Eki kúnge josparlanǵan ıgilikti istiń birinshi kúni ǵylymı-praktıkalyq konferensııa boldy. Alǵashqy sózdi aýdan ákimi Sh.Nýrahýnov alyp, bul ataýly mereke Elbasynyń rýhanı jańǵyrý ıdeıasy negizinde Úkimettiń arnaıy qaýlysy shyqqanyn atap, Abaı álemine sholý jasap, qysqa ǵumyrynda mol mura qaldyrǵan ánshi-kompozıtordyń áýezdi ánine, sazdy sózine toqtalyp, osy eldik jumystyń keń kólemde atalyp ótýine qamqorlyq jasaǵan azamattardyń qatarynda Memlekettik syılyqtyń laýreaty, aqyn-dramatýrg N.Orazalınniń, Almaty oblysynyń ákimi A.Batalovtyń, belgili mesenat S.Belǵojaevtyń, el aǵalary Y.Bektursynovtyń, T.Estenovtiń, N.Esjannyń, taǵy basqa janashyrlardyń bolǵanyn atap rızalyǵyn bildirdi.
«Halyqtyń áni ketse, ádebıeti jesir qalady, sáni ketedi, sáni ketse, jany ketedi» degen jyr jasyny S.Toraıǵyrovtyń qanatty sózinen oı órbitken, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, jazýshy B.Nurjekeuly án men sóziniń umytylmaýy naǵyz talantqa tán qasıet ekenine dáıekter keltirip, «Sary bıdaıdy» qosqanda, artyna jeti án-murasyn qaldyrǵan Sádiqoja týyndylary ǵylymı dáıektelgenin, jalpy qaı bastamanyń da arqaýyn ǵylymmen tııanaqtalýyn atap, jeti án emes bir ǵana «Balasy Basyǵara Qanapııa» dep keletin bir ánimen tarıhta qalǵan Qanapııany mysalǵa keltirdi.
Sádiqojanyń áýezdi áni men nárli sózi týraly «Ana tili» ult aptalyǵynyń bas redaktory, talantty aqyn J.Áshimjan jan-jaqty áńgime qozǵap, óleń sózderindegi tunyp turǵan lırıkaǵa erekshe mán berdi.
Jetisý án-óleńi men kúıin zerdeli zerttep júrgen zerek ǵalym QazMUÝ-dyń jýrnalıstıka fakýltetiniń dekany S.Medeýbekuly Sádiqoja shyǵarmashylyǵyna boılap baryp, ár sózin án áýenimen bekitip, «Aq tamaqtan emintip bir ıisketseń, Aınalsoqtap qasyńnan ketemin be», «At aryltyp alystan barǵanymda, Aqmaraldaı kerilip shyqsań shirkin» degen nárli óleń joldaryn mysalǵa keltirdi. Sol sekildi buryn qyzyl bıdaı, bir bıdaı degen tirkesterdiń bolǵanyn, al sary bıdaı Sádiqoja qosqan tyń sóz ekenin alǵa tartty.
Al atalmysh ánshi kompozıtordyń alǵashqy izashary bolǵan týyndylaryn tuńǵysh oryndaǵan professor Q.Alpysbaev Sádiqoja Aqan, Birjan, Estaı, Áset, Kenen ánderiniń dástúrin jalǵastyrýshy ekenine dáıekter keltirip, jeti ánniń tarıhyna toqtalyp, alǵash ózimen qatarlasa oryndaǵan M.Shápıev, J.Myrqaev ekenin de eske salyp ótti. Ol Sádiqoja ánderiniń taǵylymdy ekenin de tilge tıek etti. Konferensııada ónertaný ǵylymdarynyń kandıdaty Á.Sabyreva, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty T.Álibek, ólketanýshy S.Aǵybaev Moshanulynyń mol murasyn ár qyrynan kórsetti.
Ekinshi kúngi saltanatty rásim ótken ǵasyrdyń 30-jyldaryndaǵy oırannan shekara asyp ketip, onda da taǵdyrdyń taýqymetin az tartpaǵan azamat orda buzarǵa otyzǵa jetpeı ómirden ozsa da, artynda mol mura qaldyrǵan onyń kindik qany tamǵan «Bizdiń aýyl Ketpenniń eteginde» dep án áýeletken, «Ketpen» aýylynda jalǵasty. Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarma tóraǵasynyń orynbasary, daryndy aqyn B.Bedelhannyń tolǵaýy negizinde qoıylym kórsetilip, Sádiqojanyń eńseli músininiń ashylýy boldy. Han-Táńiriniń bir shyńyndaı bıik músinge qarjyny professor Q.Alpysbaevtyń balasy Edige Qunypııauly kóterse, tasqa qashalǵan tulǵa beınesiniń avtory Baqtııar Qaıranbaev eken. Ult asylyn ulyqtaǵan azamattar jańa zaman jastary, olardyń bul eńbegin aýyldastary joǵary baǵalap, astaryna kilem japqan at mingizdi.
Aýyl ortasyndaǵy jap-jasyl alańǵa árli sahna ornatyp, aınalasyna aq shańqan úıler tigilgen eken. Qarapaıym halyqtyń dıdaryndaǵy serpilis, kóńilindegi qulshynys, asylyna degen iltıpat erekshe kórindi. Úlken-kishi bir kisideı jumylyp júr.
Kelisti sahnada Sádiqoja ánderin Qazaqstannyń halyq ártisi N.Núsipjanov, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri R.Stamǵazıev, N.Janpeıisov, E.Shaldybekov, ózge de ánshiler kelistire oryndap, jurttyń alǵysyn aldy. El ishindegi ónerli órender de arnaý-tolǵaýlaryn oqyp, ánderin áýeletti.
Rýhanı taǵylymy mol qurmettiń jalǵasy Quran baǵyshtalǵan as dastarqanynda ulasty.
«Basqa halyqtar maımyldan jaratyldy degen Darvınniń ilimine talaspaımyn. Qazaqtyń jylqydan jaratylǵanyna esh kúmán keltirmeımin» dep keńestik kezeńde ult minezin astarlap aıtqan bolmysy bólek qalamger Asqar Súleımenov sózine baqsaq, mundaı ıgilikti is qashan at báıgesiz ótip edi. Úısintaýdyń eteginde keremet at jarysy boldy. О́ner qudireti rýhyn kótergen qalyń jurt báıge alańyna kelgende, tipti arqalanyp, qıqýlaı jóneldi. Júzden júırik shyqqan tulpardyń ıesi «Nıva» kóligin tizgindese, ózge saıypqyran júırik ıeleri de syı-syıapatsyz qalǵan joq.
Sonymen «Esińe al, esker meni» dep keıingige úmit artyp ketken Sádiqojanyń júzjyldyǵyn el esine aldy, el eskerdi. Ol búginginiń atqarǵan abzal isi, keıingige qaldyrǵan úlgisi dep bilemiz.
Súleımen MÁMET,
«Egemen Qazaqstan»
