Nursultan NAZARBAEV: QIYN KEZEŃDERDIŃ О́ZINDE DE ASTANANYŃ QURYLYSY TOQTAǴAN JOQ

Keshe Táýelsizdik saraıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev­tyń tóraǵalyq etýimen Astana qalasyn ári qaraı damytý máse­lelerine arnalǵan Arhıtektýra-qurylys keńesiniń kezekti oty­rysy ótti. Keńes otyrysynda sóılegen sózinde Memleket basshysy Nur­sul­tan Nazarbaev Astanada paı­da­lanýǵa berilgen jáne qurylysy júrip jatqan birqatar eńseli ǵı­ma­rattardy atap, olardyń barly­ǵy elorda turǵyndary men qalaǵa kelgen qonaqtarǵa qyzmet kór­setip, demalýlaryna arnalǵan­dy­ǵy­na toqtaldy. Sońǵy jyldary Asta­na qalasy barlyq áleýmettik-ekonomıkalyq kórsetkishteri jaǵynan elimizdiń shyn mánindegi kóshbasshysyna aınaldy, dedi Pre­zıdent osy jaıynda. Qıyn kezeńderdiń ózinde de Astananyń qurylysy toqtaǵan joq. Kún sanap ajary aıshyqtanyp kele jat­qan elordamyz ómir súrýge qo­laıly, halyqqa jaıly qala bolyp kele jatyr. Qalanyń ádemi de ajarly ekendigi elordalyqtardy da, qonaqtardy da, tipti alys shet­elderden kelgenderdi de tań-tamasha qaldyrýda. Elbasy budan keıin elordada boı kótergen mádenı- saýyqtyrý, oıyn-saýyq ortalyqtary men bi­lim berý oryndaryn atap ótti. Mem­leket basshysynyń atap ótke­nindeı, bıyl elordada Astananyń jańa ýnıversıteti stýdentterdi qabyldaıtyn bolady. Qala tur­ǵyn­daryna emdeýdiń asa kúrdeli túrlerin shetelderge barmaı-aq, osyn­da emdeýge múmkindik jasa­lyp otyr. Elordada buqaralyq sport qanatyn keńge jaıa túsýde. Prezıdent buǵan mysal retinde ótken jyly paıdalanýǵa berilgen jabyq Ortalyq stadıondy, basqa da sport keshenderin keltirdi. Eńseli elordamyzda mádenıet oryndarynyń qatary kóbeıip ke­ledi, dep jalǵastyrdy sózin Mem­leket basshysy. Táýelsizdik sa­raıy, “Qazaqstan” konsert zaly – bular álemdegi úzdik jobalar bolyp tabylady. Beıbitshilik jáne kelisim saraıy, Ortalyq sırk sekildi ǵımarattar boı kóter­di. Azıada oıyndaryn ót­kizýge baılanysty salynyp jat­qan Muz aıdyny men “Han Sha­tyr” ortalyǵy bıylǵy jyly paı­dalanýǵa beriledi. Qalany damytý barysynda kóptegen jumystar júzege asyryldy. Prezıdent Astana qalasyn kó­galdandyrý máselesine de arnaıy toqtalyp ótti. Elbasynyń toq­ta­lyp ótkenindeı, on jyldyń ishin­de Astanany jasyl ormandy alqap­pen qamtý aımaǵy 45 myń gektarǵa jetti. Sonyń nátıjesinde jeldiń qýaty edáýir azaıyp, sha­har­dyń aýa raıy ózgere bastady. Al 2020 jylǵa qaraı ormandy alqaptyń kólemi 80 myń gektarǵa jetetin bolady. Álemdik táji­rı­bede júzege asyrylǵan mundaı jumystar áli kezdesken joq. Endi Astanany iri ınnovasııalyq orta­lyqqa aınaldyrýdy qamtamasyz etý qajet. О́ıtkeni, aldaǵy ýaqyt­ta elorda ekonomıkalyq kapıtal ósiminiń kindigine aınalýy tıis. Turǵyndardy emdeıtin mekeme­ler bar, jastardyń bilim alatyn oqý oryndary jetkilikti, kópshi­lik­tiń sport túrlerimen aına­ly­sýlaryna barlyq jaǵdaılar ja­salǵan, dedi Nursultan Nazarbaev. Qalanyń ın­fraqurylymy jaqsa­ryp, kólik qa­tynasy jolǵa qoı­yl­dy. Astana Qazaqstannyń bar­lyq aımaǵyn dúnıejúzine jal­ǵasty­ra­tyn ortalyq boldy. Biz as­tanamyzdy ajarlan­dy­rý maqsa­tyn­da elorda qurylysynyń ne­gizgi sharttarynyń barlyǵyn jú­zege asyrdyq. Endigi jerde biz na­ǵyz astanalyq turǵyn retinde soǵan sáıkes tártibimiz ben máde­nıe­timizdi qalyptastyrýǵa umty­lýy­myz kerek. Memleket basshysy, sondaı-aq aldaǵy jyldary Opera