Ádebıet • 25 Qazan, 2019

Janat Aımuhambet: Ǵylymǵa paıym, poezııaǵa júrek kerek

1220 ret
kórsetildi
20 mın
oqý úshin
Janat Aımuhambet: Ǵylymǵa paıym, poezııaǵa júrek kerek

– Jýyrda ǵana túrki dú­nıe­siniń ataqty oıshyly, aqyn Júsip Balasaǵunnyń 950 jyldyq mereıtoıy qar­sa­ńynda Túrkııanyń Ankara qa­lasynda ótken, túrki dúnıe­siniń ǵalymdary baıandama ja­­saǵan úlken jıynǵa qa­ty­syp keldińiz. Jıynda qan­daı taqyrypta baıandama ja­sady­ńyz?

–Túrkııada «Túrik tili qury­lymy» deıtin úlken uıym bar. Basshysy Gúrer Gúlsevın myrza. 300-den asa ǵalymdardyń ba­syn qosqan quryltaı osy uıymnyń uıymdastyrýymen ótti. Júsip Balasaǵunnyń ataq­ty «Qutty bilik» dastany tóńireginde baıandamalar jasaldy. «Qutty bilik» – kóne túrki tilinde jazylǵan qundy eńbek. Onyń mazmuny, ıdeıasy, túrki álemi, qazaq eli úshin óte mańyzy. О́zimiz jaq­sy biletindeı, eńbektegi bas­ty ıdeıa tórt prınsıpke ne­­giz­delgen. Memleketti ádil bas­qarý Kúntýdy patsha beı­ne­sine, qut-bereke, baq pen dáý­let Aıtoldy beınesine jı­naqtalsa, aqyl-parasat, danalyq ýázirdiń uly Uǵdúlmish arqyly kórinedi. Al ýázirdiń týy­sy Oǵdurmysh qanaǵat pen yn­sap­tyń, taqýalyqtyń, kemel aqyl­dyń sımvoly. «Qutty bilikte» memleketti qalaı basqarý kerek, adam balasy qandaı qasıetterdi basshylyqqa alyp, qalaı ómir súrý kerek degen másele nazarǵa alynǵan. Myń jylǵa jýyq ýa­qyt ótse de qunyn joımaıtyn sebebi – adamzatqa ortaq máńgilik prob­lemalardy qozǵaýynda. Osy eńbegi úshin Tabǵash Qara Arslan Bograhan Júsipke «has hajıp», ıaǵnı, «uly ýázir» degen ataq bergen eken. Ulttyq qun­dylyqtarymyz degende «Qut­ty bilik» dastanyn erekshe maq­tanyshpen aıtýǵa bolady.

Túrkııa tarapynan bul quryl­taıdyń uıymdastyrylýy úlken bir istiń oryndalǵany dep aıtýǵa bolady. Túrli oı-pikirlerdi tyń­dadyq. Biz kelispeıtin de oılar aıtyldy. Mysaly, bizder baıandama jasaǵan seksııada bir jas izdenýshi «Qutty bilikti» býd­dızmmen salystyrǵanda bas­­­qalarǵa qalaı áser etkenin bil­meımin, óz basym múlde qa­byl­daı almadym. О́ıtkeni bul das­tan­nyń ózeginde bizdiń ulttyq negi­zimiz, dúnıetanymymyz jatyr.

Jıynda meniń baıandamam keıipkerler sıpatyndaǵy sım­volıkaǵa baǵyttaldy. Qana­ǵatty, taqýalyqty, rýh azattyǵyn, kemel parasatty óz boıyna sińirgen Oǵdurmysh beınesin ashyp kór­setýge tyrystym. Jalpy, biz­diń tanymymyzda dıýana, dárýish degen qandaı mán-mańyzǵa ıe edi? Máselege osy jaǵynan keldim. Ýázirdiń ózi izdep baryp aqyl suraıtyn dárýishtiń beınesiniń astarynda qandaı oılar jatyr, bizdiń ulttyq folklor men áde­bıette osy beıne negiz bolǵan keıipkerler órisi bar ma degen saýalǵa jaýap izdeýge tyrystym. Árıne, qysqa ǵana baıandamada kóp nárseni qamtı almaısyń.

– Rasynda osy dárýishtiń beınesi keıingi jazba ádebıe­timizde kórinis berdi me, bylaısha aıtqanda, keıipkerlik júıege kirdi me, ózińiz kóbirek nazar aýdaratyn personosferada oryn aldy ma? Qandaı dálel-mysaldar aıtar edińiz?

