Ahqo-nyń negizgi baǵyttary týraly Qazaqstanda jasyl bondtar qashan shyǵarylady?

Qazirgi tańda AHQO-da al­ǵash­qy jasyl bondtardy shy­ǵarý alańy daıyn. О́ıtkeni AHQO Bır­jasy iske qosylyp, ret­teý­shi baza ázirlendi, jasyl ob­lı­­ga­sııalardyń shyǵarý ere­je­­leri bekitildi, resmı saıtta múd­deli emı­tentterge arnalǵan tıisti ny­sandar da jarııalanyp, qol­jetim­di boldy. Qazirgi tańda jasyl oblıgasııalardyń múddeli emı­tentteri qatarynda Nur-Sultan jáne Almaty qalalarynyń ákim­­dikteri, iri energetıkalyq, son­daı-aq jasyl jobalary bar, alaıda qarjylandyrýdy qa­jet etetin kompanııalar tabylýy múm­kin. Qazirdiń ózinde Azııa ınf­­ra­qurylymdyq damý banki syn­dy dúnıejúzilik damý bank­teri jasyl oblıgasııalarǵa ınves­tısııa quıýǵa qyzyǵýshylyq tany­typ otyr. Sondaı-aq AHQO Ja­syl qarjy ortalyǵy jasyl oblı­gasııalardyń múddeli emı­tent­­terimen únemi kezdesip, kon­sýl­tasııalyq qoldaý kórsetip turady.

 Islamdyq qarjylandyrý

AHQO ıslamdyq qarjy­lan­dyrý salasyn damytýǵa kóńil bó­lý­de. AHQO byltyr ıslam qar­jy­sy salasyndaǵy iri bedeldi syı­lyq – Global Islamic Finance Awards-ty marapattaý barysynda birden úsh marapatty jeńip alǵany buǵan dálel bola alady. Osylaısha, AHQO Basqarýshysy Qaırat Kelimbetov ıslamdyq qar­jylandyrýǵa ınstıtýsıonal­dy qoldaý kórsetkeni úshin arnaıy júldeniń ıegeri atansa, Is­lam­dyq qarjylandyrý de­par­ta­mentiniń dırektory Álibek Nurbekov ıslamdyq qarjy­lan­dyrý salasyndaǵy saıasatty qa­lyp­tastyrǵany úshin arnaıy jeke syılyqpen marapattaldy. Al AHQO Úzdiksiz kásibı damý bıý­rosy ıslamdyq qarjy sala­syn­daǵy adamı kapıtaldy damytý bastamasy úshin úzdik dep ta­nyl­dy. Úsh birdeı halyqaralyq deń­geıdegi marapatty jeńip alý GIFA tarapynan berilgen joǵary baǵa dep eseptelinedi ári AHQO-nyń ıslamdyq qarjylandyrýdyń iri óńirlik qarjylyq haby us­tanymyn nyǵaıtady. Eń bastysy, ol Qazaqstanda atalǵan baǵytty da­mytýǵa zor serpin beretini anyq. 2017 jyly GIFA marapatyn berý rásimi elordada ótkenin atap ót­ken oryndy.

Qazirgi tańda AHQO-da ıslam­dyq qarjylandyrýdyń tolyq­qandy naryǵy qalyptasýda. Son­daı-aq ortalyqta AHQO Azııa damý banki, Islamdyq damý banki, Islamic Financial Services Board (IFSB), Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions (AAOIFI) jáne General Council for Islamic Banks and Financial Institutions (CIBAFI) halyqaralyq uıymdarynyń qol­daýymen, úzdik ıslamdyq qar­jylyq tájirıbe men standart­tarǵa sáıkes qolaıly normatıvti jáne quqyqtyq baza qalyptasqan.

Fınteh habynda qolǵa almaq?

AHQO Fintech haby – Qazaq­stan men Ortalyq Azııadaǵy qarjy­­lyq tehnologııalar naryǵyn damytý úshin qolaıly jaǵdaı jasap, joǵary sapaly ınfraqury­lym­dy qalyptastyrady. Bul rette ortalyq qarjy tehnologııalaryna basa nazar aýdaryp, túrli salaǵa sıfrly tehnologııalar en­­gizý jumysyn jolǵa qoıǵan. Atal­­­ǵan hab iske qosylǵaly beri, az jumys atqarylǵan joq. M­á­se­len, Qazaqstan Premer-Mı­nıstri Asqar Mamınniń San-Fran­­sıskoǵa sapary barysynda Or­talyq Azııadaǵy jáne eldegi ın­no­vasııalyq tehnologııalardyń kósh­b­asshy holdıngi sanalatyn Darmen Holding pen shtab-páteri Krem­nıı alqabynda ornalasqan ame­r­ıkalyq Plug and Play Tech Center startap-platformasy ara­syn­da kelisimge qol jetkizildi. Atalǵ­an kompanııa venchýrlyq ın­ves­­tı­­sııalyq qor, startap-akse­lera­­torlar jáne korporatıvtik ın­no­­vasııalarmen aınalysady. Al­­daǵy ýaqytta kompanııa AHQO ala­­ńyn­da tirkelýdi josparlap otyr.

