Tarıh • 05 Mamyr, 2020

Baı-ólkelikterge Qyzyl Armııa syılaǵan besatar

1090 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

О́tken ǵasyrdyń ortasynda, ıaǵnı 1940 jyly Mońǵol Halyq Respýblıkasynyń batysynda ulttyq ereksheligin saqtaǵan jańadan «Baı-О́lke» atty qazaq aımaq quryldy. Onyń irgesin bekemdeý jumysy ekinshi dúnıejúzilik soǵyspen qabat keldi.

Baı-ólkelikterge Qyzyl Armııa syılaǵan besatar

Aımaq halqy ózderi jetispeı otyrsa da, qolyndaǵy maı-qurtyn, qorasyndaǵy malyn soǵysqa kómek retinde atady. Osy tusta aımaq basshysy bolǵan Jeńishan Dúzelbaıuly «Soǵysqa kómek» aksııasyn basqaryp, uıymdastyrýshylardyń aldyńǵy qatarynda júrdi.

Jekeń bertinde baıólkelik qalamger Soıan Qajybaıulyna aıtyp berip jazdyrǵan esteliginde: «Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa kómek berýdi kúni-túni uıqysyz júrip uıymdastyrdyq. Osy arqyly Keńes Odaǵynyń nazaryn Baı-О́lkege tartý jumystaryn myqtap qolǵa aldyq. Nátıjesinde, soǵys aıaqtalǵan soń bizge SSSR-dyń kól-kósir kóp kómegi keldi. Maıdanǵa jibergen kómegimizdiń qarymtasyn da osylaı kórdik. Bul isterdiń barlyǵyn  marshal Choıbalsynmen tikeleı nusqaýymen atqaryp shyqtym» degen eken.

Aımaqtyq arhıv qorynda: «Baı-О́lke halqy 1941-1942 jyldary maıdanǵa 702 899 somnyń dúnıesin jınap, soǵysqa  4791 at jiberdi. 1943 jyly 376 370 somdy aqshalaı jınap, oǵan qosa 2629 jylqy berdi. 1944 jyly 103 768 som jınap, taǵy da 791 at daıyndady. 1945 jyldyń basynda 1071 at berdi» degen qujat saqtalǵan.

Baı-ólkelikterdiń kómegin qabyl alǵan Qyzyl Armııa ókilderi de qarap qalmaı, aımaq halqyna sálemin joldap, uıymdastyrýshy Jeńishan Duzelbaıulyna besatar myltyq syıǵa jibergen eken (sýrette). Al buqaraǵa jibergen quttyqtaý hattynda bylaı delinipti:

Júnıshan (Jeńishan) joldasqa!

Sizge osy qarapaıym syılyqty vıntovkany tabys ete otyryp Qyzyl Armııanyń Soltústik-Batys maıdanyndaǵy jaýyngerler, komandırler jáne saıası qyzmetkerler Otanymyzdyń  dushpandarymen qııan-keski soǵys jyldarynda Qyzyl Armııaǵa qamqorlyq tanytyp, kóńil bólgen Sizge jáne Siz arqyly týysqan mońǵol halqyna shyn júrekten sálem joldap, alǵys aıtady.

Sizderdiń delegasııanyń maıdandaǵy bizdiń bólimge kelýi, jaýyngerlermen júzdesip, syılyq tartý etkeni SSSR men MHR halyqtary arasyndaǵy dostyq arqaýynyń  nyǵaıýyna jańa serpin berip, bizdiń bólimniń dushpandarǵa soqqy jasaýyna tyńnan kúsh qosqandaı boldy.

Monǵol  Halyq Respýblıkasynyń eńbekker halqyna jáne Halyqtyq Revolıýsııalyq Armııasynyń sarbazdaryna qyzylarmııalyq bizdiń alǵysymyz ben jaýyngerlik ystyq sálemimizdi jetkizýińizdi ótinemiz.

Soltústik-Batys maıdannyń áskerı keńesi:

        General leıtanat Vladımır BOGATKIN

        General leıtanat Venıamın ZLOBIN

        General maıor Alekseı PRONIN

22 jeltoqsan, 1942 jyl.

 

ıtıt