Farabı babamyzdyń ǵylymı-shyǵarmashylyq murasyna jurtshylyqtyń nazaryn aýdarý hám teńizdeı telegeı eńbekterin zertteý maqsatyn dittegen konferensııa barysynda oıshyldyń traktattary talqylanyp, ǵylymı jumystaryn zertteý boıynsha biryńǵaı derekqor qurý jáne onyń shyǵarmalaryn nasıhattaý sóz boldy. Ulttyq akademııalyq kitaphanasynyń basshysy Úmithan Muńalbaevanyń moderatorlyǵymen ótken sharada ǵylymdaǵy keleli máseleler de kóterildi.
Ál-Farabıdiń shyǵys arıstotelızminiń bedeldi ókili ekendigin aıtyp ótken moderator:
– Ulttyq akademııalyq kitaphanasy qorynda ál-Farabıdyń birneshe kitaptary bar. Máselen, «On tomdyq shyǵarmalar jınaǵy», «Adam jáne zaman», «Qaıyrymdy qala», «Mýzyka týraly úlken kitap», «Tańdamaly traktattary» jáne t.b. kitaptardy elektrondy túrde de oqýǵa bolady. Sondaı-aq, merzimdi basylymdarda shyqqan ǵalymnyń eńbekteri týraly maqalalar bar. Bıyl kitaphana ujymy «Ál-Farabı murasy» atty aýqymdy kitap kórmesin ótkizgen bolatyn. Kórmede qazaq jerinde dúnıege kelgen ál-Farabıdiń ómiri men qyzmetin jaıynda baıandaıtyn 400-den astam kitap, fotosýretter, kartalar men dáıeksózder usynyldy, – dep sózin jalǵady.
Halyqaralyq deńgeıde ótken onlaın konferensııada sóz sóılegen Ambrozıane akademııasynyń professory, ǵylym doktory Edýardo Kanetta (Mılan, Italııa) Mılandaǵy indettiń taralýyna baılanysty tótenshe jaǵdaıǵa ókinish bildire otyryp:
– Qazaqstannyń Syrtqy ister mınıstriniń Italııa mınıstrimen Mılanda ótken kezdesýinde Qurannyń túpnusqasyn kórgen edi. Pandemııa bitken soń ál-Farabıdiń qoljazbasyn Qazaqstanǵa alyp baramyn dep ýáde beremin. Endi Orta ǵasyrdaǵy uly musylman medısınasy jóninde aıtqym kelip otyr, bul – meniń sońǵy zertteý jumysym. Ál-Farabıdyń saıasat, fılosofııa jáne taǵy basqa salalarda uly ǵalym ekeni bárimizge aıan, – dep oıyn tarqatty.
– Ál-Farabıdiń eldi basqarýda basty qaǵıda etip densaýlyq pen fızıkalyq saýlyq dep sanaýy beker emes. Oıshyl grek mıfteriniń aýdarmasynan jáne ustazdarynan kóptegen qundy dúnıelerdi úırengen. Ustazdary oǵan tek Arıstoteldi bilýge múmkindik bergen joq, tipti Galen men Gıppokrattyń shyǵarmalarymen de tanysty. Sizder Farabıdiń Otyrardan, al Avısennanyń О́zbekstannan ekenin bilesizder. Bul ǵalymdar jazyq dalanyń ósimdikterinen habardar bolǵan soń túrli jańa shóp-dári oılap tapqan. Kóp mólsherde dárilerdi qabyldaý keri áser beretinin de bilgen. Belgileri uqsas birneshe aýrý túrin ajyrata bilgen, – dedi ıtalııalyq ǵalym.
«Ál-Farabı murasy jáne aýdarma máselesi» taqyrybynda baıandama jasaǵan ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti shyǵystaný fakýltetiniń dekany, fılosofııa ǵylymdarynyń doktory Yqtııar Paltóre:
– Anyǵynda ál-Farabı jaıly barlyq jumystar arab tilinde saqtalǵan. Sonyń ishinde negizgi bop tabylatyn 6 derekkóz bar. Bul kitaptarda uly ustazdyń eńbekteri, traktattary atalyp ótiledi. Osy jóninde barlyq maǵlumatty on tomdyq «Ál-Farabı murasy» kitabynan ala alasyzdar. Jáne málimetterdiń elektrondy nusqasy da bar. Qazirgi tańda biz qazaq, orys tiline aýdarylmaǵan eńbekterin tárjimalap jatyrmyz», dep ǵalym muralarynyń aýdarma máselesine toqtaldy.
Halyqaralyq onlaın konferensııa jumysyna Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrkııa, Italııa, Sırııa jáne taǵy basqa elderden ǵalymdar qatysty. Shara sońynda «Ál-Farabı álemdi biriktiredi» atty biryńǵaı elektrondy baza málimetterin qurý jáne «Ábý Nasyr ál-Farabı murasy jáne qazirgi zaman», «Abu Nasr al-Farabi's legacy and modernity» atty ǵylymı jınaq shyǵarý josparǵa alyndy.
