О́mir tek kútýden turady

– Arqanyń tósine – elordaǵa qonys aýdardyńyz. Qosh keldińiz deımiz. Jalpy, basqa qalaǵa hám jańa ortaǵa tez beıimdelesiz be?

– Rahmet. «Qazaqstan» Ulttyq ar­nasynyń bas redaktory kezimde jumysym kóship, men Almatyda qalyp qoıyp edim. Ol kezde balam oqýda, shynymdy aıtsam, Almatydan ketkim kelmedi. Qala degen aty bolmasa, Almaty men úshin ózimniń aýylyma aınalyp ketken jer ǵoı. Ár kóshesi, ár bu­ryshy ystyq. Ǵashyq bolǵan, qatelesken, adasqan, jol tapqan, qýanyp, qaıǵyrǵan qalam... Sosyn Almaty fılıalynan shtat ashylyp, soǵan aýystym. Endi mine, balam osy jaqqa qyzmetke turǵan soń qasyna kelýge týra keldi. Men jalpy ózgeris ataýlyny óte aýyr qabyldaımyn. Birqalypty ómirdi jaqsy kóremin. Kópshil emes­pin. Kópshilik jınalǵan jer­lerge barǵan soń birazǵa deıin ózime kele almaı, sharshap júre­min. Dos-aǵalarym, týystarym bári Almatyda qalyp, kóńilim qula­zyp júrgende «Abaı TV» ar­na­syna qyzmetke alǵan Láz­zat Muratqyzyna rahmet. Ju­mysqa aınalyp, bul jaqqa da aqyryndap úırene bastadym.

– Qazaqqa aqyndyq týys. Jolda nemese toıda áńgimeńiz jarasyp, qaýqyldasa qalǵan ja­ńa tanysyńyz, ári qazaǵyńyz sýretker jazýshy bolmasa da, sóz joq, aqyn. Bul sózimiz rasqa aı­nalmaǵan jaǵdaıda odan qu­ryǵanda «keı-keıde óleń jazatynym bar» degen jaýap estısiz. Osydan keıin eki qazaqtyń birin aqyn, al eki óleń jazǵandy – uly aqyn demesek, taǵy uıat sııaq­­ty. Qazaqta shynymen de uly aqyn kóp pe, álde aqyndyq óner­­ge berer ólshem taıaz ba?

– Sońǵy kezde «uly» degen, taǵy basqa da shyǵarmashylyq adamdar esiminiń aldyna qoıylatyn anyqtaýyshtardyń qadiri ketip barady. Bárimiz uly, bárimiz danyshpan bop ketsek, Abaı qaıda qalady? Qazir tipti keıbir maqala, pikirlerdiń ózi toıda sóılengen sóz sııaqty áser qaldyrady. Pafos. Soǵan qaraǵanda bizdiń toıymyz áleýmettik jelilerdi bylaı qo­ıyp, ádebıetke de kirip ketken sııaqty. Eshkim «Anany uly, ta­lant­ty dep aıtpasań, qurısyń!» dep jelkemizge myltyq kezep aıt­qyzbaıdy. О́zimiz aıtamyz. Uly bolǵan soń emes, bálkim syılas, jaqyn dosymyz bolǵan soń, ne bol­masa, bir ishki esebimiz bar... Bireý­lerge qansha maqtat, báribir jurt jazǵanyńdy oqıdy ǵoı. Sol kezde báribir ol sózdiń ras-ótirigi ashylyp qalady.

Qazaqta aqyn barshylyq. Biraq olardyń árqaısysynyń óz orny, óz joly bar. О́ziniń qaı tusta ekenin bári de ishteı biledi dep oılaımyn. Biraq atymyzdyń aldynda keremet bir anyqtaýyshtardyń jaıqalyp turýyna kóbimiz qar­sy emespiz. Bul ónerge degen ól­shem­niń taıazdyǵynyń emes, ult­tyq minezimizdiń bir kórinisi dep oılaımyn. Bir-birimizdi maq­ta­saq, jer-kókke syıǵyzbaı maq­tap, jamandasaq, jer qylatyn, asqaqtaý sóıleıtin halyq bolǵan­dyqtan.

