Bári bar, biregeı balabaqsha

Mesenat Islambek Saljanovtyń búldirshinderge bazarlyǵy

Qobda – ǵasyrlar qoınaýyna tereńdegen saıyn qazaqqa qatysty derekteri molyǵa túsetin tarıhy baı óńir. Qara qypshaq Qobylandynyń, Abat Baıtaqtyń, Isataı men Mahambettiń tabany tıgen kıeli topyraqtan keshegi Uly Otan soǵysynda segiz birdeı Keńes Odaǵynyń Batyry shyqqanyn ekiniń biri bile bermeýi múmkin. Kıeli óńir kisiligi mol tulǵalarǵa da kende emes. Solardyń biri – Atymtaı jomarttyǵymen qalyń qazaǵyna ǵana emes, alys-jaqyn shetelderge de belgili bola bastaǵan kásipker Islambek Saljanovtyń mesenattyǵy qazaq ádebıeti men mádenıetiniń órkendeýine qyzmet etip júrgenin burynnan biletinbiz.

Mesenat Islambek Saljanovtyń búldirshinderge bazarlyǵy

Qobda – ǵasyrlar qoınaýyna tereńdegen saıyn qazaqqa qatysty derekteri molyǵa túsetin tarıhy baı óńir. Qara qypshaq Qobylandynyń, Abat Baıtaqtyń, Isataı men Mahambettiń tabany tıgen kıeli topyraqtan keshegi Uly Otan soǵysynda segiz birdeı Keńes Odaǵynyń Batyry shyqqanyn ekiniń biri bile bermeýi múmkin. Kıeli óńir kisiligi mol tulǵalarǵa da kende emes. Solardyń biri – Atymtaı jomarttyǵymen qalyń qazaǵyna ǵana emes, alys-jaqyn shetelderge de belgili bola bastaǵan kásipker Islambek Saljanovtyń mesenattyǵy qazaq ádebıeti men mádenıetiniń órkendeýine qyzmet etip júrgenin burynnan biletinbiz.

Qolda baryn qalyń jurtymen bólisýge da­ıyn azamattyń Qobda aýylynda elimizde teńdesi joq biregeı balabaqsha salyp, ony jerlesterine tegin beretinin estigende-aq «jaqsyny kórmek úshin» dep jolǵa shyqqanbyz. Shyny kerek, ózimiz kúnde kórip júrgen aýyldyń az ǵana ýaqytta ajary kirip qalǵanyn ańǵardyq. Ortalyq kóshelerge qatty jamylǵy tóselip, tazalyq pen jınaqylyqtyń izi baıqalady. Biren-saran ǵana kóp qabatty ǵımarattary bar aýdan ortalyǵyndaǵy ortalyq kóshede sarǵysh kirpishten boı kótergen eki qabatty balabaqsha úıi aýyldyń sáni men saltanatyn arttyratyndaı ásemdigimen kózge birden urady. Mine, bul «Altyn qyran» kompanııalar tobynyń quryltaıshysy jáne prezıdenti Islambek Saljanovtyń óz qarjysyna jerlesterine demeýshilik jasap salyp berip jatqan balabaqshasy, qobdalyq búldirshinderge aǵalyq bazarlyǵy. Bul Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń: «О́ziniń bolashaǵyn oılaıtyn jáne alǵa úmitpen qaraıtyn jigerli de kóregen halyq eń aldymen urpaq tárbıesi men balalaryn oqytýdyń qamyn oılaıdy», degen oıynyń júzege asa bastaǵanynyń aıqyn kórinisi dese de bolady.