– Ol taýda, elsizde jalǵyz ómir súredi. О́zin turmystyń tar­tysynan aýlaq, kúıbeńdik ataýlydan bıik, erkin ustaıdy. Basqasha aıtqanda eshkimge táýeldi emes. Ulttyq kórkemdik tany­mymyzdaǵy dárýish, dıýana, el kezgen jıhangez beınesiniń túp negizinde rýh asqaqtyǵy, saf tazalyqqa umtylý bar. Qara­paıym, eleýsiz tirlik keshse de, adam balasy olarǵa zárý... Jú­sipbek Aımaýytulynyń «Aq­bilek» romanynda Qaramurt ofıser janyna saýǵa suraǵan sulýdy japan dalada jalǵyz tas­tap ketkende, aıdalada adas­qan arýdy aýylǵa dárýish shal arqalap alyp keledi... Zulym­dyqqa, adamdardyń jaýyz pı­ǵylynyń kesirinen zorlyqqa tap bolǵan beıkúná qyzdyń kúnásizdigi dıýana shaldyń oǵan degen kómegimen ańǵartylady. Sondaı-aq Oralhan Bókeıdiń «Qulashanyń shoty edi» áńgi­mesindegi Qulasha atty aýyl-aýyldy aralap júretin dıýana shaldyń ar jaǵynda da «Qut­ty biliktegi» Oǵdurmysh beı­nesiniń elesi bar. Tósenishi – jer, jamylǵysy – aspan bolǵan Qula­shanyń el kezgen tirligi qanshalyqty aıanyshty bolyp sý­rettelse, sonshalyqty bir tus­palǵa toly... Jalpy, bul beı­ne ulttyq folklorda jáne áde­bıetimizde san qyrynan, túrli motıvterde jaqsy damytylǵan. Esińde bolsa, «Kún astyndaǵy Kúnikeı qyz» ertegisindegi balaǵa jón aıtyp, jol kórsetetin bir aq saqaldy qarııa bar edi ǵoı...

Qalamgerler bul beıneni somdaý arqyly ımandy, qanaǵatty, ynsapty, tazalyqty pir tutqan izgi murattarymyzdy kórsetkisi keldi me, álde kúıki tirlikten bıik turǵan adam tulǵasyn jasaýdy murat tutty ma, qalaı bolǵanda da baǵzy jáne kórkemdik tanymymyzda Oǵdurmysh basynda turǵan keıipkerlik óris shynaıy ómir súrýdiń formýlasyn tanytady. Negizi «Qutty bilik» óte aýqymdy deńgeıde zert­telgen shyǵarmalardyń qata­ryn­da. Biraq jańasha oılaıtyn jas ádebıetshiler ulttyq fılosofııalyq prozamyzdyń bas­taýynda turǵan bul shyǵarmany dás­túrimiz, dúnıetanymymyz tur­ǵy­synan áli de tereńirek zertteýi kerek sııaqty...

– Jas ádebıetshiler demek­shi, qazaq kórkemsózine laıyq­ty ınterpretasııa jasaı alýy úshin olarǵa qandaı talaptar qoıylýy kerek?

– Mamandar daıarlaıtyn Mem­lekettik bilim berý standartynda bul másele arnaıy jazylǵan. Máselen, ádebıettanýshylyqqa daıarlanatyn bilim alýshylar ádebıettiń zańdylyǵyn, teorııasyn, estetıkalyq qyzmetin, qaǵıdalaryn uǵynyp, kez kelgen shyǵarmashylyq tulǵanyń týyndylaryn talapqa saı túsin­dire alýlary kerek. О́zderi qa­byldaǵan bilimdi tolyqtaı tú­sindirip, jetkizip aıta alýlary tıis. Biraq osy jerde bir aıta ketetin másele – qazirgi bilim berý standartynda tereń bilim berý­den góri ańǵartyp ótýge kóp nazar aýdarylǵan. Bul qaýipti qubylys. Qazirgi ǵylymnan qar­balastyqty baıqaımyz. Bá­rin tez jasaý, tez aıaqtaý kerek. Onyń saldary shalalyqqa, tujy­rym jasaı almaýǵa, kóshirip alý­ǵa soqtyrýda. Biraq kópke to­py­raq shashýǵa taǵy bolmaıdy. О́ziniń izdený taqyrybyna sáıkes jańasha tujyrymdarǵa qol jetkizip, nazar aýdartarlyq pikirlerin aıtyp, jazyp júrgen jastardy da bilemin.