– Nıkolaı Zaboloskıı «poe­­zııa tolyq bolýy úshin eń qa­jet­tisi MOM (mýzyka, obraz, mysl)», ıaǵnı áýen, obraz, oı dep edi. Al siz úshin poezııaǵa eń al­dy­men ne kerek?

– О́leńde mýzyka bolady. Jalpy óleń myń-mıllıon notadan turatyn sııaqty kórinedi keıde maǵan. Ár sózdiń, árbir áriptiń óz áýeni bar, sol buzylǵan jerde óleń de óledi. Al obraz ben oı sóz ben áýen úılesiminen týady. Bul bir tylsym nárse. Menińshe, poezııaǵa eń qajeti – júrek.

– Aqynǵa talǵam ekibastan kerek. Ishki senzýra, ishki redaktor avtordyń eń adal tara­zysy. Bizde ózgeniń jazýyna qatań talap qoıatyn talǵam­pazdar kóp. Al ózine kelgen­de tym jomart. Gúlnar Salyq­baı ózine sa­rań, ózgege jomart jandardyń qa­ta­ryna jata ma?

– Eger ár jolynda dúrs-dúrs etip júrek soǵyp turmasa, ol óleń emes. О́leń shynaıy bolsa, keıbir kemshilikterin elemeýge de bolady. Maǵan tek belgili bir oqıǵaǵa baılanysty qurap jazylǵan óleń-maqala unamaıdy.

Al ózime kelsem, jazylǵan nár­­seni jarııalaýǵa asyqpaımyn. Jastaý kezimde birdeńe jazyla qalsa, jaryq kórgenshe kóńilim alyp-ushyp turýshy edi. Keıin ol óleńder shyqqan soń kemshilikteri baıqalady. Qazir olaı emes. Kóp jazǵan kezderim de bolǵan. «Jan» degen kitabymdy baspaǵa da­ıyn­daǵan kezde teń jartysyna jý­yǵyn alyp tastadym. Keıin sol óleńderimdi taǵy bir oqyp kórgim kelgende tappaı, ókingen kezderim de boldy.

– Kúnniń kózi myń túspen qubylsa da, ómirdiń sýyq hám surqaı tustaryn kórgende aq kóılek-kóńildi qalaı jara­qat­tap almaı saqtaýǵa bolady? Ál­de ol múmkin emes pe?

– Adam jas kezinde maksımalıst bolady ǵoı. Bala kezde dúnıe keremet bolyp kórinedi. О́se kele olaı emes ekenin baıqaı bastaısyń. Adamdar da ártúrli. Qatygez álemde jalǵyz qalyp qoı­ǵandaı kezder de bolady. Onyń bári óleńde turady. Marqum Ju­mataı aǵa (Jaqypbaev) sondaı óleńderimdi oqyǵanda «Gúlnásh kóke, mynandaı óleńdi kóp jazbashy, ózińe qıyn bolady» deýshi edi. Keıin sondaı bir toptamamdy Túkemsalǵa (Tursynjan Shapaı) oqytqanymda ol da: «О́te aýyr óleńder eken» – dedi. Sol sıkldy úıge barǵan soń jyrtyp, laqtyra saldym. Keıin kitabym shyqqanda Túkemsal: «Sol óleńderiń joq qoı, keremet edi. Biraq tutas sıkl retinde aýyr bolatyn, kitapqa bó­lip salý kerek edi», dedi.

Jas kezde jurttyń bárin dos kó­resiń. Dúnıe týra seniń oıla­ǵanyńdaı bolý kerek sııaqty. Keıin aqyryndap ımmýnıtet paıda bola bastaıtyn sııaqty. Janyńdy jaralaıtyn nárselerden aýlaq júrýge tyrysasyń. Adamdarǵa buryn­ǵydaı qatty renjimeısiń, bárin de túsingiń keledi. Jaratqan ıe ǵana minsiz... Balýan Sholaq aıtypty degen sóz bar ǵoı. «Ǵashyq qylǵan sursha qyzynyń» sulýlyǵyna shák kel­tirgenderge: «Sender oǵan meniń kózimmen qarańdar» degen. Sol sııaqty surqaı ómirdiń de sáýleli sátteri bolady. Tek ony kóretin kóz kerek.