Túrli sharlarmen, jalaýshalarmen, úrmeli gúldermen, kóz qyzyǵatyndaı ásem oıynshyqtarmen bezendirilgen balabaqsha alańynda ásirelep aıtqanda ıne shanshar jer joq. Júzderinen qýanysh lebi esetin aýyldyń kári-jasy osynda túgel jınalǵan ba dersiń. Olar biregeı balabaqshanyń qandaı bolatynyn kórmekke ǵana emes, aýylǵa sırekteý at basyn buratyn astanalyq jáne almatylyq qonaqtardy da bir kórip qalýdyń sátin qur jibergisi joq. Al, balalary men nemereleri osy balabaqshaǵa baratyn ata-analar men ata-ájelerdiń qara domalaqtaryn qoldarynan jetektep, úkili úmitteriniń qýanyshyn kórýge asyǵatynyn da ańǵarý qıyn emes. Biregeı balabaqshanyń tusaýkeserine kelgen qonaqtardyń arasynda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń memlekettik ınspektory Qaldybek Baıymbetov, Parlament Májilisi men Senatynyń depýtattary Baqytjan Ertaev jáne Eleýsin Saǵyndyqov, Serik Nógerbekov, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» AQ prezıdenti Saýytbek Abdrahmanov pen Prezıdent syılyǵynyń ıegeri, respýblıkalyq «Central Asia monitor» gazetiniń bas redaktory Bıgeldi Ǵabdýllın jáne basqalar bar. Osyndaı syıly qonaqtardyń alystan at arytyp kelýiniń ózi-aq bul balabaqshanyń burynǵylardan ózgeshe ekendigine sendire túskendeı.

Qobdalyqtar men alys-jaqynnan kelgen qonaqtarǵa aldymen «Balǵyn balalyq» qoıylymy kórsetildi. Alań balalardyń qýanyshty daýysy men kóńildi kúlkilerine kómkerildi. Ádemi kıingen balalar men ertegiler eliniń keıipkerleri shyǵa kelgende tusaýkeser ótip jatqan alań ajarlanyp qoıa berdi. «Qarlyǵash» halyqtyq bı ansambli usynǵan «Qýanysh» bıi de saltanatty sátpen sabaqtasa ketti. Biregeı balabaqshanyń tusaýkeserinde alǵashqy Aqtóbe óńirin damytýǵa mol úles qosqan jerlesimiz, Parlament Senatynyń depýtaty Eleýsin Saǵyndyqovqa berildi. Ol óńirdegi ıgi isterge tilektestigin bildirdi.

– Qurmetti jerlester, qadirli qonaqtar! Keń baıtaq táýelsiz elimizdiń Aqtóbe óńirinde, sonyń ishinde qasıetti Qobda jerinde erekshe tarıhı is-sharanyń kýási bolyp otyrmyz. Bul sharanyń ereksheligi jáne qundylyǵy bılik pen bıznestiń arasyndaǵy qarym-qatynastyń nyǵaıýynyń bir kórinisi bolyp otyr. Osyndaı jaqsylyqtyń arqasynda bizdiń búldirshinderimiz alǵa qaraı umtylýǵa múmkindik beretin barlyq jaǵdaıy jasalǵan balabaqshaǵa ıe bolyp otyr. Buǵan arqaý bolǵan osy jerdiń túlegi, kórnekti kásipker, «Altyn qyran» kompanııasynyń prezıdenti Islambek Saljanov mundaı ásem balabaqshany óz qarajatyna salyp bergeni úlgi bolarlyq is. Qazaqta: «Úlkennen ulaǵat, kishiden muraǵat», degen sóz bar. Qýanyshty kún bárimizge, sonyń ishinde búldirshinderge qutty bolsyn. Balalarǵa taýdaı talap bersin, baqtary jana bersin. Elbasy Nursultan Nazarbaev bastaǵan jaqsy zaman bolyp, qyzyǵyn el-jurtshylyq kóre bersin, táýelsizdik baıandy bolsyn, – dep oıyn túıindedi Eleýsin Naýryzbaıuly.

Odan keıin sóz alǵan Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń negizin salýshylardyń biri, Halyq Qaharmany, Parlament Májilisiniń depýtaty Baqytjan Ertaev osyndaı shaǵyn aýylda týyp-óskenin tilge tıek ete kelip, halyqqa qyzmet etýdiń úlgisin kórsetip otyrǵan kásipker Islambek Saljanovtyń týǵan jerine degen ystyq yqylasyna rızashylyǵyn bildirdi. Mynadaı saıly balabaqsha salyp, týǵan jerin qýantyp otyrǵan Islambek Tóleýbaıulynyń azamattyǵyn alǵa tarta sóıledi.

