Aımaqtar • 30 Tamyz, 2019

Toǵyzbulaqtan tabylǵan taıqazan

740 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Erte kóktemde jer jyrtyp júrgen kegendik dıqandar kóne zamanǵy jádiger taýyp alǵan edi. Toǵyzbulaq aýyly aýmaǵynan shyqqan olja jaıynda aýyl adamdary «National Geographic Qazaqstan» jýrnalynyń jetekshisi Maqsat Iаsylbaıulyna habarlapty.

Toǵyzbulaqtan tabylǵan taıqazan

Jýrnalıstiń qyzyǵýshylyǵyn oıat­qan jádiger onyń aralasýymen tıisti ǵalymdardyń qolyna tıip, zerdeleýden keıin  «Esik» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵyna tapsyrylǵan eken.

– Negizi, mundaı qazandar Qazaq­stan­nyń Jetisý aımaǵy men Qyr­ǵyzstannyń Ystyqkól alqabyna qaras­ty biraz jerden tabyldy. Alǵash ret ótken XX ǵasyrdyń basynan tabylyp, zerttele bastaǵan. Myna «Toǵyzbulaq qazany» da  pishini, jasalý tehnologııasy, motıvi jaǵynan týra sol qazandarǵa uqsaıdy. Al bul qazandarǵa ǵalymdar b.z.d. V-II ǵasyr­larǵa tán jádiger dep anyqtama beredi, – deıdi  «Esik» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵynyń sarapshy-mamany Dosym Zikirııa.

Al taıqazandy taýyp, tıisti qolǵa ótkizgen Toǵyzbulaq aýylynyń tur­ǵyndary jádigerdiń bıiktigi 53 sm, tereńdigi 36 sm, dıametri 55-58 sm, erneýiniń eni 3 sm bolatynyn aıtady. Al tutqalarynyń biri bútin, qazanǵa ornatylǵan kúıinde saqtalsa, ekinshi tutqanyń bir bólshegi ǵana qalypty.

– Qola qazannyń búıiri syrtqa shyǵyńqy, dóńes kúıinde quıylǵan. Búıirinde eki jaǵynan doǵa pishindes, jumyr tutqalar sál kólbeý buryshpen ornatylǵan. Tabany shuńqyrlaý. Qazannyń ishki jáne syrtqy búıirlerinen quıý kezinde paıda bolǵan eki qalyptyń túıisken tusynan jik kórinedi. Mundaı jik eki tutqanyń qazan búıirine janasqan tusynan jáne taǵannyń qazannyń túbine janasqan tusynan da baıqalady. Erneýi syrtqa qaraı sál qaıyrylyp, kólbeý ornalasqan. Osyny eskere kele, qazan tutastaı quıylǵan deýge bolady, – deıdi mýzeı mamany Dosym Zikirııa.

 

Almaty oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Nesıe alý nege qıyndady?

Qoǵam • Búgin, 17:38