Rýhanııat • 07 Mamyr, 2020

«О́lgender qaıtyp keledi...»

234 ret kórsetildi

Jeńistiń 75 jyldyǵyna baılanysty jer-jerde izdeýshiler toby qyzý jumys istep, osy ýaqytqa deıin soǵysta habarsyz ketkender qatarynda sanalyp kelgen biraz maıdangerdiń deregi anyqtalyp jatyr. Jyl basynda kórshiles Reseı memleketindegi osyndaı top jumysynyń nátıjesinde Tver dalasynan araldyq jaýynger Kelis Jıenbaevtyń súıegi tabylsa, jaqynda «OPORA» Chelıabınsk – Sankt-Peterbýrg» izdestirý ortalyǵy músheleri taǵy bir jaýyngerdiń deregin anyqtady.

О́tken jyldyń qarasha aıynda Le­nıngrad oblysy Kırov aýdany aýma­ǵynan soǵys kezinde oqqa ushqan úsh jaýyngerdiń múrdesin taýypty. So­lar­dyń birindegi 6 834 6461 sandyq belgi arqyly onyń araldyq Embergen Asa­ıynov ekendigi belgili bol­ǵan. Ar­naıy ortalyqta zerttelgen bul má­limet ábden naqtylanǵasyn ǵana re­seı­lik izdeýshiler jaqynda bul jaıly Pavlodar qalasyndaǵy «Maıdan joly» izdestirý jasaǵyna habarlapty. Jasaq basshysy Aleksandr Shıtov jańalyqty Aral aýdandyq arhıviniń basshysy Bolatbek Qýatovqa jetkizedi.

О́mirzaq Qojamuratov atty ǵajap aqynnyń «О́lgender qaıtyp keledi» atty óleńi bar edi. Araǵa nesheme jyldar salyp, esimi qaıta jańǵyryp jatqan maıdangerler kózi tirisinde durys baǵalanbaǵan, qazir de esimi kóp aıtyla bermeıtin aqynnyń:

Jelbirep jasyl jelegi,

Balaýsa baldyr,

Balǵyn kók,

О́lgender qaıtyp keledi

Orman bop,   

Jasyl shalǵyn bop,

– dep bastalatyn sol óleńin eske túsiredi.

Jalpy sońǵy ýaqyttary re­seı­lik izdeýshiler ja­saq­ta­ry­nyń soǵys sarbaz­darynyń múrdesin tapqandyǵy jóninde habarlar áleýmettik jelide jıi jarııalanyp jatady. Olardyń arasynda Qyzylorda oblysynyń ár aýdanynan soǵysqa attanǵan sarbazdar esimderi kezdesip qalady. Biraq, osy derekti ári qaraı ilip áketip, izdeýdi jalǵastyryp jatqandar joq­tyń qasy. Bul baǵytta Aral aýdandyq arhıv basshysy Bolatbek Qýatovtyń eńbegin erek­she aıtqan jón. Jyl basynda kapıtan Kelis Jıenbaevtyń da deregin anyqtap, týystaryn tapqan osy azamat Embergen Asaıynov týraly da jetkilikti málimet taýypty.

– Aýdandyq áskerı komıssarıat dereginde 1900 jyly týǵan Embergen Asaıynovtyń 1942 jyldyń 10 aqpanynda Qasqaqulan aýyldyq keńesinen soǵysqa alynyp, 1943 jyldyń tamyz aıynda habar-osharsyz ketkendigi aıtylady. Osydan da izdestirý jumystaryn aýdandyq arhıv qorynda saqtalǵan osy aýyldyq keńestiń sharýashylyq kitabynan bastadyq. Onda Embergen Asaıynov pen jubaıy Saǵıra Asaıynovanyń 1936 jyly týǵan Aldabergen esimdi balasy bolǵandyǵy jazylǵan. Joǵalǵan jaýyngerdiń týǵan-týystaryn izdestirý jumys­taryna №262 mektep-gım­na­zııanyń sharýashylyq meń­ge­rý­shisi Shákimurat Izdibaevtyń kóp kómegi tıdi. Ol sol kezde Qas­qaqulanda turǵan aýyldastarynan suraý salyp, Embergen Asaıynovtyń nemeresi Serik degen azamattyń deregin anyqtap berdi, – deıdi Bolatbek Qýatov.

Jaýyngerdiń jalǵyz tuıaǵy Aldabergen áke habaryn kútip eleńdeýmen o dúnıelik bolǵan eken. Odan bir ul men tórt qyz qalǵan. Endigi jumys, jat jerde qalǵan sarbazdyń súıegin elge ákelý, basyn qaraıtý. Bul baǵytta Reseımen jasalyp jatqan kelisim qazirgi jaǵdaıǵa baılanysty úzilip tur. Jalǵasyp jatqan kúnniń ózinde bul istiń júzege asýy úshin jergilikti ákimdiktiń, isker azamattardyń kómegi kerek. Qazir qyzyq qýyp shetel asqandardy da arnaıy ushaq jaldap, elge aldyryp otyrmyz ǵoı. Jaýmen shaıqasyp, jat topyraqta jan qıǵan jaýynger rýhyna da qurmet tanytyp, denesin týǵan jerge tabystasaq, elin qorǵaǵan erler aldyndaǵy paryzymyzdy ótegen bolar edik. 

 

Qyzylorda

 

Sońǵy jańalyqtar

Memleket basshysy Alekseı Soıdy qabyldady

Prezıdent • Búgin, 17:08

Semeıge Saqtaǵanov ákim boldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 16:21

Birneshe oblysta jol jabyldy

Qazaqstan • Búgin, 16:11

Aqsý qalasyna jańa ákim taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 16:06

Jetisýda taǵy 78 adam indet juqtyrdy

Aımaqtar • Búgin, 12:32

Qazaqstanda aldaǵy úsh kúnde aıaz bolady

Aýa raıy • Búgin, 11:04

Jol apaty: Balqashta 2 adam qaza tapty

Aımaqtar • Búgin, 10:55

Qazaqstanda qansha advokat bary aıtyldy

Qazaqstan • Búgin, 10:44

Uqsas jańalyqtar