– Barlyǵy osyndaı aýyldardan bastaý alady. Búgingi búldirshinderge jasalǵan jaqsylyq tárbıeli azamattardyń ósip-jetilýiniń kepili, el erteńin oılaý dep bilemin. Bul turǵyda Islambek baýyrymyzdyń mundaı qadamy ózgelerge úlgi bolýy tıis. Týǵan jerine degen ystyq yqylasyn, perzenttik paryzyn umytpaý bul kisiliktiń belgisi. Islambek Saljanov osy qadamy arqyly el erteńi búldirshinderdiń ozyq oıly azamat bolýlaryna berik negiz qalap otyr. Bul patrıottyq ta eljandylyq is. Búgin osy balabaqshaǵa barǵan balalar eldiń erteńi, bizdiń bolashaǵymyz. Sondyqtan Islambek Tóleýbaıulynyń azamattyǵy, aýyldastaryna degen perzenttik yqylasy deý oryndy. Mundaı saltanaty men jabdyqtalýy kelisken balabaqshany Astanaǵa da, Almatyǵa da salýyna bolatyn edi. Alaıda, arda týǵan azamat týǵan jerine salýdy sheship, sizderdi qýantyp otyr, – dedi ol.

– Men Islambektiń eline qýanysh syılaǵan sátine ortaq bolǵanyma rızamyn. Búgin osy zamanaýı talaptarǵa jaýap beretin balabaqshaǵa barǵan búldirshinderdiń arasynan Islambekteı eljandy tulǵalar kóptep shyǵatynyna senimdimin. Búgingi búldirshinderimiz erteńgi Nobel syılyǵynyń laýreaty, qoǵamdyq jáne saıası qaıratkerler bolmasyna kim kepil. Sondyqtan búldirshinderdi qýantqan mesenat baýyrymyzdyń baǵaly bastamalary baıandy bolsyn. Balalar jan-jaqty bilimdi, salıqaly azamat bolyp shyǵýlaryna tilektespin. Búldirshinderińizdiń qýanyshy qutty bolsyn, – dedi Parlament Senatynyń depýtaty Serik Nógerbekov.

Aýyldyqtar atynan pikirin bildirgen eńbek ardageri Sársenǵalı Ámirǵalıevtiń oıy tómendegishe órbidi.

– Osydan dál bir jyldaı ýaqyt buryn osy balabaqshanyń salynýy jaıy­na aýdan ákimi Asqar Júsibálıev­tiń uıymdastyrýymen ótken el aqsaqal­darymen bolǵan kezdesý barysynda Islam Saljanovty alǵash kórip, tereń oıly, zerdeli, parasatty, qarapaıym adam retinde áser aldym. Onyń túrli ıgilikterge janashyrlyq tanytyp, áleýmettik sharalarǵa arqaý bolyp kele jatqanyna kýá bolyp júrmiz. Solardyń barlyǵy derlik oblys basshysy Arhımed Muhambetov jarııa etken «Kórkeıe ber, týǵan jer!» aksııasy aıasynda týǵan ólkesine shama-sharyqtarynsha qolushyn berýde. Osy ıgi bastamany Islambek Saljanov sekildi kásipkerlerdiń qoldaýy júzdegen mıllıon memleket qarjysyn únemdep qana qoımaıdy, eljandylyqty, týǵan elge de súıispenshilik pen paryzdy dáripteýde de tárbıelik máni zor. Biz­der qobdalyqtar jerlesimizdiń elge istep jatqan janashyrlyǵyna shyna­ıy alǵysymyzdy bildiremiz. Islambek Sal­janovqa aýdannyń qurmetti ataǵyn berý týraly usynysymyzdy qoldaǵan aýdan ákimdigine alǵysymyz sheksiz, – deı kelip, bitken iske aqsaqaldyq batasyn berdi.

