«Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ basqarýshy dırektory Sábıt Jaqsylyqov jınalǵandarǵa nesıe seriktestigi júıesi týraly aıtyp berdi. Onyń sózine qaraǵanda, elimizdegi sharýa qojalyqtary birigip, ózin ózi qarjylandyrýy kerek. Sonda ıgeriletin jer kólemi ulǵaıyp, ortaq tabys molaıady. Ondaı jaǵdaıda olardy kez kelgen qarjy uıymy nesıelendiredi. Agrarlyq nesıelik korporasııa bergen málimet boıynsha ótken jyly olardyń 92 paıyzy nesıelendirilgen. Bul bastamanyń taǵy bir tıimdi tusy da osy eken. Eger shaǵyn sharýa qojalyqtary birikse, memleketke alaqan jaımaıdy. «Bizdiń aldymyzǵa qoıylǵan mindet – aýylsharýashylyq taýar óndirýshileriniń qarjy resýrstaryna qoljetimdiligin qamtamasyz etý», dedi S.Jaqsylyqov.
Bıyl Agrarlyq nesıe korporasııasy men nesıe seriktestikteri tutynýshylarǵa 90 mıllıard teńgeden astam qarjy berilmek.
El ishinde kvazısektordyń nesıelendirý paıyzy joǵary degen pikir jıi aıtylady. Mysaly, korporasııa usynǵan nesıe men nesıelik seriktestikter usynǵan nesıeniń paıyzdyq mólsherlemesinde ájeptáýir alshaqtyq bar. Basqarýshy dırektor S.Jaqsylyqovpen áńgime barysynda túsingenimiz, olardyń nesıe sharty kásipkerlerdiń bárine birdeı qoljetimdi emes. Shart boıynsha árbir iri qara maldyń kem degende 2-3 gektardan jaıylymdyq jeri bolýy tıis. Mysaly, 10 bas mal úshin kem degende 20-30 gektar jaıylymdyq jer kerek. Bul talapqa saı kelmeseń, korporasııanyń tómen paıyzben beretin nesıesinen aspandaǵy aı jýyq bolady. Al nesıelik seriktestikter ondaı talap qoımaıdy.
«Nesıelik seriktestikter qarjyny Agrarlyq nesıe korporasııasynan 9,5%-ben alady da, shamamen 14%-ǵa beredi. Sonymen qatar nesıe jáne lızıng boıynsha memlekettik sýbsıdııaǵa da qol jetkize alady», dedi Sábıt Jaqsylyqov.
Agroónerkásiptik keshendegi nesıelik seriktestik qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Almıra Saǵatovanyń aıtýynsha, nesıelik seriktestik tek «Nesıelik seriktestik týraly» zańmen ǵana rettelýde, al memleket tarapynan bul júıe rettelmeıdi eken. «Qarjy osyǵan deıin memleketten bólinip keldi. Qazirgi daǵdarys jaǵdaıynda qarjy tabýdyń qosymsha kózderin qarastyryp jatyrmyz. Investor tartý úshin «nesıelik seriktestik týraly» zańǵa ózgertý engizý kerek», deıdi A.Saǵatova.
Qazir seriktestikter júıesin basqarý ádisi boıynsha Ulttyq bankpen kelissóz júrip jatyr eken. «Retteý qyzmetin memlekettik organdarǵa berý nemese ózdiginen retteletin uıymǵa nesıelik seriktestikterdi biriktirý týraly usynys bar. Aǵymdaǵy jaǵdaıda osy durysyraq, sebebi kórshiles Reseıde nesıelik seriktestikter ózdiginen retteletin uıymdar arqyly tabysty damýda», deıdi A.Saǵatova.
Onyń aıtýynsha, ózdiginen retteletin uıym qurý naryqty «birkúndik nesıelik seriktestikterden» tazartýǵa, olardyń jumysyn ońtaılandyrýǵa kómektesedi. Bul prosessiz nesıelik seriktestikti kapıtaldandyrý múmkin emes. «Nesıelik seriktestikter depozıt qabyldaıtyn bolsa, standarttar men normatıvter daıyndalýy qajet. Ony retteıtin bir organ bolýy kerek. FinTech qarjy uıymdaryna da jetti. Nesıelik seriktestikter de aldaǵy ýaqytta FinTech arqyly alǵa jyljıdy», – deıdi A.Saǵatova.
Aıtpaqshy, Reseıden kelgen Nesıelik kooperatıvter lıgasy, Keńes múshesi Alekseı Stepanov ta osy pikirdi qoldaıdy. Onyń aıtýynsha, dál qazirgideı shashyrańqy tirlikti reseılik nesıe seriktestikteri de bastan keshken. «Nesıelik seriktestikterdiń irilenýi naryqty bir kúndik seriktestikterden tazartady. Reseıdegi 3 myń seriktestiktiń 90 paıyzy iri kooperasııalarǵa birikti. Naryqtyń bul segmenti de qarjylyq aqparattyq tehnologııamen ıntegrasııalanyp jatyr. Tek iri kooperasııaǵa birikken seriktestikter óz qatysýshylarynan depozıtter qabyldaı alady. Bul prosesti FinTech salasynan habary bar mamandardyń qatysýynsyz júzege asyrý múmkin emes. Sizder kooperasııaǵa birigý týraly usynystan buryn qajetti mamandardy tartý jaıyn da oılastyra júrińizder», dep atap ótti A.Stepanov. Ol mundaı tehnologııanyń artyqshylyǵy retinde aqshamen esep aıyrysý kezinde bolatyn qylmystardyń aldyn alatynyn aıtyp ótti. « Biz aqshasyz esep aıyrysý tehnologııasynyń tyń serpilis ekenin, bıznes ortalyqtar óte salmaqty qural ekenin bilemiz. FinTech qarjylandyrý segmentindegi jańa múmkindik bolsa, onyń áleýetin nege qoldanbaımyz? Bul nesıelik seriktestikterde nesıelendirý barysyn barynsha ońtaılandyryp, ishki táýekelderden týyndaıtyn qaýipti seıiltedi. Demek, endigi trendti – FinTech-ke baǵyttasaq, utylmaımyz» dep sózin túıindedi Alekseı Stepanov.
Aıta ketý kerek, nesıelik seriktestikter qazir Qazaqstanda jumys istep jatyr. Forýmǵa qatysqan, pikir bildirgen kásipkerler onyń ózderi úshin tıimdi tustaryna nazar aýdaryp otyr. Olardyń sharty boıynsha nesıe alý úshin aýdan ortalyǵyna barýdyń nemese qujattar toptamasyn daıyndaýdyń qajeti joq. О́kinishke qaraı, onyń tartymdylyǵy ázirge osy faktormen ǵana shekteledi.
ALMATY
