Patronattyq tájirıbe – izgilik úrdisi

Jasyratyny joq, mundaǵy bilim men tálim-tárbıe jaıyna qatysty syn-pikirler az aıtylmaıdy. Onyń ústine ınternat úlgisindegi bilim ordalaryn ustaýǵa jumsalatyn qarajat shyǵyny da qomaqty. Bilim basqarmasynyń basshysy Gúlmıra Kárimovanyń aıtýynsha, tyǵyryqtan shyǵýdyń negizgi baǵyty retinde «Ýaqytsha otbasy» qanatqaqty jobasy elimiz boıynsha alǵash ret qolǵa alynyp, tıimdiligin kórsetip otyr.

485 bilim oshaǵynyń 80 pa­ıyzy shaǵyn mektepter, 229 eldi mekende bilim oshaqtary múldem joq bolǵandyqtan, balalar ınternattarda turýlaryna bolmasa, kúndelikti qatynaýlaryna týra keledi. Jol beıneti men azaby óz aldyna, jaýyn-shashyndy kúnderi, qystyń úskirik sýyqtarynda tońyp-jaýrap, árli-berli júrý óte qıyn. Osy sebepti atalǵan baǵdarlamanyń qoldanylýy óte quptarlyq is. Joba engizilgeli 31 mekteptiń oqýshylary ýaqyt­sha patronatqa berilgen. Solar­dyń birin Panchýktar otbasy óz qamqorlyǵyna aldy. 10 synyp oqýshysy Arına Lýkıanova «Ýaqytsha otbasy» baǵdar­la­ma­sy­na ilikkeli sabaǵyna kóp kóńil bóledi. Ata-anasynyń janynda júrgendeı ózin erkin ustaıdy, alańsyz sezinedi. «Árıne ózgeniń balasyna bas-kóz bolý ońaı emes, jaýapkershiligi óte zor. Biz de júrek jylýyn darytyp, meıirim shapaǵatyn tógýge tyrystyq. Bul eńbegimiz esh ketpegen sııaqty. Arına 10 synypty jaqsy támamdady. Jańa oqý jylyn da asyǵa kútip otyrmyz. Sabaǵy jaqsy. Tártipti, ıbaly», deıdi Krasnoznamennoe aýylynyń turǵyny Ivan Panchýk.

Qanatqaqty tájirıbe úsh aýdan­da júrgizilip, 61 bala 54 otbasyna ornalastyrylǵan. Máselen, M.Jumabaev aýdanynda 15 otbasy 17 balany qabyldasa, 13-in týys­tary alǵan. Balany qamqorlyqqa alǵan otbasyna aı saıyn 53 myń teńge mólsherinde jalaqy tólenip, 7 AEQ kóleminde tamaǵyna qarajat beriledi. Eń bastysy, sabaqty negizsiz bosatý, aýyryp qalý, aýa raıyn sebepsiz syltaýratý sekildi keleńsiz oqıǵalar kúrt aza­ıyp, kerisinshe, bilim men tárbıe sapasynyń artqany baıqalady.

Búginde 55 mektep janyndaǵy ınternatta 1300-deı bala bar. Jańa oqý jylynda patronattyq balalardyń sanyn eki esege deıin kóbeıtý maqsatymen 33 mln teńge baǵyttalyp otyr.

* * *

Petropavl qalasynyń tur­ǵyny Nelıa Shtaınberner tur­ǵy­lyq­ty mekenjaıy joq adamdarǵa kómektesýdi ómirlik ustanymyna aınaldyrǵan.

Qazirgi tańda ol taǵdyrdyń jazýy­men ómirdiń túrli tálke­gi­ne ushy­raǵan adamdardy úıinde pana­latyp, qal-qaderinshe qam­qorlyq jasap otyr. Birqa­ta­rynyń quja­tyn resimdep, ju­mys­qa or­na­lastyrǵan. Budan bólek beıimdeý ortalyǵynda tu­ryp jatqan músápir jandardyń tama­ǵyn ázirleýge de, satýshylyq jumysyna da ýaqyt tabady.

Kóńiliniń keńdiginen bolar, Jumysshy kentindegi uıadaı úıi­nen adam úzilmeıdi. О́zimen bir­ge turýshylardyń tamaǵy toq, kóılegi kók. Solardyń biri Evgenıı Stepanov otbasymen dám-tuzy jaraspaı ketip qal­ǵan. Sodan ishkilikke salynyp, sarshunaq aıazda aıaǵyn úsitip alǵan. Ota jasap, tizeden joǵary kesýge týra kelgen. О́zin týǵan balasynan kem kórmeıtin Nelıa Mıhaılovnaǵa alǵysy sheksiz.

Jany izgilikke, júregi meıi­rim­ge toly zeınetker dalada qań­ǵyp qalǵan ǵarip, kembaǵal jan­dardy 2015 jyldan beri jınas­ty­ryp, kómek qolyn sozyp keledi. Oǵan myna jaıt sebep bolypty. Obyr keseline shaldyqqan oǵan dárigerler «jazylýyń ekitalaı» degen qatal úkim shyǵarsa kerek. О́mirge degen qulshynysy, boıyndaǵy týabitti qaısar minezi dertten aıyqtyryp, qulantaza saýyǵyp ketken. Sol kúnnen bastap qaıyrymdylyqpen aına­ly­sý­ǵa birjola bel býyp, qanyna ábden sińip ketken daǵdyǵa aınal­ǵan.

«Qartaıǵan miskindi qalaı ǵana dalada qaldyrýǵa bolady? Kóz aldyma esh elestete almaımyn. Bárimiz bir anadan týǵandaı tatý-táttimiz. Qıyndyqtardy birlesip eńseremiz. Rahymy mol turǵyndar kıim-keshek ákep beredi, azyq-túlikpen kómektesedi», deıdi Nelıa Mıhaılovna.

Onyń endigi oıy – úı-kúıi joq kezbelerge arnalǵan sha­ǵyn ortalyq ashý. Tipti «Na­dej­da. Vera. Mıloserdıe» qaıy­rym­dy­lyq qory retinde tirketip te qoıypty. Qarajat jaǵy sheshilse, bilek sybana kirispek nıette.

Soltústik Qazaqstan oblysy