isin da­my­tý Respýblıka Úkimeti jumy­synda basymdyqqa ıe bola beredi.

A.Mamın elimizdegi osy sa­lanyń kóshbasshysy «Saryarqa­AvtoProm» zaýytynyń sehtaryn aralap kórdi. Kásiporyn jylyna 27 myń  mashınany sapqa qoıady, dúnıe júzindegi moıyndalǵan 8 brendtik avtomobılderdiń 50 modeli qurastyrylady. 2015 jyly mashına qurastyrý óndi­risiniń kólemi 44,9 mlrd teńgeni qurasa, 2018 jyl ol 113,5 mlrd teńge bolyp, serpindi damydy. «Agromash Holdıng» zaýytynyń óndiris alańynda 2005 jyldan bastap 4 myń astyq jınaıtyn kombaındar qurastyryldy, sonymen qatar munda basqa da aýyl sharýashylyǵy tehnıkalary óndiriledi. О́tken jyldan bastap ómirge joldama alǵan Indýstrııalyq aımaqta qýatty «Belarýs» jáne «Kıroves» trak­tor­lary sapqa qoıyla bas­tady. Ony qurastyratyn zaýyt qurylysynyń alǵashqy sa­tysy aıaqtaldy. Bıylǵy jarty­jyldyqta oblysta mashına qurastyrý kásiporyndary 97,4 mlrd teńgeniń ónimin óndirdi. Bul ótken jyldyń osy merzimimen salystyrǵanda eki eseden artyq.

Jalpy, Qostanaı oblysynda ındýstrııalandyrý qadamy shabandaǵan emes jáne bul soń­ǵy jyldary ınvestısııaǵa tar­tym­dylyǵyn da kórsetip keledi. 2010 jyldan bastalǵan Indýs­trııalandyrý baǵdarlamasy aıasynda oblysta barlyǵy 150,3 mlrd teńgeni quraıtyn 90 ma­ńyzdy joba júzege asty, 5,5 myń qostanaılyq jumys ornyn tapty. Oblys ákimi Arhımed Mu­ham­betov aldaǵy jyldary taǵy da 40 ınvestısııalyq jobany júzege asyrý josparda bar ekenin aıtty.

– Sonyń biri Qytaı Halyq Respýblıkasynyń  SMS trans­ulttyq kompanııasynyń jáne JAC Motors-tyń «Allıýr» kompanııalar toby kapıtalyna kirýi bolyp tabylady. Joba boıynsha avtomobıl óndirisin eki jaq keshendi damytatyn bolady, áriptester aldaǵy 10 jyl ishinde birlesken kásiporynǵa 1,1 mlrd AQSh dollary kóleminde ınvestısııa salatyn bolady. О́ndiris jylyna 100 myń avtomobıl shyǵaryp, jergiliktendirý deńgeıi 50 paıyzǵa jetedi, – dedi oblys ákimi. Qostanaıdaǵy jańa Indýstrııalyq aımaq óńir óndirisine ınvestısııa tartý men ındýstrııalandyrýdyń negizgi alańyna aınalyp keledi. 400 gektar aýmaqty alyp jatqan onda oblys ekonomıkasyndaǵy basymdyqqa ıe mashına jasaý, metall óńdeý, qurylys materıaldaryn óndirý jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeý kásiporyndary oryn tebedi. Qazirdiń ózinde Indýstrııalyq aımaqta quny 350 mlrd teńge bolatyn 14 joba ómirge joldama alý satysynda tur.

Qazaqstan men Reseı arasyn­daǵy ónerkásip kooperasııasyn damytý aıasynda «KamAZ» kóli­giniń quramdas bólikterin shyǵarý qolǵa alyna bastady. Bul boıynsha eki joba, ıaǵnı «KamAZ-dyń» arnaıy tehnıkalary negizgi beldiginiń redýktorlary men quıý óndiristik zaýyty Indýstrııalyq aımaqtan oryn alady. Qostanaıdaǵy «Agromash Holdıng» aksıonerlik qoǵamy men «KamAZ» jarııa aksıonerlik qoǵamyn áriptes etetin bul jobalarǵa 400 mln AQSh dollary kóleminde ınvestısııa salynady.

Qostanaıdaǵy «Saryar­qa­AvtoProm» mashına jasaý zaýy­tynyń óndiris alańynda Úkimet basshysy Asqar Mamınniń bas­qarýymen ótken avtomobıl jáne aýyl sharýashylyǵy mashı­nalaryn qurastyrýdy damytý máseleleri jóninde ótkiz­gen májiliste Indýstrııa jáne ınfraqurylymdy damytý mınıstri Roman Sklıar, Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Sapar­han Omarov, Shyǵys Qazaqstan obly­synyń ákimi Danıal Ah­metov, «Astana Group» hol­dın­giniń aksıoneri Nurlan Sma­ǵulov jáne «KamAZ» AAQ  basqarma tóraǵasy S. Kogogın, «China National Vehicles Import and Export Corporation» dırektory Vý I, «Peterbýrg traktor zaýyty» AQ dırektory S.Serebrıakov, «Gomselmash» AAQ bas dırektory A.Novıkov sóz sóılep, Qazaqstandaǵy mashına jasaý isiniń problemalary men bolashaǵyna toqtaldy. Mashına qurastyrý isine sońǵy jyldary jańa kózqaras qalyptasty, jańa lep beretin, yntalandyratyn baǵdarlamalar júzege asty. Sonyń nátıjesinde qysqa ýaqyttyń ishinde naryqtaǵy básekeni sezinetin jańa mashına qurastyrý salasy qalyptasty. Qazir elimizde satylǵan barlyq avtomobıldiń 55 paıyzy Qazaqstanda shyǵarylǵan. Árıne mundaı deńgeıge kóterilý úshin memleket tarapynan kóptegen jeńil­dikter jasaldy. Ol mıl­lıard­­taǵan qarjyǵa tústi. My­saly, je­ńildikpen beriletin avtonesıe men lızıng úshin 4 jylda 50 mlrd teńge bólingen. Roman Sklıar elimizdegi avtomobıl óndirisi otandyq naryqtan endi eksportqa qaraı bet burý kerektigin aıtty.