«Altyn qyran» kompanııalar tobynyń prezıdenti Islambek Saljanov jańa balabaqsha ǵımaratynyń sımvoldyq kiltin balabaqsha meńgerýshisi Jumazııa Ertileýovaǵa saltanatty jaǵdaıda tabys­tady. Aqtóbe oblysynyń ákimi Arhımed Muhambetov pen «Altyn qyran» kompanııalar tobynyń prezıdenti Islambek Saljanov búldirshinderdiń qutty mekeniniń kireberisine kerilgen kók lentany qıdy, qýanyshty sátke jınalǵandarǵa «Aıqara-kóz» ájeler ansambli «Nemerem» ánin syıǵa tartty. Sodan keıin qobdalyqtar men qonaqtar balabaqshany aralap, «Danalyq álippesi» baǵdarlamasy, «Sý asty álemi» E-BIOCKS jáne «IPAD» tehnologııalary boıynsha uıymdastyrylǵan oqý is-áreketimen tanysty, «Biz baqytty balamyz» taqyrybyndaǵy flesh-mobty tamashalady. Olar sondaı-aq, balabaqshanyń jazǵy oıyn alańdarymen tanysty. Saltanatty sát aıaqtalǵan soń tilshilermen tildesken oblys ákimi Arhımed Muhambetov bul balabaqshanyń jeke kásipkerler salǵan tórtinshi balalar mekemesi ekenine toqtaldy. Qazir balalardy balabaqshamen qamtý 85 paıyzdy quraıtynyn aıta kelip, taıaýdaǵy úsh jylda bul másele tolyq sheshiletinin jetkizdi. Bıyldyń ózinde 16 balabaqsha paıdalanýǵa beriletinin jetkizdi. Iri kompanııalarmen bul baǵyttaǵy jumystar jalǵasyn tabýda ekenin tilge tıek etti. Buqaralyq aqparat quraldary ókilderine suhbat bergen Parlament Májilisiniń depýtaty Baqytjan Ertaev pen Parlament Senatynyń depýtaty Serik Nógerbekov kórnekti kásipker Islambek Saljanovtyń qoly ashyq, qaıyrymdy azamattyǵyna basa nazar aýdardy. Olar aýylyna osyndaı sáýletti de jaraqtandyrylýy ózgeshe balabaqsha salyp berýine tántilikterin jetkizdi. Bul úlken azamattyq dep baǵalady. Kásipker Islambek Saljanovtyń ózi de jýrnalıstermen tildesip, óziniń oıymen bólisti. Ol qarjyny tapqanyna emes, ornymen jumsaǵanyna qýanatynyn, qashanda týǵan jerge búıregi buryp turatynyn, mundaı qaıyrymdylyq ister alda da jalǵasatynyn tilge tıek etti.

Bizdiń uly jazýshymyz Muhtar Áýezov: «El bolamyn deseń, besigińdi túze», – degen-di. Bizdiń kompanııaǵa 20 jyl toldy. Bul kompanııanyń osy mereıtoıy qarsańynda elimizge jasaǵan syıymyz. Elbasynyń «Balapan» baǵdarlamasyn oryndaýǵa qosqan úlesimiz bolmaq, – dedi ol óz oıyn qorytyndylaı kele.

Oraıy kelgende Qobda aýdanynyń ákimi Asqar Júsibálıevpen jolyǵyp, áńgimege tarttyq. Ishki oıymyz ıgilikti istiń qalaı bastalǵanyn bilý ǵoı.