– Qazirgi kúni qazaq ádebıet­taný ǵylymynyń aldynda she­­shilýi tıis qandaı máseleler bar?

– Bul óte kúrdeli suraq. О́ıt­keni ádebıettaný ǵylymynyń al­dynda turǵan máseleler kóp. Sonyń eń qarapaıymy ári bi­rinshi kezekte sheshilýi tıis má­sele – joǵary oqý oryndaryna qazirgi kún talabyna sáıkes za­manaýı kózqarastar negizinde su­ryptalǵan ádebıet teorııasy oqý­lyǵyn teoretık ǵalymdar qaıta ázirlep shyǵýy kerek. Shyqpaı jat­qan joq. Biraq júıesiz deý­ge bolady. Elimizdegi irgeli oqý oryndary men jekelegen ustazdar shyǵaryp jatqan eńbekterdiń basyn bir arnada toǵystyryp, eń qundy, zamanaýı talaptarǵa sáıkes keletin tujyrymdardy iriktep alyp, to­lyqqandy, elimizdiń búkil jo­ǵary oqý oryndary oqıtyn sapaly bir eńbek daıyndaý kerek. Buryn jaryq kórgen ustazymyz Zeınolla Qabdolovtyń, onyń aldynda joǵary oqý oryndarynda qoldanylyp kelgen Qajym Jumalıevtiń oqýlyqtary ýa­qytynda óz mıssııalaryn at­­qardy. Biz olardy joqqa shy­­ǵar­maımyz. Alǵashqy teo­rııalyq bilim, odan ári qaraı qa­lyptasqan uǵymdardy biz osy eki oqýlyqty tilge tıek etip aıtamyz. Dese de endi jańarǵan bilim mazmu­nyna sáıkes jańa oqýlyqtar qajet. «Qazaq tilin­degi júz jańa oqý­lyq» jobasy boıynsha byltyr «Ádebıet teo­rııa­synyń» bestomdyǵy aǵyl­shyn tilinen aýda­ryldy. Ádebıetshi qaýym soǵan redaktor retinde atsalystyq. Men ózim bir tomdyǵyna ǵylymı redaktor retinde qatysyp, Ásııa Baqdáýletqyzy degen jas aýdar­mashymen jumys istedim. Ásııa aǵylshyn tilin jetik meń­ger­gen, saýatty jas eken. Teo­rııa­lyq eńbekti aýdarýda qabi­le­tin tanytyp, óz deńgeıinde jet­kize aldy. Bul bes tomdyq teo­rııa oqýlyǵynyń avtorlary –Djýlı Rıvkın jáne Maıkl Raıan. Bestomdyq kitaphanaǵa túser. Ári qaraı oqý prosesine usynylar. M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynda osy kitapqa qatysty jaqsy bir semınar uıymdastyryldy. Sonda ádebıetshi ǵalymdar óz oılarymyzdy aıttyq. Biz bul bestomdyqty sol qalpynda paıdalana almaımyz. Bestomdyqtyń eń qundy-qundy tujyrymdaryn aýdıtorııaǵa sáıkes iriktep alyp, taldaýlardy ózimiz júze­ge asyryp, bir oqýlyq túzip shy­­ǵarýymyz qajet. О́ıtkeni mun­da ártúrli kózqaras, ártúrli pikir­ler kóp. Ádebı týyndylar bizdiń qalyptasqan tanymymyz qabyldamaıtyn turǵyda tal­danǵan. Psıhologııalyq tal­daýlarǵa basymdyq berilgen. Keıip­ker bolmysy Zıgmýnd Freıd­­tiń beısanalyq psıholo­gııa­sy turǵysynan nazarǵa alynyp, keı bólimderde bıolo­gııa­lyq, fızıonomııalyq baǵyt­taǵy taldaýlar tereńdep ketken. Bul taldaýlar bizdiń qazaq tildi aýdıtorııa úshin aýyrlaý. Men ádebıet teorııasynan sabaq beretin oqytýshy retinde dál osy oqýlyqpen oqý talap etip qoıylsa, ondaǵy aıtylǵan oıdy aýdıtorııaǵa qalaı jetkizýim kerek? Másele osynda. Bul jerde oqytýshynyń biliktiligi, izdenisi, ǵylymı-teorııalyq daıyndyǵy kóp ról oınaıdy. Dese de basa aıtatyn nárse – synı oılaýdy, synı qabyldaýdy stýdentterge sińire berý kerek. Sosyn joǵaryda aıtqanymdaı óz teoretık ǵalymdarymyzdyń da irgeli eńbegi jaryq kóretin ýaqyt jetken sııaqty. Ony bir emes, birneshe avtor mınıstrliktiń arnaıy tapsyrysymen, ýaqyt bólip, jaýapkershilikpen jo­ǵary deńgeıde daıyndasa dep oılaımyn.

