Muǵalimnen artyq esep suramańyz

Bul qujattyń mańyzy sol budan bylaı muǵalimderdi shamadan tys esep berýden zań júzinde qorǵaıdy. «Pedagog mártebesi týraly» zańǵa jáne Ákimshilik kodekske sáıkes, muǵalimderden bekitilgen tizimnen ózge qujattar boıynsha artyq esepti talap etkenderdi arnaıy organ aıyp­pul túrindegi ákimshilik jaýapqa tartýǵa bolady. Qujattaǵy tizimge oraı endi pán muǵalimi kúndelikti eki qujatty – synyp jýrnaly men sabaq josparyn toltyrady. Al oqý jylynyń basynda kúntizbelik-taqyryptyq jos­pardy daıyndap, ár toqsan sońynda krıterıaldyq baǵalaý boıynsha qujattardy toltyrady. Osy ekeýinen ózge esep talap etilmeıdi.

Degenmen muǵalim jalaqysyna ústemeaqy alyp otyrǵan qosymsha mindetteri bolsa, onda birqatar qujattardy toltyrýǵa tıis. Aıtalyq pedagog jas mamannyń tálimgeri bolyp, sol úshin 17 myń teńgege jýyq ústemeaqy alsa, onda jas áriptesimen birlesip atqarǵan jumysy boıynsha ádistemelik qujat toltyrady. Sondaı-aq muǵalim synyp jetekshisi bolsa, oqý jylynyń basynda tárbıe jumysynyń josparyn ázirlep, ótkizilgen ata-analar jınalysy bo­ıynsha elektrondy formatta hattama men oqýshylardyń tabelderin toltyrady jáne qajettiligine qaraı olardyń jeke isterin jańartyp otyrady.

«Mektep basshysy men basshy­nyń orynbasarlary toltyratyn mańyzdy qujattardyń da naqty tizimi belgilendi, artyq qujattyń esh qajeti joq. Kolledj pedagogteri tol­tyratyn qujattar tizimi de beki­tildi. Olar jyldyń basynda jumys isteýge arnalǵan oqý baǵ­dar­lamasyn quryp, kúntizbelik-taqyryptyq jospar qurady, al kún saıyn sabaq josparyn daıyndap, teorııalyq, óndiristik oqytý jáne jeke sabaqtardy esepke alý jýrnaldaryn toltyrady. Eger pedagog kýratordyń qyzmetin atqarsa, taǵy bir qujat qosylady», dedi mınıstr.

A.Aımaǵambetovtyń aıtýynsha, shamadan tys esep berý kórsetkishin túbegeıli azaıtýǵa qatysty naqty jumystar mektepke deıingi jáne joǵary bilim berý deńgeıleri bo­ıynsha da júrgizilip jatyr. Joǵary oqý oryndarynyń oqytýshylary da qajetsiz qaǵaz júktemesinen arylady. Qazirgi ýaqytta mınıstrlik tarapynan normatıvtik qujattarda kórsetilgen baqylaýdyń júrgizilýine qatysty toltyrylatyn qujattar tizimi qaıta qaralyp jatyr. Basym bóligin alyp tastaý týraly sheshim qabyldandy. Máselen, kafedranyń jumys jospary, komıssııanyń hattamasy, qyzmettik oqý jospary syndy qujattar bizge qajet emes. Bul sheshim eń aldymen pedagogterdiń júktemesin jeńildetedi. Onyń shy­ǵar­­ma­shylyqpen aınalysýyna múmkindik beredi, artyq qujat aınalymyn ońtaılandyryp, túrli qujattar arqyly aqparat jınaý sııaqty eskirgen tájirıbeden aryltady.

«Barlyq bilim berý uıymdarynyń nazarynda tek bilim alýshy bolýy tıis. Pedagogter barlyq jumys ýaqytyn bilim berýge, bilim sapasyn arttyrýǵa baǵyttaýy qajet jáne olardyń balalarmen jeke aınalysýǵa múmkindigi bolýy ma­ńyz­dy. Sondyqtan mınıstrlik mu­ǵalimderdi artyq jumystan aryl­týǵa mán berip otyr. Bul rette muǵalimderge artylǵan artyq júktemeni azaıtý bo­ıynsha jaǵdaı jasap qana qoımaı, pedagogterden joǵary kásibı biliktilikti jáne sapaly bilim berýdi talap etemiz. О́ıtkeni bilim sapasy eń aldymen muǵalimderdiń biliktiligine tikeleı baılanysty. Sol sebepti, pedagog únemi ózin ózi jetildirip, kásibı deńgeıin arttyryp otyrýy kerek», dedi vedomstvo basshysy.

Endi muǵalimnen artyq esep pen qujat talap etkenderdi jaýap­ker­shilikke tartý máselesine kelsek, pedagog kásibı mindetterine kirmeıtin jumys túrlerine tartý, olardan qyzmettik mindetine kirmeıtin máseleler boıynsha aqparat nemese esep talap etý faktileri boıynsha aryzdy vedomstvoǵa qarasty Bilim berý sapasyn qamtamasyz etý jónindegi komıtetiniń aýmaqtyq departamentine beredi. Departament sol shaǵymnyń negizinde jos­par­dan tys tekserýdi tirkeıdi. Tek­serýdi uıymǵa baryp nemese qa­shyq­tan júrgizedi. Bul rette quqyq buzýshylyq faktisin dáleldeıtin materıaldar tizimine mán berý kerek:

– pedagogterdiń kásibı qyzmetine qatysy joq jumys túrlerine tar­tyl­ǵanyn rastaıtyn foto jáne beı­nejazbalar, hattardyń, buı­ryqtardyń, aktilerdiń, hat­ta­ma­lar­dyń kóshir­meleri nemese basqa da materıaldar;

– jazbasha tapsyrmalar nemese olardyń kóshirmeleri, buı­ryq­tardyń kóshirmeleri, esep berý nysandarynyń kóshirmeleri men pedagogten bilim berý salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń zań­namasynda kózdelmegen esep­tilik­tiń nemese aqparattyń talap etilýin rastaıtyn basqa da materıaldar;

– Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelmegen tekserýdiń júrgizilgenin rastaıtyn foto nemese beınejazbalary, kúni, tekserýshi tulǵalardyń aty-jóni, tekserýdiń máni jáne basqa da materıaldar;

– taýardyń nemese kórsetiletin qyzmettiń foto nemese beınejazbasy, sondaı-aq satyp alý rásimderi, chekteri, taýarlyq shottar, shot-faktýralar, túbirtekter men basqa da materıaldar;

– mektep uıymdastyrmaǵan is-sharalarǵa qatysqanyn rastaıtyn foto nemese beınejazba, hattardyń, buıryqtardyń, aktilerdiń, hat­ta­­malardyń kóshirmeleri nemese pedagogtiń is-sharalarǵa jibe­ril­genin rastaıtyn basqa da materıal­dar buzýshylyq jasaý faktisin dálel­deı­di.

«Eger alǵash ret buzýshylyq jasaǵan adam kinásin moıyndasa, Komıtet jáne onyń aýmaqtyq organy ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly hattama toltyrmaıdy, biraq kiná­li adamǵa eskertý jasaý týraly qaýly shyǵarady.

Buzýshylyqqa qaıta jol bergen adamǵa qatysty ákimshilik qu­qyq buzýshylyq týraly hattama tol­ty­rylady jáne 20-dan 120 AEK-ke deıin ákimshilik aıyppul sa­ly­­na­dy», dep qorytyndylady A.Aımaǵambetov.