jáne balet teatry, Qazaq jáne Orys drama teatrlary, Tarıh murajaıy men Oqýshylar saraıy salynatynynan habardar etti. Sonymen qatar, soń­ǵy jyldary Astana sahna­laryn­da álemge áıgili juldyzdar óner kór­sete bastaǵanyn, aldaǵy ýaqytta olardyń qatary arta túse­tinin atap ótti. Osynyń barlyǵy Táýelsiz Qazaqstannyń astanasy – Astana qalasynda eńseli má­denıet ǵıma­rat­tarynyń kóptep boı kóterip jat­qandyǵynyń arqa­sy. Paıda­la­ný­ǵa berilgen sport keshenderi bos turmaýy kerek, dedi Prezıdent osy jóninde. Olardy elordanyń tur­ǵyn­dary men qonaq­tary paıda­lanýy tıis. Elbasy sóziniń sońynda jańa oqý jylynda esigin aıqara asha­tyn “Astananyń jańa ýnıver­sı­teti” aksıonerlik qoǵamyna toq­talyp, ýnıversıtettiń máni men mańyzyna nazar aýdartty. Mem­leket basshy­sy­nyń atap ótkenin­deı, bul jańa ýnıversıtet qazaq­standyq jastar­dyń álemdik deń­geıde bilim alý­la­ry úshin ashylyp otyr. Onda álem­ge tanymal ǵalym-oqytýshylar dá­ris beredi. Endi qazaqstandyq jas­tar qarjy shyǵaryp, shetelderge barmaı-aq osynda bilim alatyn bolady. О́tken kúzdegi keńes otyry­syn­da Prezıdent Astana qala­sy­nyń basshylyǵyna elordany da­my­týǵa baılanysty birqatar tap­syrmalar bergen bolatyn. Onyń oryndalýy týraly Astana qala­sy­nyń ákimi Imanǵalı Tasmaǵam­betov baıandap berdi. Qala basshy­synyń habardar etýinshe, qala turǵyndary sanynyń qarqyndy ósýine baılanysty elor­danyń Bas josparyna túzetýler engizildi. Jańa alańnyń aýdany men “Han shatyr” ortalyǵy qalyp­tasty. Osy, taǵy basqa ózgeristerge oraı naqty keńeıtilgen 30 joba ázirlendi. О́t­ken jyly turǵyn úı qurylys sa­la­syn qarjylan­dyrý­dyń barlyq kózderinen 1,250 mln. sharshy metr turǵyn úı paıda­la­ný­ǵa berildi. Memlekettik baǵdarlama boıynsha 2010 jyldyń sońyna deıin 102,2 myń sharshy metr turǵyn úı tap­syrylatyn bolady. Qala ákimi “Balapan” baǵdar­la­ma­synyń júzege asyrylý bary­synan da habardar etti. Atalǵan baǵdarlama boıynsha aldaǵy ýa­qytta 3 myńdaı balany orynmen qamtamasyz etetin 14 balabaqsha kommýnaldyq menshikke qaıta­ry­lady. Qurylysy aıaqtalǵan turǵyn úı keshenderiniń birinshi qabatyn­da búginde josparlanǵan 15 mek­tepke deıingi shaǵyn ortalyqtyń úsheýi jumys istep jatyr. Sony­men qatar jańa 10 balabaqshanyń qurylysy bastaldy. Al 2011 jyly – 9, 2012 jyly 5 bala­baq­sha­nyń qurylysyn aıaqtaý jospar­lanyp otyr. Jalpy, 2012 jyldyń sońyna deıin barlyǵy 38 bala­baqsha búldirshinderge esik ashatyn bolady. Astana qalasynyń ákimi aldaǵy ýaqytta júzege asyrylýǵa tıis jańa jobalarǵa da toqtaldy. Imanǵalı Tasmaǵambetovtiń atap ótýinshe, “Ábý Dabı Plaza”, 5 myń oryndyq “Haziret Sultan” meshiti, 1200 oryndyq Klassıkalyq opera jáne balet teatry, Tuńǵysh Pre­zı­dent qory men kitaphanasynyń qurylysy bastalady. Sondaı-aq jasyl beldeý boıynsha elorda aınalasyna 20 myń túpten astam aǵash otyrǵyzylyp, qala ishine 20 myń aǵash jáne 17 myń metrden astam tiri sharbaq otyrǵyzý jos­parlanyp otyr. Bulardan bólek qazirgi kezde “Qazaq eli” men “Otan qorǵaýshylar” monýment­teri aldyn jańartý jumystary júr­gizilip jatyr. Bul jumystar As­tana kúni qarsańynda aıaqta­lady. Keńes otyrysyn Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev qorytty. Qaralǵan máselelerge baılanysty tıisti memlekettik organdar men vedomstvolarǵa naqty tapsyrmalar berdi. Álısultan QULANBAI, “Egemen Qazaqstan”.