– Oblys ákiminiń bastamasymen «Kórkeıe ber, týǵan jer!» aksııasy óńirde qanat qaqqannan keıin Atymtaı jomarttyǵymen aty shyǵyp júrgen Islambek Saljanov baýyrymyzben kezdesip, usynys bildirgim kelip, Astanaǵa izdep bardym. Ol bizdi óte jyly qabyldady. Buryn-sońdy júzbe-júz kezdespegenmen bir qaraǵanda-aq istiń adamy ekenin sezdim. Aldynda, aýdan ortalyǵyndaǵy eski stadıondy qaıta jaraqtandyryp berseńiz degim kelip barǵanmyn, ekeýara áńgimeden keıin Islambek baýyrymyz odan góri qulashyn keńge sermegende bul oıymdy ishime búgip qalýǵa týra keldi. Ol burynǵylardan ózgeshe eýrostandartqa saı balabaqsha salyp beremin dep kesip aıtqanda tilimdi tisteı qoıǵanym da ras. Mine, sóıtip osy balabaqsha qurylysy qolǵa alyndy. Tańdaý osy ortalyq kóshedegi eski parktiń kóshe jaq betine tústi. Bul oryndy da boldy. Jańa balabaqsha ǵımaraty ortalyq kósheniń sánin keltirip, sáýlettik kórinisine kórik berip tur. Ol úshin jerlesimiz, kásipker, mesenat Islambek Saljanov baýyrymyzǵa alǵystan basqa aıtarymyz joq, – deıdi aýdan ákimi.

Osy arada jerlesimiz, kásipker Islambek Saljanov týraly bir-eki aýyz tanystyra ketý de artyq bolmas. Islambektiń balalyq shaǵy osy aýdannyń burynǵy Brýsılovka, qazirgi Qarakemer aýylynda ótti. Osynda týyp-ósti. Keıin Qyzyljar orta mektebin bitirgennen keıin Aqtóbe memlekettik medısına ınstıtýtyna túsip, joǵary bilimdi emdeý isi dárigeri mamandyǵyn alyp shyqty. Ýaqyttyń lebin sezingen Islambek ınstıtýt qabyrǵasynda júrgenniń ózinde-aq bıznestiń álippesin ashyp, óz betinshe kún kórýdiń qadamdaryn jasady. Bul onyń boıyndaǵy kásipkerlikke degen ıkemdilikti damytýǵa sebepshi bolady. Sóıtip, úlken kásipkerlikke qadam jasaýǵa bekinedi. Alǵashqyda «Maqsat Kapıtal» shaǵyn jeke kásipornyn ashyp, deldaldyq qyzmetpen jáne munaı ónimderin kóterme satýmen aınalysty. Jumys júrip, kásipkerlik kókjıegin keńeıtý qajettigi týyndaǵanda «Aqjol» qazaq-nemis birlesken kásipornyna qosymsha quryltaıshy jáne dırektory boldy. Bul kásiporyn Batys Qazaqstanda avtokólik janar-jaǵarmaı quıý stansalaryn, termınaldaryn salyp, paıdalanýǵa berdi. 2000-2001 jyldary «QazMunaıGaz» UK» AQ enshilis kásiporny «QazaqOıl-Prodakts» JShS Aqtóbe fılıalynyń dırektory, 2001-2004 jyldary Aqtóbe qalasyndaǵy «Aqjol» kompanııalar tobynyń quryltaıshysy jáne bas dırektory qyzmetterin abyroıly atqardy. 2004 jyldan beri «Altyn qyran» kompanııalar tobynyń quryltaıshysy jáne bas dırektory bolyp jumys isteýde. Memlekettik jáne qoǵamdyq belsendi qyzmeti, elimizdiń ekonomıkalyq-áleýmettik jáne mádenı damýyna, halyqtar arasyndaǵy dostyq pen yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa qosqan úlesi úshin ol «Qurmet» ordenimen, birneshe medaldarmen, «Bilim mesenaty-2012» altyn medalimen jáne dıplommen marapattalǵan, «Kompanııa-2011» nomınasııasynda qaıyrymdylyq boıynsha «Altyn júrek» jyl saıynǵy Ulttyq Qoǵamdyq syılyqtyń, Qazaqstandaǵy «Kásipker-2012» halyqaralyq konkýr­­­­sy­nyń «Ekonomıkalyq ıntegrasııany damy­tý» nomınasııasynyń jeńimpazy boldy. Sondaı-aq, «Altyn qyran» qaıyrymdylyq qorynyń quryltaıshysy jáne prezıdenti bolyp tabylady.

