Sáýlettiń týyp-ósken jeri «júz jyraýdyń otany» atanǵan Qarmaqshy topyraǵy. Sózben sýret salatyn qazaqtyń shartty túrde aıtqany ǵoı, áıtpese, ejelgi uzandardyń maqam-sazy saqtalǵan bul óńirde dástúrli ónerdiń órisin keńeıtkender kóp. Jalpy, bul topyraqta kindigi kesilgenderdiń kópshiliginiń qulaǵy kóne maqamǵa túrik júretini bar. Bul týǵan aýyl da osyndaı jyrdyń kıesi qonǵan dúldúlderdiń biri Dúr Ońǵardyń atymen atalatyn edi.
Bala Sáýlet te jyr tyńdap otyryp, bolashaǵyn oısha elestetetin, arhıtektor, sýretshi, keıde zańger bolǵysy kelip qııaldanǵan da kezi kóp. Biraq 1993 jyly konkýrstan ótip, Almaty qalasyndaǵy hımııa jáne bıologııa pánderin tereńdetip oqytatyn №1 qazaq-túrik lıseıine oqýǵa aýysqanda bolashaqta qaı mamandyqty tańdaıtyny aıqyndaldy. Lıseıdi támamdaǵan soń, S.Asfendııarov atyndaǵy medısınalyq ýnıversıtettiń «Emdeý isi» fakýltetine túsip, úzdik stýdent retinde áskerı kafedraǵa qabyldandy. Keńes Odaǵynda osy salada qyzmet etken áskerı-dárigerlerden tálim alyp, birtindep tyń salaǵa qyzyǵýshylyǵy arta berdi.
Ýnıversıtetti bitirgen jyly oqytýshylary talantty jastyń kafedrada qalyp, ǵylymmen aınalysýyn qolaı kórgen eken. Biraq ákesi Mýkaraptyń keńesimen Sáýlet Qarýly Kúshter qataryna qosyldy. Otardaǵy Gvardeıskıı áskerı garnızonynda motoatqyshtar polkiniń dárigeri retinde jumysqa kirisken jas keıinnen áskerı medısına basqarmasynda, sanıtarlyq-epıdemııalyq, áskerı medısınalyq bilim berý júıesinde qyzmet satylarynan ótti. Birte-birte sheni de ósti, tájirıbe de tolysa tústi. Bilikti maman byltyr alty aıǵa jýyq Birikken Ulttar Uıymy mıssııasymen «Úndi-Qazaq» batalonynyń sapynda Taıaý Shyǵystaǵy Lıvan Respýblıkasynyń taýly aımaqtarynda bitimgershilik qyzmet te atqardy.
О́tken ǵasyrdyń jetpisinshi jyldarynyń basyna deıin ekonomıkasy birshama órlegen Lıvannyń bular kórgen keıpi kisi qyzyǵarlyqtaı emes edi. Eldegi dinder men konfessııalar arazdyǵynan týǵan ishtegi búlikke, syrtqy kúshter áser etip, berekesi ketken memleketti kórgende Sáýlettiń esine qazaqtyń «Altaý ala bolsa, aýyzdaǵy ketedi, tórteý túgel bolsa, tóbedegi keledi» degen maqaly túsken. Kúnde oq atylyp, berekesi buzylǵan elde júrip, ózińniń mekenińdegi tynyshtyqtyń qadirin bile túsedi ekensiń. Uzaq jylǵy soǵystan mazasy qashqan eldi bitimge shaqyrý úshin álemniń 42 memleketinen kelgen áskerılermen qoıan-qoltyq jumys istedi. Izraıl men Lıvannyń arasyndaǵy ýaqytsha «kógildir syzyq» dep atalatyn shekaranyń buzylmaýyn, zańsyz is-áreketter men qımyl-qozǵalystardyń bolmaýyn, aıaq asty atys tutanyp ketpeýin qadaǵalady.
Bóten elde mıssııa mandattary talaptarynyń tolyq oryndalýyn baqylaǵan qazaq jaýyngerleri basqalarǵa úlgi boldy. Qaýipti de, qaýyrt mindetti adal atqarǵan qazaq sarbazdarynyń sapyndaǵy Sáýlet Qaldashov shetelge Birikken Ulttar Uıymynyń mıssııasymen barǵan alǵashqy áskerı-dáriger ekendigin de aıta keteıik.
Bóten eldegi bitimgershilik qyzmeti úshin mıssııa basshylyǵy birneshe márte marapattap, Birikken Ulttar Uıymynyń «Beıbitshilikke qyzmeti úshin» medali tabys etildi.