Sonymen qatar bıyl AHQO Fintech haby Sıngapýrde ótken FinTech Festival 2019 sharasyna qatysty. Álemniń 130-dan as­­tam elinen 60 myńnan as­tam adam qatysqan shara bary­synda AHQO Fintech haby ókil­deri Monetary Authority of Singapore uıym­das­tyrýshylary, Sınga­pýrlik fınteh qaýymdastyǵy, AI Singapore, DIFC Fintech Hive syndy álemdik iri kompanııa ókilderimen kezdesti.

Ortalyq qolǵa alǵan taǵy bir iri isterdiń biri – Ortalyq Azııa­da alǵash ret ótkizilgen «Visa Ever­y­w­­here Initiative» bastamasy bol­­­dy. Osy is-shara nátıjesinde óńir­diń úzdik startapshylary óz­deriniń jobalaryn usynyp, baı­qaý jeńimpazdary anyqtaldy.

Budan bólek Fintech hab men­torlyq platformany iske qosqan. Ol boıynsha álemniń fınteh, IT, marketıng jáne ózge de salalary boıynsha bilikti mamandary startapshylarǵa qoldaý kór­se­tip, ózderiniń bilimi men táji­rı­­belerin ortaǵa salady. Iаǵnı, bul bastama startapshylarǵa AHQO qarjylyq haby arqyly bilik­ti mamandardan keńes alýǵa múm­kindik beredi. Al ústimizdegi jyl­dyń 31 qańtarynda AHQO Global Financial Innovation Network bastamasyna qosyldy. Bul birlestikke álemniń 29 qarjy retteýshisi men mekemesi enedi. Atalǵan uıymǵa múshe bolý arqyly startapshylar ózderiniń ınnovasııalyq ónimderin, qyz­metter men bıznes-úlgilerdi Uly­brıtanııa, AQSh jáne Sıngapýr syndy álemniń birneshe elinde bir ýaqytta synaqtan ótkizý múm­kindigine ıe bolady. Jalpy AHQO Fınteh habynyń óz retteýshi «qum alańy» bar. Búginde onda bank qyzmetteri, blokcheın jáne ózge de qarjy tehnologııalary sa­la­syndaǵy 16 kompanııanyń jo­ba­lary qabyldanǵan.

 Adamı kapıtaldy damytý jolynda ne isteýde?

AHQO-da barlyq qajetti organdar qurylǵanymen, olardyń tabysty qyzmet etýi úshin adamı kapıtaldy damytý qajettiligi týyn­dady. Onyń ústine halyqtyń qarjylyq saýattylyǵyn kóterip, elde halyqaralyq deńgeıdegi qar­jy mamandarynyń legin qa­lyptastyrý máselesiniń de máni zor ekeni anyq. Osy oraıda bul máselelerdi sheshýge sep bolatyn AHQO Úzdiksiz kásibı damý bıýrosy iske qosyldy.

AHQO bıýrosy jergilikti ma­­­man­dardyń kásibı damýy men bi­lik­­tiligin arttyryp, óńir­degi jo­ǵary bilikti, bilimdi maman­dar­dyń jetkilikti quramyn qalyp­tas­tyrýǵa múmkindik beretin eń­bek kapıtalyn jaqsartý maqsa­tynda jańadan qurylǵan kásibı damý ortalyǵyna aınaldy.

Búginde bıýroda kásibı damý baǵytynda 16 sala boıynsha baǵ­darlama iske qosylǵan. Maman­dardyń biliktiligin halyqaralyq standarttarǵa deıin kóterý maq­satynda bıýro memlekettiń qol­daýymen shartty granttar baǵdar­lamasyn júzege asyrýda. Onyń aıasynda CFA jáne ACCA syndy halyqaralyq sertıfıkattarǵa ıe bolýǵa keń jol ashady. Máselen, elimizdiń kez kelgen turǵyny halyqaralyq sertıfıkatqa barynsha daıyndalyp, ony sátti tapsyrǵan bolsa, emtıhanǵa ketken barlyq shyǵyndardy shartty grant utý arqyly keri qaıtarý múmkindigine ıe bolady.

Bıýro qurylǵan kúnnen bastap 3 myńǵa jýyq otandyq maman halyqaralyq deńgeıde bilimin shyńdap úlgerdi.

Álem tarapynan moıyndalý

AHQO álemdik qarjy orta­lyq­tary qatarynan kórinip, ha­lyq­aralyq deńgeıde bedelge ıe bolý jolynda aıtarlyqtaı je­tis­­­tikterge qol jetkizdi. Máse­len, AHQO GFCI qarjy ortalyq­ta­ry­­nyń jahandyq ındeksinde 102-den 51-shi orynǵa kóterildi. Bul 2018 jyldyń naýryz aıymen salys­tyrǵanda 37 pozısııaǵa jo­ǵary. Sondaı-aq AHQO «Shyǵys Eýropa jáne Ortalyq Azııa» óńi­riniń reı­tınginde 1-oryn­ǵa ıe boldy.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Pre­zı­denti Qasym-Jomart To­qaev: «Nur-Sultan qalasy Shy­ǵys Eýropa men Ortalyq Azııa óńi­rindegi qarjy ortalyqtary arasynda kósh bastady. AHQO-nyń sátti jumys isteýi úshin búginde barlyq jaǵdaı jasalyp, qajetti ınfraqurylym qalyptasty deı alamyz. Endi bizge tek tájirıbelik turǵyda nátıjeler kútý qaldy», dep atap ótti.