– Kompanııa basynda Qazaqstannyń batys óńirinde 12 avtokólik janarmaı quıý stansasyn iske qosyp, munaı ónimderiniń bólshek saýdasyn júrgizdi. Keıin 250 mıllıon AQSh dollaryna óziniń jeke temir jol parkin quryp, munaı tasymalymen aınalysty. Qazirgi tańda temir jol parkinde 3722 sısterna vagony bar. Vagon parkin 10 myń birlikke deıin jetkizý kózdelýde. Qýaty bir mezgilde 50 myń tonna munaı saqtaýǵa múmkindik beretin termınal qurylysyn bastady. Jobanyń quny 60 mıllıon AQSh dollaryn quraıdy. Bul joba bıyl jyl aıaǵyna deıin paıdalanýǵa beriledi dep kútilýde.

Bul bizdiń qobdalyqtarmen aýyzeki áńgimeden, basqa da derek kózderinen bilgenimiz. Al, klastasy týraly «Altyn qyran» qaıyrymdylyq qorynyń Aqtóbe oblysy boıynsha ókili Sándibaı Álıtýrlıev aıtar syr óz aldyna bir bólek. Olar on jyl birge oqyǵan, ekeýi de dárigerlik mamandyqty tańdaǵan, qazir bıznes salasynda da qoıan-qoltyq eńbek etýde. Osy óńirdegi bar sharýanyń basy-qasynda júrgen de Sándibaı. Aralarynan qyl ótpeıtin dostyqtyń altyn kópiri kásipkerlikte jalǵasyn tabýda. Balabaqsha ǵımaratynyń qurylysy belgilengen mer­zim­nen buryn aıaqtaldy, – deıdi Sándibaı Álıtýrlıev bitken iske súısinisin ańǵartyp.

Reseıden ákelingen sarǵysh qyzyl kirpishten boı kótergen 150 oryndyq eki qabatty balabaqsha qurylysyna 1 gektar jer bólingen. Ǵımarattyń jalpy alańy 1832 sharshy metrdi quraıdy. Qurylys jumystary halyqaralyq eýrostandartqa saı júrgizilgen. Balabaqsha qurylysyna Batys Eýropadan, Reseıden, Ýkraınadan jetkizilgen osy zamanǵy materıaldar paıdalanylǵan. О́ńdeý jumystaryn da Eýropadan kelgen mamandar júrgizgen. О́ńdeý materıaldary, balabaqshalar úshin arnaıy jasalǵan sanıtarlyq quraldar, jaryq shamdary Germanııadan ákelinip ornatylǵan.

– Jobanyń jalpy quny 394781 myń teńge turady. Qurylys jumystaryna jergilikti jerdiń 15 adamy jumysqa tartyldy. Qurylys materıaldary, qondyrǵylar men qural-jabdyqtar ýaqtyly jetkizilip turdy. Jumysta kidiris bolǵan joq. Balabaqshaǵa sý qubyry tartyldy, káriz júıesi júrgizildi. Sýmen qamtýda jáne shaıyn­dy sýdy aıdaýda kúrdeli jaǵdaı týyndamas úshin skvajına qazylyp, nasostar ornatyldy. Munda derbes jylý qazandyǵy ornatyldy. Bul balabaqshany jylýmen jáne ystyq sýmen qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Aýladaǵy balalardyń oıyn alańdaryndaǵy átkenshekter, basqa oıyn quraldary arnaıy tapsyryspen jasalǵan. Aýlada tórt kıiz úı sııaqty úıshikter jasaldy. Meniń oblysta qurylys salǵanyma 40 jyldaı boldy, mundaı biregeı balabaqshany áli kezdestirmedim. Mesenat jerlesimizdiń áıteýir salyp bersem boldy dep emes, shyn kóńilden keıingi urpaqtyń ıgiligine jarasyn degen nıeti baıqalyp-aq tur, – deıdi bas merdiger «Dızaın­­­proekt» JShS proraby Sansyzbaı Jeksenbaev.