– Sizdi uranshylardyń janynan kórmeımiz. Saıaq júresiz. Jalpy, sizdiń ómirińizde uran bar ma? Bolsa, qandaı?

– Men ózimniń álemimde ómir sú­remin. Onda uran joq, ómir ǵana bar. Sheshem marqum «Adam­darǵa jaqsylyq jasaı alma­sań, qınalma, eger jamandyq jasa­masań, sonyń ózi jaqsylyq» deıtin. Osyny oryndaýǵa tyrysam. Bul endi uran emes shyǵar. Ustanym...

 – О́zgeler týraly kóp aıtpaısyz. Al ózińiz týraly tipti sarań­syz. Oqyrman biletin ómi­rińiz ben biz bilmeıtin ómiri­ńiz­diń ara­synda ortaq dúnıe bar ma?

– Meniń bar ómirim – óleńimde.

– «Jańbyrly túnde jan jylar...» dep ózińiz jyrlaǵandaı, kóz jasyńyzǵa jıi erik beresiz be?

– Jalpy jylaýyq emespin. Biraq keıde bir kózimnen jas toq­tamaı qoıatyny bar. Muńaıǵanda emes, eljirep, qýanǵan kezde. Al muńaıyp, renjigende kerisinshe, qataıyp alam.

 О́tkende shaı ústinde balama sýret salýdy úırengim keledi degem. Bir kúni ústeldegi qoıyn dáp­terin jınap jatyp, eriksiz kózim túsip ketti. «Mamama sýretten sabaq beretin muǵalim izdeý kerek» dep jazyp qoıypty. Al kó­zimnen jas toqtasynshy... kúni boıy esime túsken saıyn jylap jiberemin. Bul endi qýanysh jasy ǵoı. Osyndaı jaǵdaılar bolyp turady azdap.

– О́mirde qatty uıalǵan kezde­rińiz boldy ma?

– Bala kezimde erkeleý boldym. Úıdiń kenjesi bolǵasyn ákem qatty erkeletýshi edi. Mektepte oqyp júrgen kezimiz. Qystygúni bolatyn. Mektepke kók palto kıip kelgen kórshiniń qyzyn kúni boıy «kók kempir» dep mazaqtappyn. Keshke qaraı úıge álgi qyzdyń sheshesi kelip, qyzynyń «endi myna paltony kımeımin» dep, qıǵylyq salyp jatqanyn aıtty. Qysqasy, meniń mektepte ne búldirgenimnen úıdiń ishi tolyq habardar boldy. Kórshi ketti. Men áńgimeniń bárin túpki bólmede otyryp estip alǵam. Endi qandaı sheshim shy­ǵar eken dep, alańdap kútip otyrmyn. Tym-tyrys. Eshkim urysqan joq. Sodan keıin bir jyl ótken soń, qys túskende sheshem «paltoń tozdy» dep dúkenge ertip apardy. Neshe túrlisin kıip kórip, mázbin. Ásirese, bir qyzyl palto qatty unady. О́zime shap-shaq. Bir kezde sheshem uzyn, sól­bireıgen jasyl paltony kı­gizdi. Qyńqyldap, qarsylyq kórsete bastap em, «Jasyl kempir bolasyń! Kı!» dedi. Sol kezde byl­tyrǵy qylyǵym esime túsip, qatty uıaldym. Qarsylyq bildi­rýge bet joq, amalsyz «jasyl kem­­pir» bolýǵa týra keldi. Sol kú­ni uıalǵanym esimnen ketpeıdi. Esh­­kimdi mazaqtamaıtyn boldym. Kórshiniń tete ósip kele jatqan úsh qyzy bolatyn. Kıimdi úlkenirek etip alyp, kelesi jyly kishisine kıgizetin shyǵar. Sheshemniń ustam­dylyǵyna, sabyrlylyǵyna áli kúnge deıin qaıran qalam. Daýys kóterip urysqandy bil­meýshi edi marqum.

