Vıktorııa – Baıanaýyldyń týmasy. Qundykól topyraǵynda kindik qany tamǵan. Balalyq shaǵy da osy ólkede ótipti. Kileń qazaqtyń ortasynda tárbıelenip, tili de qazaqsha shyqqan.
– О́tken ǵasyrdyń 50-jyldary ata-ájem tyńdy ıgerý úshin Reseı men Ýkraınadan kóship kelipti. Ekeýi Baıanaýylda bas qurap, tamyr jaıǵan. 1982 jyly shyr etip biz kelippiz ómirge. 1991 jyly Ekibastuz qalasyna qonys aýdardyq. Qazaq synybyna bardym. S.Toraıǵyrov atyndaǵy №22 qazaq mektep-gımnazııasynda oqydym. Túrim orys bolǵanymen, janym – qazaq. Bul pafospen aıtylǵan jaı ǵana sóz emes. Shyn máninde solaı. Qazaq ekenimdi sózben ǵana emes, naqty ispen de dáleldep júrmin, – deıdi Vıktorııa Kamaletdınova.
Qazaq tiliniń janashyry Vıktorııa Pavlodar memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtyn (qazir ýnıversıtet – avtor) támamdaǵan. Mamandyǵy – qazaq tili jáne ádebıeti pániniń muǵalimi. On jyldaı jýrnalıstıkada eńbek etti. Ekibastuz qalasynyń telearnasynda, radıosynda óz qoltańbasyn qaldyrǵan. Keıin Ekibastuz qalalyq mádenıet jáne tilderdi damytý bólimine qyzmetke aýysty. Qazaq tilin úıretýdiń avtorlyq ádisnamasyn ázirlep, memlekettik tildiń qoldanylý aıasyn keńeıtýge úlesin qosty. Búginde Ekibastuz qalalyq «Otarqa» jáne «Golos Ekıbastýza» gazetteriniń basyn qosqan «Ekibastuz daýysy aqparattyq ortalyǵy» JShS-yn basqaryp otyr.
– Mektep qabyrǵasynda qazaq tili men ádebıetine degen mahabbatymdy oıatyp, osy jolǵa jetelep ákelgen ustazym Gúlbarshyn Arqalyqqyzyna alǵysym sheksiz. О́mirimde bul kisi kezdespese, basqa salanyń ókili bolar ma edim, bálkim, kim biledi. Sondaı-aq ulttyq aspabymyz dombyrany úıretken ustazym Mádına Boranqyzyn aýzymnan tastaǵan emespin. Osyndaı qamqor jandardyń arqasynda qazaq tiliniń ómirimdegi eń basty qundylyq ekenin uǵyndym. Tildiń arqasynda elge tanyldym, eńbek etip kelemin. Jolymdy ashyp, juldyzymdy jaqqan qazaq tiline ólgenshe qyzmet etemin, – deıdi Vıktorııa.
Onyń memlekettik tildi úıretý ádisnamasy eshbir jerge resmı tirkelmegen, arnaıy kýrs retinde arnaıy sertıfıkat ta berilmegen. Soǵan qaramastan Ekibastuzda Vıktorııadan til úırengisi keletinder kóp. Tipti el aldynda júrgen laýazymdy sheneýnikterdiń ózi orys qyzynyń aldyna kelip, qazaqshaǵa tilin syndyrǵan.
– Men qazaq tiliniń grammatıkasyn úıretpeımin. О́ıtkeni onyń ózge ult ókilderine qıynǵa túsetinin bilemin. Eń arty qazaq tilin jetik bilemin degen adamnyń ózi grammatıkadan aqsap jatady. Sondyqtan ereje ejiktep, til úırenýshilerdiń mıyn ashytpaımyn. Men olardy aýyz eki tilde sóıleýge úıretemin. Kóbinese sıtýasııalyq jaǵdaılardan shyǵýdyń jolyn kórsetemin. Bul isti 2010 jyly bastaǵam. Erikti túrde, erekshe qulshynyspen qolǵa alǵan isim ózime lázzat syılaıdy. On jyl ishinde ondaǵan ózge ult ókiliniń qazaqsha túsinip, aýyz eki tilde sóıleýine yqpal ettim dep senimmen aıta alamyn, – deıdi keıipkerimiz.