Osy jerden seriktestik dırektory Berik Itbaevty da jolyqtyrdyq. Onyń aıtýynsha, balabaqshaǵa qýat ustaǵysh terezeler ornatylǵan, olardy balalar ashyp, qulap ketpeý úshin arnaıy kiltteri bar. Terezeler syrttan túsetin kúnniń 8 túrli sáýlesinen qorǵaıdy eken. Aýlaǵa kún ysyǵanda zııandy zattar shyǵaratyn asfalttiń ornyna beton brýschatkalar tóselgen. Sondaı-aq, bólmelerge kózdi qaryqtyrmaıtyn shamdar ilingen. Balalardyń boıyn sýyq almaý úshin oıyn bólmelerine jylý edenniń astymen júrgizilgen. Munda santehnıkalyq qondyrǵylar eresekterge, balalarǵa bólek ornatylǵan. Bárinen de olar balalarǵa qolaıly etip arnaıy jasalǵan. Aýlany jaryqtandyratyn shamdar da talǵamǵa saı. Segiz oıyn alańdary Sankt-Peterbýrgtiń «KSIL» kompanııasynda arnaıy tapsyryspen jasatqan ulttyq naqyshtaǵy oıyn quraldarymen jaraqtandyrylǵan. Balabaqshanyń ishki árleý jumystaryn serbııalyq mamandar jasaǵan. Osynda úsh aıdan beri jumys istep jatqan árleýshiler brıgadasynyń brıgadıri Hasaf Iаmını jergilikti jumysshylarmen ortaq til tabysyp, jumys jasaǵandaryn jetkizdi. Balabaqshanyń ózgelerden ereksheligi eýrostandartqa saı josparlanýy jáne salynýy, sondaı-aq, qymbat ta sapaly materıaldar paıdalanylýy ekenin atap ótti.

Balabaqshada jas ereksheligine qaraı 8 top bolady. Qazirdiń ózinde alty topqa 150 bala iriktelip alynǵan. Balabaqshaǵa negizinen az qamtylǵan otbasy balalaryn birinshi kezekte ornalastyrý oılastyrylǵan. Balabaqsha meńgerýshisine konkýrs jarııalanyp, irikteýden ótken Jumazııa Ertileýova taǵaıyndalǵan.

– Men buryn oblystyq kásibı biliktilikti kóterý ınstıtýtynda ádisker bolyp jumys istedim. Tańdaýdyń maǵan túskenine qýanyshtymyn, – deıdi ujym basshysy. – Meniń negizgi mamandyǵym – pedagog-psıholog. Balalarymyz eresek, joldasym aýǵan soǵysynyń ardageri, aýylǵa baryp jumys isteýge ol da kelisti. Sóıtip, osy jumysty qolǵa alyp jatyrmyn. Balabaqshanyń negizgi jumys baǵyty – rýhanı-patrıottyq sana-sezimdi qalyptastyrý. Basty maqsatymyz – balalardyń óz eliniń tarıhyn bilý, óz eliniń keshegi jáne búgingi qaharmandaryn maqtanysh tutý, olardyń erligine taǵzym etý, olarǵa saı bolý sııaqty patrıottyq sezimge tárbıeleý.

Meńgerýshiniń áńgimesinen ańǵarǵanymyz, balabaqshaǵa úsh jastan alty jasqa deıingi 150 búldirshin qabyldanǵan. Munda jumys isteıtin 23 pedagog irikteýden ótken. Olardyń ishinde 13-i tárbıeshiler. Ustazdar men tárbıeshiler Astananyń jáne Aqtóbeniń úzdik balabaqshalarynda tájirıbeden ótken. Ákimshilik-tehnıkalyq qyzmetshiler 32 adamdy quraıdy. Qordyń qarjylaı demeýshiligimen balabaqsha meńgerýshisi Jumazııa Ertileýovaǵa turǵyn úı satyp áperilip, kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilgen, kólikpen qamtamasyz etilgen. Osy sharanyń basy-qasynda júrgen aýdan ákiminiń orynbasary Bulbul Eleýsinova jańa balabaqsha aýdan ortalyǵyndaǵy balalar mekemelerine degen suranysty artyǵymen jabatynyn, jalpy barlyq aýyldarda balabaqshamen qamtý máselesi tolyqtaı sheshilgenin jetkizdi. Balabaqsha aýdandyq ákimdiktiń balansyna ótkizilgen. Bul «Altyn qyran» qaıyrymdylyq qory demeýshilik qadamyn osymen doǵardy degen sóz emes. Qor budan bylaı demeýshilik jasap, balabaqshamen baılanysyn úzbek emes.

