«Elektr energetıkasy týraly» 2004 jylǵy 9 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 4-babynyń 38-6), 38-7) tarmaqshalaryna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. Qosa berilip otyrǵan energııa óndirýshi uıymdar úshin kúzgi-qysqy kezeńde paıdalanylatyn otyn qorynyń normalary bekitilsin.
2. «Energııa óndirýshi uıymdar úshin kúzgi-qysqy kezeńde paıdalanylatyn otyn qorynyń normalaryn aıqyndaý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 19 naýryzdaǵy № 261 qaýlysyna (Qazaqstan Respýblıkasynyń PÚAJ-y, 2013j., № 22, 353-qujat.) mynadaı tolyqtyrý engizilsin:
kórsetilgen qaýlymen bekitilgen Energııa óndirýshi uıymdar úshin kúzgi-qysqy kezeńde paıdalanylatyn otyn qorynyń normalaryn aıqyndaý qaǵıdalary:
mynadaı mazmundaǵy 7-1-tarmaqpen tolyqtyrylsyn:
«7-1. Energııa óndirýshi uıymdaǵy otynnyń ortasha táýliktik shyǵysy mynadaı formýlalarǵa sáıkes esepteledi:
V=Vte + Vee, [tonna],
mundaǵy:
V – energııa óndirýshi uıymdaǵy otynnyń ortasha táýliktik shyǵysy;
Vje – jylý energııasyn óndirýge arnalǵan otynnyń ortasha táýliktik shyǵysy;
Vee – elektr energııasyn óndirýge arnalǵan otynnyń ortasha táýliktik shyǵysy.
Jylý energııasyn óndirýge jumsalatyn otynnyń ortasha táýliktik shyǵysynyń mólsherin aıqyndaý.
Vje = Vje shart / E, [tonna];
mundaǵy:
Vje shart – jylý energııasyn óndirýge arnalǵan shartty otynnyń ortasha táýliktik shyǵysy [shartty otynnyń tonnasy];
E – otynnyń jylý shyǵarý qabiletiniń shartty otynǵa qatynasyna teń kalorııaly koeffısıenti:
E = Qpt / 7000,
mundaǵy:
Qpt - otynnyń tómengi jylý shyǵarý qabileti, [kılokalorııa/kılogramm];
7000 – shartty otynnyń tómengi jylý shyǵarý qabileti, [kılokalorııa/kılogramm].
Vje shart = Qtáý * bt * 10-3, [shartty otynnyń tonnasy],
mundaǵy:
Qtáý - táýligine alynatyn jylý energııasynyń mólsheri [gıgakalorııa];
bo – shartty otynnyń jylý energııasyn jiberýdegi úles shyǵysy, [kılogramm/gıgakalorııa].
Qtáý = Q * t,
mundaǵy:
Qtáý – táýligine alynatyn jylý energııasynyń mólsheri [gıgakalorııa];
Q – belgilengen jylý qýatyn paıdalaný koeffısıentin eskere otyryp eseptelgen jylý qýaty [gıgakolorııa / saǵat];
t – táýliktegi saǵat sany [saǵat];
Q=Qbelg *Ko, [gıgakolorııa/saǵat], mundaǵy:
Qbelg – stansııanyń belgilengen jylý qýaty, [gıgakalorııa /saǵat];
Ko – belgilengen jylý qýatyn paıdalaný koeffısıenti;
Ko= Qónd /Qbelg.*n) mundaǵy:
Qónd – jyl boıy óńdirilgen jylý energııasynyń mólsheri [gıgakalorııa];
n – ótken jyldaǵy kúntizbelik saǵat sany.
Táýligine elektr energııassh óndirýge jumsalatyn shartty otyn mólsherin aıqyndaý:
Vee = Veeshart /E, [tonna],
mundaǵy:
Vee shart – elektr energııasyn óndirýge arnalǵan shartty otynnyń ortasha táýliktik shyǵysy, [shartty otynnyń tonnasy];
E – otynnyń jylý shyǵarý qabiletiniń shartty otynǵa qatynasyna teń kalorııalyq koeffısıenti:
E = Qpt / 7000, [kılokalorııa/kılogramm].
mundaǵy:
Qpt - otynnyń tómengi jylý shyǵarý qabileti, [kılokalorııa/kılogramm];
7000 – shartty otynnyń tómengi jylý shyǵarý qabileti, [kılokalorııa/kılogramm].
Vee shart = Etáý * be * 10-3 [shartty otynnyń tonnasy],
mundaǵy:
Etáý – táýligine alynǵan elektr energııasynyń mólsheri [myń kılovatt*saǵat];
be - shartty otynnyń elektr energııasyn jiberýdegi úles shyǵysy, [gramm/kılovatt*saǵat];
Etáý = N * t, mundaǵy:
N – belgilengen elektr qýatyn paıdalaný koeffısıentin eskere otyryp eseptelgen elektr qýaty [megavatt];
ttáý – táýliktegi saǵat sany, saǵat;
N=Nbelg.*Ke, [megavatt], m9ndaǵy:
Nbelg. – stansııanyń belgilengen elektr kýaty, [megavatt];
Ke – belgilengen elektr qýatyn paıdalaný koeffısıenti;
Ke = Eónd / (Nbelg.* n), mundaǵy:
Eónd – ótken jyly óndirilgen elektr energııasynyń mólsheri [myń kılovatt*saǵat];
n – ótken jyldaǵy kúntizbelik saǵat sany.».
3. «Otyn paıdalaný qorynyń normasy týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń 1996 jylǵy 19 jeltoqsandaǵy № 577-ó ókiminiń kúshi joıyldy dep tanylsyn.
4. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri S.AHMETOV.
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 24 qazandaǵy №1143 qaýlysymen bekitilgen
Energııa óndirýshi uıymdar úshin kúzgi-qysqy kezeńde paıdalanylatyn
otyn qorynyń normasy
1. Qatty jáne suıyq otynmen jumys isteıtin energııa óndirýshi uıymdar úshin:
100 kılometrge deıingi jetkizý qashyqtyǵynda 10 táýlikke arnalǵan negizgi jáne rezervti otyn mólsheri;
100 kılometrden asatyn jetkizý qashyqtyǵynda 20 táýlikke arnalǵan negizgi jáne rezervti otyn mólsheri.
2. Gaz tárizdi otynmen jumys isteıtin energııa óndirýshi uıymdar úshin, olarda mazýt:
avarııalyq otyn, 5 táýlikke arnalǵan otynǵa mólsheri;
rezervtik otyn, 10 táýlikke arnalǵan otyn mólsheri bolyp tabylady.
3. Mazýt jaǵatsh otyn bolyp tabylatyn energııa óndirýshi uıymdar úshin:
10 táýlikke arnalǵan otyn mólsheri, bul rette bir mezgilde jaǵylatyn agregattar sany:
nomınaldy ónimdiliginen 30%-ǵa deıin júktemesi bar 4x200 megavatt, 3x300 megavatt jáne odan joǵary elektr stansııasynda - bloktarda;
nomınaldy ónimdiliginen 30%-ǵa deıin júktemesi bar jylý elektr ortalyǵynyń eki eń úlken qazanynan joǵary bolmaýy tıis.
