O. Smolıakov atap ótkendeı, Ulttyq bank, «Memlekettik kredıttik bıýro» AQ, «Problemalyq kredıtter qory» AQ ekinshi deńgeıli banktermen jáne mıkroqarjy uıymdarymen (MQU) birlese otyryp, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 26.06.2019 jylǵy «Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń borysh júktemesin azaıtý sharalary týraly» Jarlyǵyn iske asyrý aıasynda barlyq qazaqstandyqtarǵa bankter men MQU-daǵy kepilsiz tutynýshylyq qaryzdary boıynsha 2019 jyldyń 1 shildesindegi jaǵdaı boıynsha eseptelgen aıyppuldar men ósimpuldardy esepten shyǵarý týraly sheshim qabyldady.
«Osy jyldyń 30 shildesinde bankter men MQU 1 192 834 qaryz alýshyǵa jalpy 33 620 mln teńge somasyna kepilsiz tutynýshylyq qaryzdar boıynsha aıyppuldar men ósimpuldardy esepten shyǵarý jumystaryn aıaqtady», — dedi Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary.
Aıyppuldar men ósimpuldar eń aldymen bankter men MQU-nyń qarajaty esebinen esepten shyǵaryldy.
Bıylǵy 15 tamyzda Problemalyq kredıtter qory 10 086 mln teńge kóleminde bankter men MQU-ǵa aıyppuldar men ósimpuldar boıynsha esepten shyǵarylǵan somanyń 30% ótedi.
«Osylaısha, 2019 jyldyń 1 shildesindegi jaǵdaı boıynsha barlyq azamattarǵa aıyppuldar men ósimpuldardy esepten shyǵarý jumystary tolyq aıaqtaldy», — dedi O. Smolıakov.
Bankter men MQU-da kepilsiz tutynýshylyq qaryzdar úshin 300 myń teńgege deıingi mólsherde bereshekti óteý azamattardyń kelesi sanattary boıynsha júzege asyrylady:
1) kóp balaly otbasylar;
2) asyraýshysynan aıyrylý jaǵdaıyna baılanysty tólemder alatyn otbasylar;
3) múmkindigi shekteýli balalary, 18 jastan asqan bala kezinen múgedek balalary bar otbasylar;
4) memlekettik ataýly áleýmettik kómek alýshylar;
5) jetim balalar;
6) jıyrma toǵyz jasqa tolmaǵan, kámeletke tolǵanǵa deıin ata-anasynan aıyrylǵan balalar.
Memlekettik qoldaý alý úshin qaryz alýshynyń kepilsiz tutynýshylyq nesıeler boıynsha bereshek somasy 2019 jylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdaı boıynsha 3 mln teńgeden aspaýy kerek.
Osy jyldyń 20 tamyzyndaǵy jaǵdaı boıynsha Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi usynǵan tizimder negizinde 507 363 azamat anyqtaldy, olardyń 105 174,8 mln teńge kóleminde bereshekteri óteledi.
«Búginde aqsha bankter men MQU-ǵa aýdaryldy, jaqyn arada bereshekter óteledi. 5 qyrkúıekke deıin bankter men MQU Jarlyqta kórsetilgen belgilerge sáıkes keletin qaryz alýshylarǵa boryshtary óteý týraly habarlaıdy», — dedi O. Smolıakov.
Sonymen qatar, ol qaryzdy óteý úshin azamattarǵa bankter men MQU-ǵa júginýdiń qajeti joq ekenin, barlyq jumysty kredıttik uıymdar derbes júrgizetinin basa aıtty.
Sondaı-aq, Prezıdenttiń Jarlyǵy aıasynda Ulttyq bank azamattardyń qaryzdarynyń basqarylmaıtyn ósý qaýpin tómendetýge baǵyttalǵan bolashaq sharalardy daıyndady. Ulttyq Bank tóraǵasynyń orynbasary qaryz alýshylardyń nesıeni ótemek túgili, ózderine ómir súrýge jetetin belgili bir mınımaldy kiristeri bolmaı turyp, tutynýshylyq kepilsiz nesıeler alatyn jaǵdaılar jıilep ketkenin aıtty.
Sondyqtan Memleket basshysynyń Jarlyǵyna sáıkes tabysy eń tómengi kúnkóris deńgeıinen tómen azamattarǵa kepilsiz tutynýshylyq nesıe berýge tyıym salý týraly sheshim qabyldandy.
«Árdaıym "Tabysty qalaı anyqtaýǵa bolady?", "Ony qalaı rastaýǵa bolady?" degen suraqtar týyndaıtyn. Biz usynyp otyrǵan túzetýler jobalarynda tek resmı kirister ǵana eskerilmeıdi. Tabysty baǵalaý tek resmı kiristerge ǵana negizdelmeıdi, sonymen birge shottaǵy aqsha aınalymyna, jyljymaly jáne jyljymaıtyn múliktiń bolýyna, kommýnaldyq tólemderge de negizdeledi. Múmkindiginshe barlyq kiris kózderin eskerý kerek», — dedi O. Smolıakov.
Kepilsiz tutynýshylyq nesıelerge qatysty kapıtaldyń jetkilikti bolýyna talaptardy arttyrý boıynsha qosymsha sharalar qarastyrylatyn bolady. Bul túzetýler tıisti memlekettik organdarǵa jiberilip, banktermen talqylanýda.