– Avtomobıl óndirisin yntalandyrý mehanızmi aıasynda ekologııalyq taza kólik shyǵaratyn kásiporyndar eksporttyq qar­jy­landyrylady. Bul úshin olar jańa, úzdik tehnologııalyq oppe­rasııalarǵa barýy, jergilikti qurastyrylatyn materıaldar­dy paıdalanýy, taǵy basqa tıim­di izdenisterge barýy tıis. Mu­nyń syrtynda biz ózimizde avto­mobıldiń quramdas bólikteriniń bazasyn jasaıtyn bolamyz, – dedi mınıstr Roman Sklıar.

Májiliste aýyl sharýa­shy­lyǵy tehnıkalaryn shyǵarýǵa jeńildikter, sýbsıdııalaý máse­leleri qaraldy. Kombaın, traktorlar shyǵarylyp jatyr, alaıda munyń ózi elimizdegi aýyl sharýashylyǵy tehnıkalary parkiniń jaǵdaıyn túbirinen óz­ger­týge asa qýatty bolmaı otyr. Búginge deıin aýyl sharýa­shy­lyǵyndaǵy traktordyń 60 paıyzy, kombaınnyń 40 paıyzynyń 17 jyldan beri eri moınynan tús­peı keledi, tozyǵy jetken. Son­dyqtan aldaǵy ýaqyt­ta aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn óndiretin kásiporyndarǵa jeńil­dikter qarastyrylyp, ım­port­tyq jáne otandyq tehnı­kalarǵa beriletin sýbsıdııalardy qaıta qaraý usynyldy.

Premer-Mınıstr Asqar Ma­mın májilisti qorytyndylaı kele, Tuńǵysh Prezıdent Nur­sultan Nazarbaevtyń elimizdi ındýstrııalandyrýdaǵy bas­ta­malarynyń júzege asyp kele jatqanyn aıtty.

– Avtomobıl jáne aýyl sha­­rýa­shylyǵy tehnıkalaryn qu­ras­tyrý yrǵaqty damyp otyr. Mysaly, biz bıyl 60 myń avto­kó­lik óndirip, al 2020 jyly 100 myń avtomobıldi sapqa qoıý kerektigin josparladyq. Osy mejeden shyǵý úshin ilkimdi ju­mys isteıtin bolamyz. Bul úshin ınvestorlar tarta beremiz, ási­rese qytaılyq ınvestorlar­men áriptestigimiz tabysty bo­lady dep oılaımyn, – dedi A.Mamın. Úkimet basshysy reseı­lik ınvestorlarmen jumys­tar da elimizdegi mashına qu­rastyrý óndirisine jańa serpin beretinin atap ótti. Sóziniń sońynda Premer-Mınıstr mashına qurastyrý óndirisindegi jer­giliktendirý, eksportty kóbeı­tý, ishki naryqty saqtaý sııaq­ty kóterilgen máselelerdi nazar­ǵa alyp, onyń sheshimi qaras­ty­rylatynyn aıtty.

Premer-Mınıstr Asqar Ma­mın Qostanaıǵa saparynda Rýd­nyı sement zaýyty, «Baıan sulý» kondıter fabrıkasy sııaqty bir­neshe óńdeý kásiporyndarynda bol­dy. Qostanaı aýdanynyń «Za­rechnoe» TSh» JShS alań­dar­ynda aýyl sharýashylyǵy da­qyldarynyń egis jaǵdaıyn qarady. Sondaı-aq Zarechnoe aýylynda «Severnyı» shaǵyn aýdanyna bardy, onda «Nurly jer» baǵdarlamasy aıasynda 279 jeke jáne 11 kóp qabatty turǵyn úıler salý kózdelgen. Búginde 172 úı boıynsha jumystar aıaqtalǵan, osy jyldyń sońyna deıin 107 úı salynady. Premer-Mınıstr Rýdnyı qalasynda birqatar júıe qurýshy kásiporyndar – «Sokolov-Sarybaı taý-ken baıy­tý óndiristik birlestigi» AQ Sokolov kareri, Rýdnyı sement zaýyty, «Lıder-2010» JShS sút óńdeý jáne sút ónimderin shyǵarý kásiporyndary qyzmetimen tanysty.

QOSTANAI