Turǵyn úı baǵasy qalaı qubylady?

Esterińizde bolsa, jyl ba­syn­da turǵyn úı baǵasy qym­bat­­taıtyny týraly qaýeset qaý­lap, kópshilikti ábigerge salǵan-dy. Sol sátte qaltasy juqa qarashanyń úmiti sý sepkendeı basyldy. Abyroı bolǵanda, mamandar bul áńgimeniń negizsiz ekenin aıtyp, birjolata núkte qoıǵan edi. Alaıda búginde pan­­demııaǵa baılanysty paıda bol­ǵan problemalar turǵyn úı sektoryn aınalyp ótpeıtini anyq. Bul jóninde BI Group kompanııasynyń PR-dırektory Iýrıı Dorohov: «Baǵanyń ósýi qurylys salasynda syrttan ákelinetin zattardyń úlesi kóp bolýyna baılanysty», deıdi. Onyń aıtýynsha, bul zańdy qubylys. Qurylys zattary qymbattaǵan saıyn páterdiń de baǵasy joǵarylap otyrady.

Bir qýanyshtysy, eko­nomıkadaǵy turaqsyzdyq pen dollardyń qubylýy kezin­de jyljymaıtyn múlikke sa­lyn­ǵan salymdardyń quny joǵalmaıdy eken. Máse­len, byltyr satylǵan páterler­diń 80 paıyzy nesıe arqyly rásim­del­gen. О́ıtkeni halyq­tyń jyldyq tabysy úıdiń baǵa­­syna shaqqanda onnan biri­ne de jetpeıdi. Sondyqtan jurt­shy­ly­q ıpotekaǵa júginýge máj­búr. Osydan keıin jyljy­maı­tyn múlik naryǵynda báseke­les­tiktiń bási qyzyp tur. Burynǵy­daı emes, usynys kóp. Iаǵnı tu­ty­ný­shylar da tańdaýǵa erikti.

Osydan eki aı buryn jyljymaıtyn múlik federasııasynyń prezıdenti Ermek Músirepov: «Baǵany ósire berýge bolady. Alaı­da qymbat jáne aýda­ny úlken páterler ótpeıdi. Adam­dar kóbinese 1 ne 2 bólmeli páter alady. Sebebi olardyń qarjylyq múmkindigi budan aryǵa jete bermeıdi», degen bolatyn. Biraq bul pikirge sarapshylar kúdikpen qaraıdy.

– Tutynýshylar suranysy edáýir tómendedi. Soǵan qa­rap-aq jaǵdaıdyń máz emestigin ań­daýǵa bolady. Qurylys materıal­darynyń 60 paıyzy shet­el­den tasymaldanaty­­nyn eskersek, memleket qansha tejep ustaǵanymen úı baǵasy 5 pa­­ıyzǵa ósýi yqtımal. Otan­dyq qurylys kompanııalary sheteldiktermen dollarmen eseptesedi. Dollardyń baǵa­sy qubylǵan saıyn shyǵyn kóle­mi de artatyny daýsyz. Amal joq, qurylys kompanııa­lary shyq­qan shyǵyndy tutynýshy­nyń esebinen ótep alady. Dál qazir áliptiń artyn baǵý qajet. Qu­rylys kom­panııalary qury­lys materıal­daryn syrttan ákelýin toqtat­pasa, jyljymaıtyn múlik nary­ǵyndaǵy jaǵdaı jaqsarmaı­dy, – deıdi ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty Dınara Aqynbekova.

Onyń sózine súıensek, qazir­gi ýaqytta turǵyn úı nary­­ǵyna boljam jasaý qıyn. Munaı naryǵynyń myń quby­lýy teńgeni quldyratty. Jýyr­da shıkizat baǵasy turaq­talady degenge endi eshkim senbeıdi. Sondyqtan el ekonomı­ka­syn­daǵy ózgeristerge ishteı daıyn bolǵan jón.

Al belgili ekonomıst Jan­keldi Shymshyqov baspana máselesi birjaqty sheshilý úshin shetelge jaýtańdaǵanymyzdy do­ǵarý kerektigin tilge tıek etedi.

– Úkimet baspana baǵasyn túsirgisi kelse, qurylys materıaldaryn, negizgi shıkizatty elimizde óndirý isin jolǵa qoıýy kerek. Keńes Odaǵy kezinde Qurylys ónerkásibi mınıstrligi degen arnaıy vedomstvo boldy. Sement, kirpish zaýyty sııaqty kóptegen kásiporyn osy mınıstrlikke qarady. Iri qalalardy aıtpaǵanda, aýdan ortalyqtarynda temir-beton zaýyty jumys istep turdy. Osyndaı zaýyttardyń jumysy jandansa ǵana baspana baǵasyn arzandatýǵa múmkindik týady, – deıdi J. Shymshyqov.

Sarapshylar shıkizat naryǵyndaǵy álemdik jaǵdaı ekinshi jartyjyldyqta jaq­saratynyn aıtady. Qazir turǵyn úı satýshylar baǵany kótergisi keledi. Alaıda eldegi dúr­beleń oǵan yryq bermesi anyq. Sondyqtan qorqýdyń qajeti shamaly.