– Qor buǵan deıin aýdandaǵy, Qyzyljar aýylyndaǵy meshitke jáne osyndaǵy orta mektepke, Qarakemer negizgi mektebine demeýshilik kómek berip kelgen. Budan basqa osy mektepterdegi az qamtylǵan otbasylarynyń jaqsy oqıtyn balalaryn Astanaǵa aparyp, qydyrtyp, elordamen tanystyrýdy dástúrge aınaldyrǵan-dy. Bıyl aýdan ortalyǵynan da balalardy Astanaǵa aparýdy bastadyq, – deıdi «Al­tyn qyran» halyqaralyq qaıyrym­dy­lyq qorynyń Aqtóbe oblysy boıyn­sha ókili Sándibaı Álıtýrlıev bizben áńgimesinde.

Qor «Bóbek» qorymen yntymaqtasa jumys istep, az qamtylǵan otbasy jáne jetim balalarǵa turaqty qoldaý kórsetip keledi. Balalar úıine, joq-jitik jáne kóp balaly otbasylaryna, soǵys jáne eńbek ardagerlerine, múgedekterge, ardagerler uıymdaryna kómek berýdi dástúrge aınaldyrǵan, memlekettik tildi nasıhattaý jáne damytýǵa udaıy kóńil bóledi. Gollıvýdtyń «Dısneı» stýdııasynyń fılmderin aǵylshynshadan qazaqshaǵa aýdarýǵa qarjylaı qoldaý kórsetken. Qazaq tilin nasıhattaý boıynsha túrli konferensııalar, mádenı-kópshilik sharalar ótkizýge de muryndyq bolyp júr. Qaıyrymdylyq qory ádebıet pen ónerdi damytýǵa qarjylaı qoldaý kórsetýdi daǵdyǵa aınaldyrǵan. Qordyń qarjylaı qoldaýymen belgili aqyndar men jazýshy­lardyń kitaptary myńdaǵan danamen shy­ǵarylýda. Ústimizdegi jyly Qazaq­stannyń halyq jazýshysy Ábdijámil Nurpeıisovtiń «Qan men ter» jáne «Sońǵy paryz» romandaryn AQSh-tan aǵylshyn tilinde shyǵarýǵa qarjylaı qoldaý kórsetti.

Alashyna aqjarylqap kóńilimen kómegin usynýdy azamattyq paryzy sanaıtyn kásipker Islambek Saljanov mundaı qaıyrymdylyqty júrek qalaýymen jasaıtynyn, ózin kóp dáripteýge qarsy ekenin de bilemiz. Ol ony kózge túsý, arzan bedel jınaý úshin jasamaıtynyn da biletinder jyr ǵyp aıtady. Degenmen, «Attan attyń nesi artyq, qazanaty bir basqa, adamnan adamnyń nesi artyq, azamaty bir basqa» demeı me, atam qazaq. Mine, azamatym dep kórsetýge turatyn ulyń bolsa, nege maqtanbasqa, Al, Islambaek Saljanovty maqtaýǵa da, onymen maqtanýǵa da turady. Ol istegen isimen, qaıyrymdylyq qasıetimen, kisilik kelbetimen osyǵan ábden laıyq azamat. Ony búgin tusaýkeseri bolǵan «Nurly bolashaq» balabaqshasyn salyp berip qana qoımaı, aýdandyq ákimdikke tegin ótkizýi jáne bul balabaqshany bolashaqta da nazarda ustaýǵa ýáde berýi arqyly muny taǵy bir dáleldeı tústi.

Satybaldy SÁÝIRBAI,

«Egemen Qazaqstan».

Aqtóbe oblysy,

Qobda aýdany.