– «Gúlnar óz poezııasynda bol­mys boıaýyn jiti saraptaı­tyn janary ótkir, jany bıik, oıy kúlbiltesiz, sezimi jal­ǵan­syz lırıkalyq «menniń» ja­­ńasha bitimin somdady», deıdi Tur­­­synjan Shapaı. Túkemsal aǵa-dosyńyz tvorchestvońyzǵa qan­­shalyqty yqpal etti?

– Túkemsalmen 90-jyldary ta­nystym. Ol «Juldyz» jýrnalynda, men Jazýshylar odaǵynda qyzmet isteıtinbiz. Ǵalym degen aǵam bar. Dosken. Ekeýi sol toq­sanynshy jyldardan beri áli kúnge deıin meni aıalap, erkeletip keledi. О́leń jazsam, eń aldymen ekeýine oqytatynmyn. Ol kezde smartfon, kompıýter degen joq. Mashınkaǵa terip aparam. Ǵalym aǵa kóńilime qaraı ma, kóp synaı qoımaıtyn. Túkemsal úńilip, uzaq oqyǵan saıy­n berekem ketip, júregim aýzyma tyǵylyp, qatty ýaıymdaıtynmyn. О́tirik maqtamaıtynyn bilemin. Jaspyz ǵoı, jazǵanymnyń bári keremet dep oılaımyz. Biraq, eki aǵam óleńimdi synaǵanda renjimeıtinmin. О́zim­niń sol kemshilikterdi baıqa­maǵa­nyma uıalyp qalam... Men jaq­sy óleń jazyp kelgende ekeýi balasha qýanatyn.

Sodan beri otyz jyldaı ýa­­qyt ótipti. Túkemsal ol kez­de Alma­tydaǵy «Samal» shaǵyn aý­danynda turady. Sol kezde Ǵylym akademııasynda qyzmet isteıtin, kóbinde úıinde bolatyn. Jumystan shyq­qan soń bárimiz Túkemsalǵa tartamyz. Ǵalym aǵa barady, men ba­ramyn. Bekbolat (Tileýhan), Aman­taı (Shárip), Asqar (Altaı) da sol úıden shyqpaıtyn. Tamaqty talonmen alatyn qıyn zaman, biraq ony oılap, ýaıymdap jatqan biz joq, túnniń bir ýaǵyna deıin ádebıet, mýzyka týraly áńgime qyzyp, úıge qaıtý kerek ekenin, erteń jumys ekenin umytyp ketetinbiz. Túkemsaldaı, Ǵalym aǵadaı dos-aǵalarym bolǵany úshin taǵdyryma myń rızamyn. Olarsyz ómirimdi elestete almaımyn...

– Júrek qana meken eter

saraımyz,

Hám baqytty bolýǵa da

jaraımyz.

О́kinbeımiz órmek toqyp

otyryp,

О́zgege emes,

terezege qaraımyz –

Penelopa ekeýmiz.

Armany ólmes, tózimi myqty, júregine ǵana qulaq asatyn hám baqytty bolýǵa da jaraıtyn Pe­­ne­lopa men Gúlnar óleńniń so­ńynda nege ózgege emes, terezege qaraıdy?

– О́mir tek kútýden turady. Jaq­sylyq kútesiń, erteńdi kútesiń.Qyzyqtyń bári alda sııaqty kó­rinedi. Bálkim qııalyńdaǵy keıip­kerlerdi kútesiń. Úmit terezesine telmirip... Sóıtip júrgende ómir zyryldap óte shyǵady eken.

– Sultan Orazalın Shyńǵys Aıtmatovtan suhbat alyp otyryp:

– Sońǵy ýaqytta qazaq jazýshylaryn kóp oqyp júrsiz ǵoı. Kimdi aıtasyz? – dep suraq qoıypty. Son­da Shyńǵys Aıt­matov:

– Obal bolady, – degen eken.

Jas aqyndardan kimderdi oqyp turasyz? Tosyn oılarymen, názik lırıkasymen kózge tús­kender bar ma? Úlkendi-kishi­li biraz baı­qaý­larǵa qazy bolyp júr­siz. Jal­py, búgingi óleń­der­den ne baı­qadyńyz?

