AQSh Lıtvaǵa ásker jiberdi

Bul úshin tipti AQSh-tyń Ger­manııadaǵy áskeri­niń sa­ny qysqarmaq. Respýblı­ka­lyqtardyń otyrysynda GFR-de 34 500 áskerden 25 000 ǵ­ana qalatyny belgili boldy.­ Alaıda respýblıkalyqtar bul ózgeristerge alańdaýly. Olar­dyń oıynsha, bul Reseıdiń paıdasyna aspaq. Al Vılnıýske saparlap qaıtqan Raıan Mak­kartı bylaı deıdi: «Eki eldiń qarýly kúshterine birge jattyǵyp, birikken operasııa­lar ótkizgen paıdaly bolmaq. Bul deńgeıdegi seriktestik, qaýipsizdik pen turaqtylyq Lıtva IJО́-niń 2 paıyzyn qarýly kúshterdi jańǵyrtý men qarý-jaraqqa jumsaýdyń nátı­jesinde múmkin bolyp otyr».

Kelisimniń kámil ekenin mı­nıstr­diń birneshe aıdan keıin Polshadaǵy AQSh ás­keriniń jartysy Lıtvaǵa baratyny týraly málimdemesi naqtylaı tústi. Ásker­diń naqty sany belgisiz, alaıda bir batalonnan kem bolmaıtyny habar­landy. Al 2022 jylǵa deıin Lıt­va jerine AQSh-tan bir rota kóshi­rilmek. 

«Aldaǵy birneshe jylda Lıt­vada túrli áskerı kúshter qyzmet ete­di. Bizdiń áskerlerimiz odaq­tasta­rymyzben ıyq tires­tire birge jat­ty­ǵady. AQSh Lı­tvanyń NATO boıyn­sha odaqtasy bolyp qala ber­mek. Al odaqtastardyń negizgi mindeti – Eýropada qaýipsizdik pen turaqtylyqty qam­ta­masyz etýge kómektesý», dedi Makkartı. Sonymen qatar ol jumystardyń barlyǵy keli­silip isteletinin jáne aımaq­taǵy qorǵanysty kúsheıtýge baǵyttalatynyn eskertti.

Lıtva óz jerinde AQSh-tyń áskerı áleýetin kúsheıtýge qashanda múddeli. 2019 jyldyń qazan aıynan bastap bıylǵy maýsymǵa deıin Lıtvada Abrams tankilerimen AQSh batalony jattyqqany belgili. Onymen qosa Lıtva NATO-nyń IJО́-niń 2 paıyzyn áskerine jumsaıtyn 9 múshesiniń qata­ryna qosyldy. Kóp sarapshy­lar mundaı kórsetkishke Eýro­panyń batysyndaǵy elder AQSh prezıdenti Donald Tramp­tyń qysymynyń arqa­synda qol jetkizdi deıdi. Al Washington Post basylymy Lıtvanyń ekonomıkasyn eskere otyryp, osyndaı ózgeriske qadam basqany da AQSh áskerin jiberip, seriktestikti nyqtaı túsýge laıyq etti dep jazady. «Germanııa álemdegi tórtinshi iri ekonomıkaǵa ıe. Sonyń ózin­de IJО́-niń 1,38 paıyzyn ǵana qorǵanys salasyna jumsaıdy. Al NATO-nyń 2006 jylǵy kelisimi boıynsha, múshe memleketter IJО́-niń 2 paıyzyn áskerge baǵyttaýǵa tıis. Osy oraıda Polsha, Bolgarııa, Rýmynııa, Lıtva, Lat­vııa, Estonııanyń talapty oryndaǵanyn eskersek, Germanııadaǵy AQSh áskerin atalǵan elderge jiberý ábden quptarlyq. Bul olardyń seriktesitigine jaýap bolar edi», dep jazady AQSh basylymy.

Bul ózgeristerdi NATO-nyń Reseı shekarasyndaǵy kúshin retteý dep qabyldap jat­qandar da az emes. Baltyq elderiniń buǵan deıin de AQSh-pen úlken somadaǵy qorǵanys kelisimderin ornatqany habar­lanǵan-dy. Keıbiri muny reseılik agressııanyń aldyn alý dese, keıbiri kúntizbedegi kezekti másele retinde túsindi­redi. Al Máskeý aldaǵy ýa­qyt­ta batystaǵy kórshilerine qandaı­da bir qysym kórsetýdi jos­parlamaıtynyn aıtyp aqtaldy.

Jalpy, Lıtva tarapy AQSh áskeriniń Eýropada ornalasýy­na múddeliligin jasyrǵan emes. О́ıtkeni áskerı oqý-jat­­tyǵýdyń artynda áskerı áleýet­tiń jańǵyrtýyna salynatyn ınvestısııa da bar. Bul kóp­ten qoldanylyp kele jatqan tájirıbe. AQSh ás­keriniń bıyl qaı memleketterdi baǵytqa alatyny kelesi aptada habarlanady. Al Lıtva 2030 jylǵa deıin áskerge IJО́-niń 2,5 paıyzyn jumsaýdy maqsat etkenin habarlap úlgerdi.

«Biz AQSh-qa elimizge or­na­lastyrǵanyna shyn rızamyz. О́ıtkeni bul – NATO-nyń Baltyq teńizi aımaǵyndaǵy áserin nyqtaı túsetin faktor. Biz óz kezegimizde amerıkalyq áskerlerge qolaıly jaǵdaı týǵyzýǵa bar kúshimizdi sala­myz. Sonymen birge jańa ásker kútetinimizdi jetkizemiz», dedi Lıt­va Qorǵanys mınıstri Raı­mýn­das Karoblıs.