Volonterlik qozǵalys ókilderi úshin uıymdastyrylǵan mundaı arnaıy alqaly jıynnyń naq Aqtóbede ótkizilýiniń de ózindik máni men mánisi joq emes. О́ıtkeni óńirde sońǵy kezde volonterler qozǵalysy turaqty sıpat alyp keledi. О́ńirdegi volonterler tobynyń sany men sapalyq quramy da jyldan-jylǵa tolyǵa túsýde. 2019 jyldyń qyrkúıek aıynan bastap Aqtóbe aımaǵynda volonterlik qyzmetti jandandyrý men yntalandyrýǵa belsendi mán berile bastady. Bul jaǵymdy jaıt Elbasynyń volonterlik qyzmetpen belsendi túrde aınalysatyn joǵary oqý oryndarynyń stýdentterine stıpendııa mólsherin otyz paıyzǵa arttyrý jónindegi tapsyrmasy aıasynan týyndaıdy. Osy oraıda óńirde «Áleýmettik stýdenttik kredıt» jobasy júzege asyrylyp jatyr. Atalǵan joba aıasynda oblystaǵy joǵary oqý oryndarynda oqıtyn volonter jastarǵa tıisti kvotalar bólý qarastyrylǵan.
Endigi kezekte volonterler qyzmetiniń basty ókilderi men qatysýshylary kimder bolýy kerek degen saýalǵa jaýap izdep kórgendi jón kórdik. Bul arada bir nárse aıqyn. Eń aldymen volonterlerdiń qatary jas azamattardyń, sonyń ishinde stýdentter men oqýshylardyń qatarynan tolyǵa tússe, munyń ózi kim kimge de súıispenshilik sezimin týǵyzbaq. Osy arqyly olardyń boıynda belsendi ómirlik ustanymdarǵa qatysty daǵdylar qalyptasatynyna shek keltirýge bolmaıdy. Búgingi tańda dál osy baǵytty ustana bilý ári paryz, ári mindet. Sońǵy kezde tildik qorymyzǵa emin-erkin enip, qulaqqa sińisti bolyp bara jatqan volonterlik uǵymy halqymyzdyń ejelgi uǵym-túsinigine saıǵanda, qysylǵanǵa qolushyn berý, jabyqqandy jubatý, jesirin qańǵyrtpaý, jetimin jylatpaý bolyp shyqpaı ma? Aqtóbede ótkizilgen volonterlerdiń halyqaralyq jıyny kezinde osyndaı izgilik pen meıirimdilik jolynda júrgen jandardyń basy qosylyp, ortaq máselelerdi birge talqylaǵany ejelgi salt-dástúrimizdiń sabaqtastyǵy men onyń qaıtadan jańǵyrýyndaı áser qaldyrdy.
Forým kezinde Ulttyq volonterler jelisiniń tóraıymy Vera Kım 2020 jyly bastalatyn Volonter jyly – jomart júrekti jandar úshin jańa múmkindikter kezeńi bola alatyny jóninde oramdy oı sabaqtady. Ulttyq volonterler jelisi jetekshisiniń aıtýynsha, qazirgi kezde elimizdi volonterlik qozǵalys 80 uıymnyń basyn biriktiredi. Volonterlerdiń Aqtóbedegi forýmǵa tikeleı volonterlik qozǵalystyń basty jobasyn jasaqtaǵan jańashyldardyń qatysýy da onyń mártebesin kótere túskeni kámil. Sondaı-aq mundaǵy kóterilgen máseleler jáne aıtylǵan oı-pikirler men usynystar negizinen 2016 jyldyń jeltoqsan aıynda qabyldanǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń volonterlik qyzmeti týraly» Zańy sheńberinde shegendelgeni de atap aıtýǵa turarlyq.
Bir sózben aıtqanda, búginde volonterlik ister men qadamdar qur bos júris emes, qabyrǵaly qujattar aıasynan tamyr tartýda. Volonterlerdiń resmı mártebesi jáne quqyqtary men naqty atqaratyn mindetteriniń belgilenýi óristerin ósire túspek. Taǵy da jeli jetekshisiniń sózimen túıindegende, volonterler júreginiń qalaýy boıynsha ózgelerge tıgizetin kómegi men qamqorlyǵy úshin aqy men syı dámetpeıdi. Ári muqtaj jandarǵa óz shapaǵatyn tıgizýdiń aınymas paryzy dep sanaıdy.
Volonterlik qozǵalystyń aýqymy men qulashy óte keń. Onyń órisin tek bir ǵana jekelegen adamdarǵa kórsetiletin qaıyrymdylyq sıpattaǵy kómektermen shekteı salýǵa bolmaıdy. Volonterlik qoǵamdyq ómirdiń barlyq salasyna aralasqan jaǵdaıda ǵana tolyqqandy bola túspek. Máselen, Aqtóbe aımaǵynda ekologııalyq jáne óndiristik problemalardyń ońtaıly sheshilýine jedel ún qosyp júrgen volonterler bar. Solardyń biri óziniń belsendi azamattyq ustanymyn udaıy tanytyp júrgen jan Petr Mýrashkevıch desek, qatelese qoımaspyz. Ol bıyl Aqtóbe qalasy mańyndaǵy ózen arnalaryn keńeıtemiz degen maqsatpen onyń jaǵasyndaǵy záýlim aǵashtar men saıasy mol báıterekter orynsyz otalǵan kezde, oǵan qarsy óz oıy men tujyrymyn alǵa tarta bildi. Ol kópshilikti tolǵandyrǵan máselege qatysty tek qısyndy ári oryndy oı-pikir aıtyp qoıýmen shektelmeı, osy isti atqaryp júrgen merdigerlik kásiporyndardyń qyzmetine qoǵamdyq tekserý júrgizýdi qolǵa alyp, tabıǵatqa zııanyn tıgizetin is-áreketterdiń toqtatylýyna septigin tıgize bildi.
Álemdik tájirıbege súıensek, órkenıetti elderde volonterlerdiń qatysýynsyz bir de bir aýqymdy shara ótkizilmeıdi. Sonyń ishinde óz elimizde de qazirgi kezde úlkendi-kishili deńgeıdegi is-sharalardyń deni volonterlerdiń qatysýymen ótkizilip júrgeni málim. Halyqaralyq forým kezine qazir respýblıkamyzda qansha erikti jas bar degen saýal da kóterildi. Vera Kımniń aıtýynsha, olardyń sanyn dál aıtý qıyndaý. Degenmen onyń deńgeıles sany qansha ekenin bilip júrýge jańadan qurylǵan volonterlerdiń biryńǵaı platformasy kómektesedi eken. Sondaı-aq bul jerge ózin volonter retinde sanaı alatyn azamat tirkeletin bolsa, ol volonterlik qozǵalys aıasyndaǵy sońǵy jańalyqtarmen tanysýǵa múmkindik alady. Sonymen qatar platformada volonterlerdiń kómegin qajet etetin jandarǵa óz ótinish-tilekterin qaldyrý múmkindikteri qarastyrylypty.
Qaıyrymdylyǵy men qaıyrymy mol, izgiligi men meıirimi tereń qoǵam ǵana aldyna qoıǵan maqsatyn tolyq oryndap shyǵa alary haq. Bul turǵyda ejelgi halyqtyq salt-dástúr men búgingi volonterlik isti bir birimen úndestirip sabaqtastyra bilgen qazaqstandyq qoǵamnyń keleshegi jarqyn deýge tolyq negiz bar. Aqtóbede ótkizilgen volonterlerdiń halyqaralyq jıynynda jasalǵan basty túıinderdiń biri osyndaı.
AQTО́BE