Jaqyn arada qıyn sátter artta qalady

Elimizdegi karantın ýaqytynyń mamyrdyń 11-ine deıin uzartylýy eldiń kóńilin jubatqandaı boldy. Sebebi sáýirdiń 30-nan mamyrdyń 11-ine deıin on kúnniń ishinde alty kúni demalys, mereke kúnderi eken. Sondyqtan qyrqyna shydaǵan el-jurt qyryq birine de shydaıdy dep oılaımyn.

Prezıdent óz málimdemesinde eldiń kókeıinde júrgen kóp su­raq­qa jaýap berip, halyqty sabyr­ǵa shaqyrdy. Dúnıe júzinde 3 mı­l­lıon­nan astam adam osy aýrýǵa shal­­dyq­qany aıtyldy. Bizdiń eli­mizde de aýrý juqtyrǵandar azaı­maı tur. Sonyń ishinde densaýlyq saq­taý salasynyń qyzmet­ker­leri, ıaǵnı dárigerlerdiń halyqty qut­qaramyn dep júrip, ózderiniń juq­tyrǵany, osy aýrýǵa shaldyqqany ókinishti jaǵdaı. Sondyqtan qazirgi qabyldanyp jatqan saqtyq sharalary óte durys, buǵan túsinistikpen qaraýymyz kerek.

Barlyq medısına, densaýlyq saqtaý salasyna jaǵdaı jasalyp jatyr. Eki aptanyń ishinde juqpaly aýrýlardy emdeıtin aýrýhana salyndy. Bul bizdiń memleketimizdiń múmkindigin kórsetedi.

Karantın ýaqytynyń sozylýy óz qaýipsizdigimizdi saqtaýǵa, Qazaqstannyń ár azamatyna qajet. Elimizde birden tıisti sharalar qol­danǵannyń, ózimizdi ózimiz qor­ǵa­ǵanymyzdyń arqasynda qıyn­dyq­tardyń birazyn eńserdik jáne aýrýdyń órship ketýine tosqaýyl jasadyq. Meniń paıymdaýymsha, sáýirdiń aıaǵynan bastap indettiń azaıatyny jóninde saraptama bar.

Qıyn kezeńde memleket tara­pynan elge kómek berilip jatyr. Bıýdjetten bıznes salasyna, ásirese shaǵyn jáne mıkrobıznes­ke, jumyssyz qalǵandarǵa qoldaý kór­setilip, búgingi tańda 4 mln 750 myń adam kómek aldy. 570 myń aza­mat azyq-túlikpen qamtamasyz etildi. Kommýnaldyq tólemder je­ńildetilip, bir jarym mıllıonnan astam adamǵa járdem berildi. Nesıe alǵandar da shet qalǵan joq, olardy keıinge qaldyrý máselesi sheshilip jatyr. Árbir shaǵym, ár adamnyń ótinishi nazarǵa alyndy. Muny Prezıdenttiń apparatynan bastap, Úkimet, Nur Otan partııasy, ákimshilikter kúndelikti baqylap, monıtorıng jasap otyr.

Málimdemedegi taǵy bir mańyz­dy másele – jumys ornyn jáne eń­bekaqy kólemin azaıtpaý maqsatynda iri kompanııalarǵa kómek kórsetý máselesi kóterildi jáne onyń tizimin qazir Ulttyq ekonomıka mınıstrligi jasap jatqandyǵy, ol tizimge tek asa mańyzdy kompanııalar ǵana engiziletini sóz boldy. Bul másele der kezinde durys nazarǵa ilindi dep esepteımin. Endi ony ashyq túrde, jarııaly túrde ótkizý óte mańyzdy. Sebebi qazir áleýmettik jelilerde kóp synalyp, keıbireýlerdiń aıtýyna qaraǵanda, tabysy úlken kompanııalar da tizimge enip jatyr degen san alýan pikir qaıshylyqtary aıtylyp júr. Soǵan baılanys­ty bul egjeı-tegjeıli qaralyp, tek qana tıisti kompanııalarǵa, onyń ishin­de qajettigi joǵary, negizinen aýyl sharýashylyǵy, tamaq óndi­retin kompanııalarǵa ǵana beriledi dep oılaımyz.