– Ádebıettegi mıfologızm, mıfopoetıka taqyryptaryn indete zerttedińiz. Nelikten bul ta­qyryp janyńyzǵa ja­qyn? Mıfopoetıkanyń qazaq áde­bıetindegi kórkemdik-ıdeıalyq qyzmeti jaıly áńgimeleseńiz...

– Mıf dep bastaǵanyń du­rys. Mıf álemine erekshe qy­­­­zyqtym. Eshqandaı sebep joq. О́zim shyǵarmashylyqpen aına­lysqannan keıin solaı bolǵan shyǵar. Oqýshy kezimizde «Ejel­gi dúnıe tarıhy» páninde ár taqyryptyń sońynan grek mıf­terinen qysqasha úzindiler be­riletin. Sol mátinderdi birneshe márte oqıtynmyn. Al sol kezdegi bizdiń ateıstik qoǵamda mıfke «qur qııal», «bos sandyraq», «aqı­qatty teris túsindirý» dep qaraıtyn. Birdeńe aıtsań, «bul mıf qoı» deıtin jaýap alasyń. Ame­rıkalyq jazýshy Tornton Ýaıl­derdiń myna sózin únemi qaı­talap aıtyp júrem: «Mıf de­ge­nimiz – óziniń tarıhyn uzaq ýaqyt boıy áńgimelegen ha­lyq­­tyń armanshyl jany». Ta­rı­hı sananyń bir formasy sana­tyndaǵy mıftiń anyqtamasy kóp: «Mıf degenimiz – dúnıeni tanýǵa degen adamdardyń alǵash­qy talpynysy». «Mıftiń astarynda uly aqıqat bar. Adam osy aqıqatty tanýǵa umtylady. Bul biraq mıf arqyly búrke­me­lendi». Qalaı bolǵanda da biz mıftiń kıeli, tylsym sıpatyn joqqa shyǵara almaımyz. Mıfke qyzyǵý, ony zertteý sonaý dáýirden kúni búginge deıin tolastaǵan joq. Ádebıettanýda, mádenıettanýda mıfti zerttegen álemdik deńgeıdegi uly tulǵalar kóp. Máselen F.Shellıng, M.Mıýl­ler, aǵaıyndy Grımder, E.Me­letınskıı, Iа.Golosovker, M.Elıade, D.Norman, N.Fraı, D.Vıko, Dj.Frezer, R.Bart, t.b. belgili ǵalymdar mıfti zert­tedi. Sonyń ishinde mysyr, úndi, qytaı, grek mıfologııalaryn arnaıy zerttegen ǵalymdar kóp. Kez kelgen salany zerttegen­de, onyń negizindegi mıftik qu­ry­lymǵa nazar aýdarý kerek degen kózqaras negizinde mı­fo­logııalyq mektep paıda boldy. Al sózdiń qabatyn, astaryn bilý, mánin bilý, sózdiń kodyn she­shý kerek deıtin qurylymdyq lıngvıstıkanyń ózi baryp mıfke tireletin tustar bar. Sózdi, til­di mıfpen baılanystyratyn pi­kirlerdiń qısyndylyǵyn joqqa shyǵara almaımyz. Mıftik tanym, adamzat sanasynyń damý bary­synda poetıkalyq oılaýǵa ulasyp, áý bastaǵy aqıqat túrin­de aıtylǵan motıvter men sıýjetter ertegi, ápsanalardyń bo­­ıynda estetıkalyq turǵyda jań­ǵyrtyldy.