– Jastardy oqımyn. О́leń oqysam, qýanyp qalamyn. Byltyr Qara­ǵandyda ótken jastar forýmyna barǵanda óleńderin tyńdap, qatty tolqydym. Olardyń jany taza ǵoı. Keıbireýinde sheber­lik jaǵy jetisińkiremeı jatýy múmkin, biraq shynaıy. Bir ja­ǵynan olardy aıaımyn. Tólegen aǵa­myzdyń óleńi bar ǵoı, «Aqyn bop ómir keshirý ońaı deımisiń, qara­ǵym, Aýzynda bolý bul ózi syzdaǵan barlyq jaranyń...» degen. Jaqsy kóremin. Aıaıtynym, óz basymda bar...

Bir baıqaǵanym, jastardyń kóbisi aq óleń jazýǵa qumar eken. Aq óleń uıqaspaǵanymen, ishki uıqasy, ózindik áýeni bolady. Sol jaǵy jetpeı jatady. Sondyqtan on ret oqyp, ne demek bolǵanyn túsine almaı otyrasyń. Jas kezde izdenis, elikteýshilik keshirimdi, biraq árkimniń osy bastan óz jolyn izdegeni durys.

– Aqyn Gúlnar Salyqbaı án jazady. Kompozıtorlyǵyńyz týraly áńgimeleseıikshi...

– Men kompozıtor emespin. Biraq bala kezimnen án-kúıge qumar bop óstim. Ol kezde biz jaqta tek radıo ǵana bar. Sodan beriletin barlyq ándi jattap alatynmyn. Tipti basynda konservatorııaǵa barǵym keldi. Sheshem qarsy boldy. Ol kisi keremet ánshi edi. Túkemsal, Ǵalym aǵa, Bekbolattar biledi. Balalar úıinde ósken. Tatar, orys, ýkraın ánderin keremet aıtatyn. Men mektep bitirgen jyly oqýǵa túse almaı, aýylǵa kelip, estradalyq ansamblde bir jyl jumys istegem. Mektepte oqyp júrgende án salǵandyqtan shaqyrǵan shyǵar. Keıin qyzyq boldy. Alǵashqy óleńderimniń keıbireýin alǵashynda yńyldap, án sııaqty aıtyp júrip jazdym. «Japyraq jatyr jyǵylyp, Jaǵ­daıyń qalaı al seniń?» degen sııaq­ty óleńderim solaı týdy. Ol kezde stýdentpiz. Marqum Já­­mıla degen kýrstasym gıtara úırenip júr eken. Men de qa­lys­paı, jaılap úırene bastadym. Eki-úsh akkord qoı baıaǵy. Sosyn jańaǵy án sııaqty bolyp jazylǵan óleńderdi aqyryndap aıtyp kóretinmin. Keıin osynyń bárin biletin Marhabat degen jaq­sy kóretin sińilim bir-eki án jazyp berińiz dep qolqa saldy. Juldyz Baqytjanqyzy oryndaǵan dú­nıeler solaı dúnıege keldi. Bi­raq, olardy án deý qıyn. Ánnen góri sózine basa mán beriletin bard janryna nemese shansonǵa kelińkireıtin sııaqty.

– «Jazýshynyń sahnasy aq qaǵaz». О́z sahnańyzda jaqsy óner kórsete aldyńyz ba?

– О́ner kórsetken joqpyn, ómir súrip júrmin. Men ol jerde ártúrli adamdardyń rólinde oınaǵan joqpyn. Dúnıege óz bıigimnen qarap, óz júregimniń sózin aıtyp kelemin.

– Jańadan ashylǵan «Abaı» telearnasynyń bas redaktory­syz. Qazir telearnalardyń ti­line baılanysty syn kóp aıtylyp júr. Biraz jyldardan beri osy salada qyzmet istep ke­lesiz ǵoı, osy olqylyqpen kú­rese aldyńyz ba?

– Qazirgi jýrnalısterdiń kóbi tildi durys bilmeıdi. Mysaly, osydan birneshe jyl burynǵy jańalyqtardan úzindi keltireıin: «Memleket basshysy pálen degen jazýshyny qabyldap, ekeýi qazaq ádebıetiniń bolashaǵy týraly shúıirkelesti». Resmı jańalyqtar osyndaı bolsa, basqasy ne bolady? Jýrnalıster kitap oqymaıdy, azyn-aýlaq ár jerden kózi shalyp qalǵan ádebı sózderi bolsa, sony til biletindiginiń dáleli retinde ár jerge tyqpalaı beredi. Ne­mese jergilikti jerde aıty­latyn sózderdi qoldanady. О́zde­ri qudaıdaı kórip júrgen júrgi­zýshiler solaı sóılese, ony tyń­dap ósken balalar ne bolady? Televıdenıeniń óziniń tili bar. Ádebı normaǵa saı, aıtýǵa jeńil, tyń­daǵan qulaqqa qonymdy, aýyz­ekige jaqyndaý bolý kerek. Ulttyq arnaǵa bas redaktor bolyp barǵan kezde bir jaǵynan ssenarıılerdi jóndep, habar efırge shyǵarda júrgizýshiniń sózin tekserip, ábden azapqa tústim. Telehıkaıalardyń tilimen alystym. Ssenarııdi jón­degenmen, júrgizýshi sóz bil­mese, eńbegiń dalaǵa ketedi. So­syn qazir sóz qoldanysta kóp kez­desetin qatelerdi tizip, bu­ry­sy, durysy qaısy, qaǵazǵa tú­sirip, redaktor, ssenarıst, júr­g­izý­shilerge tarata bastadym. Keıin ony jýrnalısterdiń biri áleý­mettik jelige salyp jiberip, bir­neshe basylym, saıttarda jarııalandy. Qazir sol kórsetilgen qa­telikterdiń kóbisi túzelip qaldy. Ol kezdegideı ekiniń biri «bolady ma?», «barýymyz kerekpiz» dep sóılemeıtin boldy. Oǵan da shúkir. Biraq bizdiń tilimizdegi ol­qylyqtar onymen shektelmeıdi. О́tkende televızor kórip otyrsam, aýa raıyn aıtyp jatyr eken. «Erteń Almaty aspanyn bult torlaıdy» deıdi. «Erteń Almatyda kún bultty bolady» degeni. Bu­ryn televıdenıe redaktorlyq edi, qazir prodıýserlik boldy. Bul redaktorlar ekinshi orynda degen sóz. Iаǵnı til ekinshi orynda. Qazirgi prodıýserlerdiń ju­mysymen aınalysatyndar bu­ryn admınıstrator dep atalatyn. Olar habardyń túsirilýin uıymdastyryp, qajetti rekvı­zıtterdi túgendeıtin, tapsyrys­tar beretin. Al habardyń mazmunyna, tiline redaktor jaýap beretin. Bárine birdeı topyraq shasha almaı­myn, biraq eti tiri, televı­denıeden habary bar qyz-jigit­terdiń kóbi prodıýser bolyp júr. Al redaktor bolý úshin saýatty bolýmen qatar, ádebıetti, máde­nıetti, tarıhty tereń bilý kerek. Tildiń aqsaýynyń bir sebebi osynda ma deımin. Taǵy bir másele, qazir baǵdarlamalar ishki ónim emes. Kópshiligi syrtta túsi­riledi. Aýtsorsıngtik kompanııalar­da. Ondaı kompanııalardyń bas­shy­­larynyń kóbisi qazaq tilinen maqurym bolady. О́zi moınyna alǵan jobanyń tilin bilmek túgil, ne týraly ekenin de túsine almaıtyndar, telejýrnalıstı­kadan múlde habary joqtar bar. Sondyqtan kim kóringenge sse­narıı jazdyrady. Tek kóp qalamaqy suramasa boldy. Ondaı ssenarısterdiń ishinde «gýgl­datyp» jiberip, qajetti nárseni ár jerden sol kúıinde kóshire salatyndar da barshylyq. «Qaraǵym-aý, nege kóshiresiń?» deseń, «Apaı, onda turǵan ne tur, jaı ǵana úzindi aldym ǵoı» deıdi. «Úzindi alǵanda avtoryn kórsetedi» deımin. Kúle­siń be, jylaısyń ba? Týra Berdibek Soqpaqbaevtyń «Meniń atym Qo­jasyndaǵydaı». «Abaı da aqyn, men de aqyn» deıtin.

