Semınarda baıandama jasaýǵa kelgen Nazarbaev Ýnıversıteti men ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń zertteýshileri, ózge de qonaqtar aldymen Semeı medısına ýnıversıtetiniń zamanaýı materıaldyq-tehnıkalyq bazasymen tanysty. Oqý orny bolashaq dárigerlerdiń tájirıbeden ótýine jáne mańyzdy salada ǵylymı zertteý jumystaryn júrgizýine saı sońǵy tehnologııamen jabdyqtalǵan. Sonyń ishinde Máskeýden aldyrǵan adam anatomııasyn 3D formatynda kórýge, qaraýǵa, deneniń kez kelgen bóligin anyq baqylaýǵa múmkindik beretin sıfrlyq apparat 1-2-kýrs stýdentterine kóp kómektesetin kórinedi. Sondaı-aq bolashaq dárigerler tájirıbe jınaıtyn arnaıy aýrýhana da bar.
Semınarǵa Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Oljas Ábishov, jas ǵalymdar, doktoranttar men magıstranttar qatysty.
O.Ábishov ǵalymdardyń basyn biriktirip, ortaq máselelerdi birge talqylap, tájirıbe almasýǵa baǵyttalǵan sharanyń elorda men Almatyda ǵana emes, óńirde ótýiniń mańyzy zor ekenin jetkizdi.
- Ǵylym jolynda naqty nátıjege jalǵyz jetý múmkin emes. Sol sebepti bastysy - birigý. Ár zertteýshiniń medısına ǵylymyn damytýǵa úles qosqanyna múddelimiz, sondyqtan biz mınıstrlik tarapynan kez kelgen qoldaýǵa daıynbyz. Búginde stýdentter men bolashaq ǵalymdarmen tekseris pen tapsyrma túrinde emes, áleýetin arttyrýǵa barlyq jaǵdaı jasaý arqyly jańasha qarym-qatynasty qolǵa aldyq. Máselen, men áleýmettik jelide arnaıy ashylǵan chatta stýdentterdiń barlyq pikirin ózim oqyp otyramyn. Ǵylym joly aýyr bolsa da, berilmeýge shaqyramyn, - dedi ol.
Al Jas ǵalymdar alıansynyń tóraıymy Ásııa Ermuhambetova birlestiktiń qalaı qurylǵany, negizgi maqsaty men atqarylǵan jumystary jóninde baıandady. Qazirgi tańda jas ǵalymdardyń alańyna aınalǵan alıansqa elimizdegi jáne shetelderdegi 200-den asa ǵalym, zertteýshiler, doktoranttar men magıstranttar múshe.
23 jasynda denedegi tyrtyqtardy jasýshalyq terapııa arqyly emdeıtin Cellular therapeutics kompanııasynyń negizin qalaǵan PhD Bolat Muhtaruly stýdentterge óz tájirıbesimen bólisti. Sonymen qatar bolashaq dárigerlerdi shyǵyny tólenetin tájirıbeden ótýge shaqyrdy.
Qazaqstanda ǵylymı turǵyda zerttelmeı kelgen medısınanyq máseleniń biri - qant dıabeti tóńireginde Nıý Iork ýnıversıtetiniń magıstratýrasynda bilim alyp, Brıtandyq Kolýmbııa ýnıversıtetinde is-tájirıbeden ótip kelgen PhD doktorant Baqytjan Aljanuly ınsýlın sıntezdeıdin jasýshalardy alýdyń jańa túrin tanystyrdy. Adam baǵanaly jasýshalarynyń DNQ-syn álemde keń taraǵan Crispr ádisimen ózgertip, jańa jasýshalar alynady. Bul jasýshalar ınsýlın bóledi.
Qorshaǵan ortanyń jaı-kúıine monıtorıng júrgizýdiń tıimdi jolyn, ázirlemesin zerttegen ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń postdoktoranty Nasıba Baımatova Almaty, Taldyqorǵan, Vetnamdaǵy Hoshımen qalalarynyń aýa quramyndaǵy ushqysh organıkalyq qosylystar (VOCs) mólsherin anyqtaýmen aınalysady. Ushqysh organıkalyq qosylystar quramyna kiretin benzol qaterli isikke shaldyqtyrady. N.Baımatova zerttegen jumystyń nátıjesinde Almatydaǵy benzoldyń ortasha mólsheri - 64 mkg/m3. Bul álemdegi eń las qalalardyń biri sanalatyn Jańa Delıde 87 mkg/m3 kórsetken. Avtor óziniń ázirlegen, sondaı-aq, qazirgi tańda stýdentterimen birge ári qaraı jalǵastyryp, jetildirip jatqan ádistemesin múddeli mekemelerge berýge daıyn.
SEMEI