Jalpy, mıf, mıfologııa óte kúrdeli ári qyzyq taqyryp. Alaı­da, tek qyzyǵýshylyq deń­geıinde ǵana bar nárseni qaı­­ta­lap aıtyp berý – ǵylym emes. Álem halyqtarynyń mı­fo­­lo­gııalyq ensıklopedııa­synda mıfke qatysty eń­bek­terde bári aıtylǵan. Ony qaı­­tadan baıandap jatý – álip­­pe deńgeıinde ǵana. Bizdiń maq­satymyz – mıfologııalyq oılaý dáýirinde tanymdyq qyz­met atqarǵan mıfterdiń, poetı­kalyq oılaý dáýirinde ıaǵnı, adamzat sanasynyń damýynda estetıkalyq qyzmet atqa­raty­nyn, sanamyzda saqtalǵan arhetıptik negizderdiń mańyzdy ornyn, soǵan qatysty teorııalyq qaǵıdalardy zerdeleý. Mırcha Elıade: «Mıf degenimiz – nos­talgııa, adam balasynyń ózi­niń túp bastaýyn, qaınar kózin saǵynýy» deıdi. Adamzat rýh­tyń máńgiliktigin, adamı uly murattardyń saltanat qu­rý­yn, izgilik pen ádildiktiń je­ńisin kóksep keldi. Sóıtip rýh jaralǵan, nár alǵan, ýaqyt toq­tap turatyn, kárilik, ajal bolmaıtyn Jeruıyq, Shambala, Avallon, Donnyń úıi, Tır Taın­gerdiń turaǵy sııaqty ǵajaıyp mekenderdiń obrazyn týdyrdy... Osy jerde akademık Seıit Qasqabasovtyń mıfti folklor janry retinde zerttegen mańyzy zor eńbegin atamaý múmkin emes. Sondaı-aq Serikbol Qońdybaıdyń tyń izdeniske negizdelgen eńbekterin aıtqym keledi. Arǵy-bergi mıfologııany zerdeleı otyryp, tanymdyq turǵyda qyrýar eńbek etken Serikboldyń tujyrymdaryn taldaı otyryp, kóp nátıjelerge jete alsaq – bul da úlken jetis­tigimiz bolar edi.

Izgilik pen zulymdyqtyń, jaqsylyq pen jamandyqtyń bitpeıtin shaıqasy nátıjesinde damý dıalektıkasy júzege asady. Al mıf osy Uly shaıqas alańynyń bas ıesi... Mysyrlyq Gor men Set, shýmer-akkadtar mıfindegi Mardýk pen qubyjyq áıel Tıamat arasyndaǵy shaı­qastar, bizdiń ertegiler sıýje­tine kirgen jaqsylyq pen jaman­dyqtyń is-áreketteri – tirshilik, ómir tynysynyń tuspaly...

Mıfke qatysty zertteýlerde kóńilime qonbaıtyn tustar da kóp. Men mıfti tek pozıtıvti jaǵynan qabyldaımyn jáne sol baǵytta tanytýǵa tyrysamyn.

– Qazaq qalamgerleriniń arasynda mıftik sıýjetter men motıvterdi óz shyǵar­ma­laryna qııýyn kelistirip, sheber­likpen arqaý ete bilgen, qoldana biletin qalamger­lerden kimderdi atar edińiz?