Áskerı medısınanyń mańyzy arta túsýine úles qosqysy keletin Sáýlet medısına ǵylymdarynyń magıstri. Sońǵy jyldar bederinde Qazaqstannyń ońtústik aýmaqtaryndaǵy Qyrym-Kongo gemorragııalyq qyzbasymen aýyrǵan naýqastardyń eminiń tıimdiligin baǵalaý úshin epıdemııalyq qadaǵalaý men dıagnostıka júıesin jetildirý boıynsha ǵylymı-zertteý jumystarymen aınalysty. S.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medısına ýnıversıtetiniń áskerı kafedrasynda «Medısınalyq qyzmetti uıymdastyrý jáne onyń taktıkasy», «Áskerdi medısınalyq múliktermen jáne tehnıkamen qamtamasyz etýdi uıymdastyrý», «Áskerı toksıkologııa, radıobıologııa jáne jappaı qyryp-joıý qarýynan medısınalyq qorǵanys», «Áskerı gıgıena» jáne «Áskerı epıdemıologııa» pánderi boıynsha tájirıbelik sabaq ótkizip, dáris berdi.
О́z salasynda talaı jetistikke jetip, bilikti mamandardyń biri atanǵan Sáýlet Qaldashov «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasyna usynylǵanyn estigende tolqyǵany ras. О́ıtkeni ol jobanyń tek marapattaýmen bitpeıtinin, onyń artynda eldiń senimi jatatynyn jaqsy biletin.
– Jeńiske jetemin degen oı bolmady desem ótirik bolar. Áriptesterimniń qoldaýyn sezindim, maǵan senim artqanyna qýandym. Joba jeńimpazy ataný aldyńda áli talaı belester turǵandyǵyn sezindire túsedi eken. Kóptiń úmitin aqtaý úshin áli de eńbektene túsý kerektigin uǵyndym, – deıdi medısına qyzmetiniń podpolkovnıgi.
Ol ár jas eldiń ál-aýqaty, aldaǵy damýy ózine baılanysty ekendigin sezine bilýi kerektigin aıtady. Keıingi tolqyn arasynda osyny oıǵa túıgender az emes. Tek olardyń kópshiligi el kózine kórinbeı qalyp jatady. Solardy kóp aldyna shyǵaryp, qataryna úlgi etýde «100 jańa esim» jobasynyń mańyzy zor.
Jalpy, eldiń keleshegi sanalatyn jastar qaı isti de dóńgeletip alyp ketedi. Olarǵa tek senim men múmkindik kerek. Mysaly, bıyl Memleket basshysynyń bastamasymen jarııalanǵan «Volonter jyly» aıasynda da keıingi tolqyn kóp iske muryndyq bolyp júr. El arasynda qaıyrymdylyq sharalaryn uıymdastyryp, jaǵdaıy qıyn otbasylarǵa, jalǵyzilikti qarııalarǵa qamqorlyq tanytýda. О́zderi demeýshi azamattar taýyp, baspana taýqymetin tartqandarǵa úı salyp berip jatqan jastar da bar.
«Aldaǵy ýaqytta «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasyna aýyldardaǵy jastardy tartyp, eńbegimen erteńgi ıgiliktiń negizin qalap jatqan keıingi tolqyn ókilderin jurtqa tanyta túsý kerek. Qatarynyń jetistikke jetkenin kórgender de belgili bir bıikke umtyla túser edi. Menińshe, jobanyń túpki nátıjesi osy bolýy tıis» deıdi jeńimpaz.
Eńbekpen ǵana jetistik pen qurmetke jetkizetinin dáleldegen Sáýlet 5 balanyń ákesi. Jubaıy Aıagóz eńbekti qorǵaý jáne tehnıkalyq qaýipsizdik ınjeneri. Osyǵan deıin Almaty qalasynda turǵan olar búginde Sáýlettiń qyzmetine baılanysty elordaǵa qonys aýdarǵan.
Ásili, burynǵylardyń sózi quıma altyndaı qymbat qoı. Ońashada bárin oı eleginen bir ótkizip, alǵa jospar túzip qoıatyn Sáýletke baǵzylardyń «Isińnen sóziń keıin júrsin» deıtini qatty unaıdy. Osy sózdi ómirlik ustanymyna aınaldyrǵan ol balalaryn eli men jerin súıetin, Otanyna qyzmet etetin azamat etip tárbıelep keledi.
Qyzylorda