Málimdemede karantın bitkennen keıin, búkil álemdegi daǵdarysqa baı­lanysty bizge de daǵdarys jaǵ­daıyna daıyndalý qajettigi, Elba­synyń 24 sáýirde ótken Qaýipsizdik Keńe­sindegi júktegen tapsyrmalaryn júzege asyrý jaıy eskertildi.

Joǵaryda tıisti kompanııalarǵa, elimizdiń ekonomıkasyna óz­deri­niń qomaqty úlesin qosatyn kompa­nııa­larǵa kómek berý qarasty­rylǵanyn joǵaryda atap óttik. Buǵan elimizdiń tolyq múmkindigi bar. Qazir Ulttyq qorymyzda úsh jyldyq bıýdjettiń qarjysy saq­talǵan. Dál qazirgi ýaqytta bıýdjetke jetispeıtin jaǵy sol qordan qarastyrylýda.

Táýelsizdik alǵan alǵashqy jyl­dary qandaı qıyndyq kórdik. Ol kezde ınflıasııa 2500 paıyzǵa deıin jetip, aılyq, zeınetaqylar alty aıǵa deıin keshiktirilip beril­gen kezeńnen de ótkenbiz. Keıin­gi jyldardaǵy álemde bolǵan daǵda­rys­tar da sol Ulttyq qordyń arqa­synda qıyndyqty tezirek eńserdik. Búgingi kúni de Ulttyq qordyń arqa­synda sondaı kómek bolady, bolyp ta jatyr.

Azyq-túlik qoryna keletin bol­saq, Qazaqstan árbir adam basyna shaqqanda dúnıe júzinde bes al­dyńǵy memlekettiń qataryna kire­di. Bir ǵana mysal keltireıin, biz­de jylyna ár adam basyna shaqqanda 1 tonnadan astam bıdaı óndiriledi. Azyq-túliktiń atasy da, anasy da sol nannan turady. Bu­dan basqa da azyq-túlik qory bar­shylyq. Sondyqtan kez kelgen jaǵdaıda bizdiń tyǵyryqtan shyǵýǵa múmkindigimiz bar. «Birligi kúshti el ozady» dep danalarymyz aıtqandaı, búkil el bolyp, bir-birimizge ıyq tirep, qoldaý kórsetsek bul ýaqytsha qıyndyqtan da laıyqty shyǵarymyz anyq. Osy maqalany daıyndap otyrǵanymda bir jaqsy habar oqydym. Onda Sıngapýr tehnologııa jáne Massachýsettiń tehnologııa ýnıversıtetteriniń boljamdary boıynsha Qazaqstanda osy sáýir aıynyń aıaǵynda koronavırýspen aýrýdyń joǵary deńgeıi bitip, ári qaraı tómendeı kele, mamyr aıynyń aıaǵyna qaraı 97 paıyzǵa qysqarady dep jazylǵan. Aıtqandary tezirek bolǵaı dep tileımiz!

Sáýir aıynyń aıaǵy men mamyr aıynyń basyna qasıetti Ramazan aıy dál kelip otyr. Bul búkil musylman qaýymǵa, qazaqstandyqtarǵa jaqsy­lyq, baqytty kúnder syılaıtyn aı bolsyn. Ár otbasyndaǵy nıet-tilek qabyl bolsyn. 1 mamyr Qazaqstan halqynyń birligi kúni, 9 mamyr Uly Jeńistiń 75 jyldyǵy, osy mere­kelerdi ótkizip, sál shydap, bir-bi­rimizdi sabyrǵa shaqyryp, karan­tınnen aman-esen ótip, ómiri­mizdi beıbit, jaqsy kúnderde jal­ǵas­tyratyn bolaıyq!

Ersultan BEKTURǴANOV,

Parlament Májilisiniń depýtaty, Nur Otan fraksııasynyń múshesi