– Ádebıet tarıhyna nazar aýdarsańyz, ádebıettiń óze­gindegi turaqty sıýjetter men motıvterdi kórýge bolady. Ertegilerdiń qurylymyn zert­tegen V.Propp turaqty sıý­jetter jaıly aıtady. Bir ǵana sıýjettiń ózi transfor­ma­sııalanyp, kóptegen klas­sıkalyq týyndylardyń ózegine aı­nalǵany ádebıet tarıhynda kezdesedi. Oǵan álem áde­bıeti tarıhynan da, qazaq áde­bıeti tarıhynan da mysaldar keltirýge bolady. D.London, S.Moem, Gofman, T.Draızer, E.Hemıngýeı, F. Kafka syndy tanymal jazýshylar baǵzy motıvterdi jaqsy paıdalanǵan. Biraq tek sol kúıinde paıdalanyp qoımaı, qaıta jandandyryp, búgingi kúnniń problemasyn aıtady. Bizdiń qalamgerlerimiz týraly da osylaı aıtamyz. Mysaly, Abaı tabıǵatty beıneleýde mıfti tamasha kórkemdik quralǵa aınaldyrǵan. «Kún – kúıeý, jer – qalyńdyq saǵy­nyshty», «Anamyzdaı jer ıip emizgende, beıne ákeńdeı ústińnen aspan tóner» dep ke­letin beıneli joldardy qarańyz. Maǵjan baǵzy mıftik, onyń ishinde tabıǵatty rýh dep ta­nyǵan anımıstik tanymdy ne­gizge alyp óziniń kórkemdik álemin jasaǵan. Bir ǵana «Ertegi» poemasynda Kenesary, Syzdyq sultandardyń taǵdyryn, ultqa ja­saǵan qyzmetin tanytýda mı­fologııalyq elementterge, motıvterge nazar aýdarý arqyly kór­kemdik sheshim jasaǵan. Klas­sık jazýshymyz Ábish Ke­kil­baıdyń ańyz sıýjetterin arqaý etken týyndylarynyń ózeginde osy mıftik negizder jatyr... О́zim arnaıy zerttegen Oralhan Bókeı mıfologızminde birsypyra oılar aıttym. Biz­diń mıf poetıkasy jaıly ne­gizgi zertteýimizge qazirgi kór­­­nekti aqyndar E.Raýshanov, U.Esdáýlet, T.Ábdikákimuly, G.Sa­lyqbaı, N.Máýkenuly shy­­ǵar­mashylyǵy arqaý boldy. Árıne, qazaq ádebıetinde turaqty sıýjetterdi, mıfti paıdalaný mysaldary jeterlik. Ol ásirese prozalyq shyǵarmalarda kóp kezdesedi. Biraq shynyn aıtý kerek, qazirgi mıfologııalyq zertteýler mıfologııanyń álip­pesi deńgeıinde. Mıfologııa bo­­ıyn­sha áli de kóp izdenister qajet. Biz qazaq mıfologııasyn álemdik mıfologııamen salys­tyra almaı jatyrmyz. Álemdik mıfologııamen salys­tyryp, teorııalyq paıymdar jasaýǵa shamamyz jetpeı jatyr... Bizge álemdik deńgeıdegi zertteýlerdi ǵana emes, mıfolog Serikbol Qońdybaıdyń izdenisteri tú­zilgen kóptomdyq «Arǵyqazaq mıfologııasy» eńbegin, t.b. ǵy­lymı-tanymdyq baǵyttaǵy zert­teýlerin baǵyt etip ala otyryp, jańasha pa­ıym­­daýlardan týǵan irgeli «qa­­zaq mıfologııasy» ǵy­ly­myn qalyptastyrýymyz kerek. Mıfologııalyq sózdik­terdi ázir­­leý­de túrkitektes aǵaıyn­da­ry­­myz­dyń tájirıbesine súıený qajet...

Mıfologııalyq mekteptiń ókilderi kez kelgen shyǵarmanyń qurylymynan mıfti izdeıdi dedik. О́ıtkeni mıf kez kelgen kórkem týyndynyń ózeginde ómir súredi. Mıfopoetıkalyq ádis prınsıpine súıene otyryp, biz sol ózekti anyqtap, qyzmetin zerdelegende mıftik tanymnyń adamzat sanasynda turaqtap qalǵanyn, túrli sıpatta kórinip, ómir súrý qaǵıdalaryna áser etetinin ańǵaramyz.

– Al jeke shyǵarmashyly­ǵyńyzda qandaı jańalyqtar bar?

– Shyǵarmashylyq... О́leń degen, endi... ǵylym emes. О́ziń bilesiń... Jadaǵaılap aıtsaq, bizge baǵynbaıtyn tylsym dúnıe ǵoı. Jaqyn arada «Qysh taq­tadaǵy syna jazý» degen jyr kitabym jaryq kórmek. Poe­zııany súıetin bir adam lırı­kalyq óleńderimdi jeke jınaq etip shyǵarýǵa kómek bermekshi... Ázirge osy.

– Poezııa men ǵylym. Bul ekeýi eki bólek dúnıe. Bireýi salqynqandylyqty, ekinshisi qyzýqandylyqty kerek etedi. Bir ózińizge ekige jarylýǵa týra keletin sátter bolatyn shyǵar? Bul eki saladaǵy izde­nisterińizdiń bir-birine yq­paly bar ma?

– Ekeýi eki bólek, tabıǵa­ty bir-birine kelmeıdi degenmen, «bir atanyń balalary» ǵoı.. Ǵylymǵa baıypty paıym, poe­zııaǵa júrektiń dúrsili men jannyń tolqynysy, túısiktiń sezinýi kerek. Izdenisti úzdiksiz júrgizýge bolady, al óleńdi josparlap, ózińdi oryndyqqa baılap jaza almaısyń... Men úshin ne qymbat ekeni aıtpasa da túsinikti. Mıf dúnıesin kezip júrgenimniń ózi osy poezııanyń áseri shyǵar. Meniń túısigime baǵ­zy arhetıptik bastaýlar úz­dik­siz sáýle shashyp jatatyndaı.

 

Áńgimelesken

Aıgúl SEIIL,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar