ARQANY KEŃGE SALÝǴA BOLMAIDY

Qyrǵyzstandaǵy jaǵdaı hal­qy­nyń talap-tilegine oqpen jaýap bergen laýazymdy tulǵalarǵa da, saıasatta sharýasy joq, kúndelikti saýda-sattyǵymen kún kórgen kásip­kerlerdiń dúkenderin talqan­dap, tonap, taǵylyq kórsetken keı­bir toptar úshin de álemdik qo­ǵamdastyq aldynda uıat boldy. Ke­shegi Manas, Saıaqbaı, Toqtaǵul, Shyńǵys, Súımenqulmen dúnıe júzi­ne tanylǵan qyrǵyz eli óktem­dik pen óshpendiliktiń emes, óner men ónegeniń jurty emes pe edi. “Birdiń kesiri myńǵa tıedi” degen. Alataýdaǵy tynyshsyz kún­der men túnder shekaralas mem­le­ketterdiń de etek-jeńin qymtap, saq otyrýyna májbúrleı bastady. Bir ǵana mysal, ıaǵnı “Qyrǵyz­stan­daǵy tártipsizdikke qatysý­shy­lar Kırov sý qoımasyn basyp alyp, jaryp jibergeli jatyr eken, sóıtip, qoımadan qotaryla aqqan topan sý tasqyny Taraz qalasyn basyp qalatyn bolypty” degen sýyt habar jarty mıllıonǵa jýyq turǵyny bar irgeli qalany áp-sátte ý-shý qyldy. Úı-jaılary men dúnıe-múlikterin tastaı qash­qan turǵyndardyń zattaryn tona­ǵandar da bolypty degen qaýeset estidik. Jany bar áńgime sııaqty, óıtkeni, 8 sáýirge qaraǵan túni ob­lysta 10 qylmys tirkelip, sonyń ishinde Taraz qalasynda eki urlyq jasalǵan. Biraq olar izi sýymaı ashylypty. Abyroı bolǵanda, eldi dúrlik­tirgen habar jalǵan bolyp shyqty. Degenmen, oblys ortalyǵy aýma­ǵynda jáne onyń shet jerlerinde IIM-niń ishki áskerleri men oblys IID-niń 400 adamnan astam qyz­metkeri men belgi beretin arnaıy qondyrǵysy bar 47 patrýldik túngi ekıpajy shuǵyl iske jegildi. Oblys ákimi Qanat Bozymbaev basta­ǵan jergilikti bılik, polı­seıler jáne tótenshe jaǵdaılar jónindegi qyzmetkerlerdiń naqty is-áreketteriniń arqasynda Taraz qalasynda oryn alǵan dúrbeleń kóp uzamaı basyldy. Degenmen, arqany keńge salýǵa bolmaıdy. Taǵdyrlas qazaq jáne qyrǵyz úkimetteri aldaǵy ýaqytta Qyzylaǵashtaǵydaı qaýip-qaterden saq bolý úshin 550 mln. tekshe metr sý syıatyn, taý ústine ornalasqan Kırov sý qoımasy sııaqty strate­gııalyq mańyzdy nysandy qarýly áskerlerimen birlesip kúzetý máselesin qarastyryp, arnaıy qarjy bólgenderi jón sııaqty. Jambyl oblysy men Qyrǵyz Respýblıkasynyń arasynda 13 kedendik baqylaý-ótkizý pýnkti bar. Eki el arasyndaǵy barys-kelis, alys-beris úzilgen joq. Ke­den­­dik resimdeý jumystary bu­ryn­­ǵydaı júrgizilip jatyr. Biraq qazaqstan­dyq kedenshiler kúsheı­tilgen jumys tártibine kóshirildi. Bishkek­tegi tártipsizdik saldary­nan qaza tapqan Merki aýdanynyń túlegi týǵan jerine ákelinip, jer­lendi. Shekaradaǵy jaǵdaıdy qadaǵa­lap otyrý úshin arnaıy oblystyq shtab qurylǵan. Ony oblys ákimi basqarýda. Mundaı shtabtar Qyr­ǵyz­stanmen shekaralas aýdandarda da uıymdastyrylǵan. Son­daı-aq, UQK shekara qyzmeti men oblystyq IID qyzmetkerleri shekara men kedendik baqylaý-ótkizý pýnktterin jiti baqylaýǵa alǵan. Qyrǵyzstandaǵy saıası jaǵdaı saıabyrsyp, qaza tapqandar jerle­nip, kóshe qoqystardan tazalana bas­taǵanymen, el bıliginiń taǵdy­ry áli tolyq sheshilgen joq. Qyr­ǵyz halqynyń basym bóligi Bakıev­­­tiń bılikke kelýine jáne onymen kelissóz júrgizip, ómiri men densaýlyǵyna zııan keltir­meýge kepildik berýge qarsy. Bul týraly ýaqytsha úkimettiń tizginin ustap otyrǵan R.Otynbaeva málim­dep otyr. Al Bakıev sonaý Osh jaqta jatyp BUU bitimgershilik áskeriniń kúshine súıenemin, oppo­zısıoner­ler kelissóz júr­gizse, mámilege barýdan bas tartpaımyn degen turǵyda jaýap berýde. Sondyqtan shıelenisti kúnder artta qaldy dep aıtý erterek sııaqty. Halqymyzda “Ashý dushpan, aqyl dos” degen sóz bar. Qyrǵyz­standaǵy saıası turaqsyzdyqtyń 80-nen astam adam ólimine ákelip soqtyrǵanyn eskersek, qandaı qıyn jaǵdaı bolsa da aqyldy ashýǵa jeńdirýge bolmaıtynyn, qaı tarapqa da parasattylyq qajet ekenin kórsetti. Kósemáli SÁTTIBAIULY, Jambyl oblysy.