«Abaı TV» arnasynyń ashyl­ǵa­nyna kóp bolǵan joq qoı. Bul arnada ondaı kemshilikter bol­mas dep úmittenemiz. Qazir aldaǵy ýaqytta jaryqqa shyǵatyn baǵdar­lamalardyń ssenarıılerin qarap, jóndeýge kelmese, tildi jaqsy biletin, tájirıbeli ssenarısterge qaıta ótkizip jatyrmyz. Abaı atamyzdyń atyndaǵy arnanyń tili aqsamaýǵa tıis.

– Aldaǵy ýaqytta proza ja­zýyńyz múmkin be?

– Qazir kınossenarıı jazǵym kelip júr. Men bala kezimde sýret salǵandy jaqsy kórýshi edim. Aspandaǵy bulttarǵa qarasam da, jańbyr jaýyp turǵanda terezege qarasam da kórgenimdi bir beınelerge uqsatyp, qarap qalatynym bar. Armanym – beıneleý ónerinen sa­baq alǵym keledi. Álippesinen bas­­tap. Sýret salýdy úırengim keledi.

– Gúlnar Salyqbaıdy aqyn dep moıyndatqan «Bir jutym aýa, qyzyl kún» tyrnaqaldy jınaǵyńyzdyń shyqqanyna da, mine otyz jyl bolypty. Qara­saq, aqyndyq ómir jo­­lyńyz qıyn bolǵan joq. Jaq­sy, talant­ty adamdardyń sha­pa­ǵatyn kóp kór­dińiz. Kitap­ta­ryńyz da jap­paı oqyldy. Memlekettik syı­lyq­ty da ýa­qy­­tynda aldyńyz dep oılaımyn. Biraq, bizge beımálim nárse kóp qoı. Otyz jylǵy tvorches­tvoda ne istelmedi? Ne jazylmady? О́kinish bar ma?

– О́kinish bar. Shyǵarmashy­lyq­pen tolyq aınalysa almadym. Ýaqytymnyń kóbi kúnkóristiń qamyna ketti. Zaman sondaı ǵoı. Bala oqyttym. Jumys istedim. Qosymsha tapsyrystar aldym degendeı. Biraq bul tek meniń basymdaǵy jaǵdaı emes qoı.

– Ulyńyzdyń mýzykaǵa qy­zy­ǵýyna ózińiz yqpal ettińiz be?

– Joq. Bala kezinde sýret saldy, sosyn óleń, áńgime jazdy. Tipti mektepte oqyp júrgende «Garrı Potterdiń» jalǵasyn ja­­zyp júretin. 3-4-klasta «Me­niń dosym» degen shyǵarma jazyp, muǵalimin jylatqany bar. Oıyn­shyq aıý eken dosy. Joǵa­ry klasqa kelgende gıtaraǵa qumartqan soń, alyp berdim. Jastardyń stı­linde án jazatyny bar, ony ózi óńdeıdi. Biraq, mamandyǵy boıyn­sha qyzmet istep júr. Jalpy mý­zykanyń adam júregine meıirim quıǵannan basqa zııany joq qoı.

– Áleýmettik jelige kelýi­ńizge ne sebep boldy?

– Bizdiń kitaptarymyzdyń taralymy óte az. Keıde oqyrmandarym kitap surap habarlasady. Eki myń kitap kimge jetsin. Sosyn balam «feısbýktan paraqsha ashyp, óleń­­derińdi jarııalap otyraıyq» dep qoımady. Qazir ekeýmiz aqyl­dasyp, paraqshaǵa anda-sanda óleń qoıyp júrmiz.

– Shynaıy áńgimeńizge rahmet!

Áńgimelesken

Marjan ÁBISh,

«Egemen Qazaqstan»