Elimizde memleket-jeke menshik áriptestigine erekshe kóńil bólinip, áleýmettik mańyzy bar salalarda júzege asyrylyp keledi. Ol ekonomıkany jańa beleske kóterýge ári ártaraptandyrýǵa negiz bola otyryp, kásipkerlerdi iri ınvestısııalyq jobalarǵa tartýda septigin tıgizýde.
Máselen, memleket-jeke menshik áriptestik tetigi negizinde salynyp, memlekettik menshikke ótetin stýdentter jatahanasyn alaıyq. Memleket kelisimshartta belgilengen merzim ishinde jeke áriptestiń ınvestısııalyq shyǵyndaryn qajet bolǵan jaǵdaıda ótep beredi. «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasyna sáıkes, nesıe syıaqysynyń belgilengen paıyzyn sýbsıdııalaıdy. Sonymen qatar jataqhanany turǵyndarmen qamtýǵa kepildik beredi. Sondaı-aq stýdentterden túsetin tólem de bar. Sapaly qyzmet kórsetetin jekeshe áriptes bul obektini tıimdi basqarady, shyǵyndardy ońtaılandyrady. Innovasııalyq tehnologııalardy engizýge baǵyt beredi. Nátıjesinde, ınvestor uzaqmerzimdi jáne tıimdi bızneske ıe bolmaq.
Zańnamada ózgerister bolǵan jaǵdaıda memlekettiń bastamasy boıynsha memleket-jeke menshik áriptestigi shartyn birjaqty buzýdan saqtandyrylǵan. Tek shart merzimi bitken ýaqytta atalǵan obektini jergilikti atqarýshy organnyń menshigine ótkizedi.
Joǵaryda atalǵan jeke kásipkerge beretin artyqshylyqtardy eskere otyryp, qazir osyndaı áriptestikke bıznes tarapynan qyzyǵýshylyq joǵary. Oǵan «Qazaqstandyq memlekettik-jeke menshik áriptestik ortalyǵy» front-ofısi vıse-prezıdenti Nurbol Janabekovtiń sózi dálel bola alady.
– Respýblıka boıynsha jalpy quny 1 639 mlrd teńgeni quraıtyn 771 (2020 jylǵy 1 mamyrdaǵy málimet boıynsha) joba júzege asyryldy. Sonyń ishinde 911 mlrd teńgege – 10 respýblıkalyq, 728 mlrd teńgege – 761 jergilikti deńgeıdegi kelisimshart jasaldy. 345 joba jekeshe áriptesterdiń qarjylyq bastamalarynyń negizinde qolǵa alyndy. Al osy jobalardy salalyq deńgeıde qarastyrsaq: 83 joba – densaýlyq saqtaý, 177 joba – bilim berý, 49 – sport jáne 36 joba – ekonomıkanyń ózge salalaryna tıesili, – deıdi N.Janabekov.
Memleket-jeke menshik áriptestigi obektileriniń sheńberi aýqymdy. Dese de, jobalar tiziminiń basym bóligin densaýlyq saqtaý jáne bilim berý salalary quraıdy. Shynynda, balabaqshalardy jáne mektepterdiń ashanalaryn osy tetik arqyly jalǵa berý sońǵy jyldardaǵy trendke aınalǵan úrdis. Nátıjesinde, jergilikti atqarýshy organdar ózderiniń aldyndaǵy belgilengen balabaqshaǵa qatysty memlekettik tapsyrystaryn oryndap, halyqtyń rızashylyǵyna ıe bolýda. Sonymen qatar densaýlyq saqtaý salasynda medısınalyq tehnıkalardy satyp alý, deneshynyqtyrý jáne sporttyq keshenderdi jeke sektordyń basqarýyna berý júrgizilip jatyr.
Iá, qazir óńirler boıynsha stýdenttik jataqhanalarǵa suranys joǵary. Oqý oryndary óz bastamalary boıynsha ınvestorlardy izdestirýge kirisip te ketipti.
– Memleket-jeke menshik áriptestigi jergilikti ınfraqurylymnyń qalyptasýyna jol ashady. Sol arqyly kez kelgen múlik pen múliktik keshendi salý múmkindigi bar. Ári qurylys jumystaryn júzege asyrý barysynda jergilikti halyqty jumys ornymen qamtýǵa bolady. Odan keıin ınfrastrýktýra obektilerin kútip ustaý boıynsha servıstik qyzmetter naryǵynyń damýyna alyp keledi. Ár jyl saıyn qaıtalana beretin uıymdastyrýshyq-admınıstratıvtik prosessterdi qysqartý arqyly jergilikti bıýdjet shyǵyndaryn shekteıdi, – deıdi N.Janabekov.
Jeke kásipkerler ınvestısııalyq shyǵyndardyń ótemaqysy túrindegi aqshalaı túsimderdi qarastyratyn memlekettik-jekemenshik áriptestik sharttaryn bankterden nesıe alý maqsatynda kepilge berýge zańnama ruqsat beredi. Sol sebepten bankter jobalardy qarjylandyrýǵa qyzyǵýshylyq tanytady.
2020 jyldyń basynan bastap eseptegende respýblıka boıynsha 14 memlekettik-jeke menshik áriptestik sharty jasalǵan. Árıne aldyńǵy jyldarmen salystyrǵanda bul tómen kórsetkish. Biraq qazirgi kúrdeli kezeńde halyqpen tikeleı qatynasýdy qajet etpeıtin salalar boıynsha jobalar qarqyndy júzege asýda.
Elimizdiń, ásirese, úlken qalalarynda keıbir mektepte oqý oryndary tapshy nemese úsh aýysymmen oqıtyny málim. Sol sebepten Úkimet memleket-jeke menshik áriptestigi boıynsha mektepter salýǵa asa kóńil bólip otyrǵanyn atap ótken jón.