Onyń aıtýynsha, arnaıy baǵdarlamamen oqytatyn keıbir til ortalyqtarynyń, til kýrstarynyń tıimdiligi tómen. Olar mundaı mekemelerdiń jumysyn tilge degen shyn janashyrlyqtan emes, tabys tabý maqsatynda jalǵastyryp keledi.
– Tildi úırený úshin orta, qajettilik kerek. Al qazaq tilin endi úırene bastaǵan on-on bes adamdy jınap alyp, ereje jattatyp, sabaq ótkizgennen túk óńbeıdi. Qazir elimizde qazaq tilin úıretetin júzdegen ortalyq jumys isteıdi. Al solardyń jıyrma jyldan beri kórsetken nátıjesi qaıda? Qazaqsha sóıleýdi armandaıtyn ózge ult ókilderi áli dep kóp. Jumystan qolym bosaı bermeıdi. Sondyqtan til úıretýdi doǵarǵan edim. Alaıda bıyl volonterler jyly bolǵandyqtan, keshkilik, keıde demalys kúnderi nıet bildirgenderdi jınap, erikti túrde til úıretýge ýaqyt taýyp júrmin, – deıdi ol.
Vıktorııa – eki balanyń anasy. Qyzy Ýásıla Ekibastuzdaǵy qazaq qyzdar gımnazııasynda oqıdy. Uly Islamnur qazaq tilindegi daıarlyq tobyna baryp júr.
– Dinim – Islam, musylmanmyn. Qaıyń jurtym – tatar. Úıde úsh tilde – qazaqsha, oryssha, tatarsha sóılesemiz. Qazaqtyń salt-dástúrin ustanamyz. Dese de, qansha jerden qazaqsha sóılep, qazaqtarmen aralassam da, túrimdi aıtpaǵanda, minezimniń ózinen orys ekenim baıqalyp qalady. Keıde betiń bar, júziń bar demeı oıyma oralǵandy aıtyp tastaımyn. Mundaıda anam «Osy bir orystyǵyńdy qoısańshy» dep ursyp ta alady. Iá, keıde týra sóılep, tik júretin minezime basyp ketetinim ras. О́zim jaıly teris pikirlerdi de estip qalyp jatamyn. Bastysy qandaı ekenimdi aınalamda júrgen qazaqtar jaqsy biledi, – deıdi ol.
Áńgimemizdiń álqıssasyn kóshe ataýlaryn qazaqshalandyrýdan bastadyq qoı. Sońyn da Vıktorııanyń osyǵan qatysty pikirimen túıindeıik.
– Qazaqtyń jerin meken etip otyrǵan kez kelgen ulttyń ókili jergilikti halyqtyń tilin jetik bilýi tıis. Asa bir tereńdemeı, qarapaıym ǵana qısynǵa salsaq ta, solaı emes pe. О́kinishke qaraı, kóbi munyń durys ekenin bilse de, bilmegen keıip tanytady. Menińshe, tilge degen talapty áli de kúsheıtý kerek. Al kóshe ataýlarynyń qazaqshaǵa aýystyrylýy – zamannyń talaby. Sondyqtan kartada joq Keńes odaǵynan qalǵan ataýlar qazaqshalanýy kerek jáne bul haqynda eshqandaı talas týmaýǵa tıis, – deıdi Vıktorııa.
Tyńdy ıgerýge kelgenderdiń urpaǵy búginde qazaq tilin úıretip júr. Ulttyń namysyn jyrtyp, joǵyn túgendesýde. Ultqa degen janashyrlyǵyn sózben de, ispen de dáleldeıtin Vıktorııalar kóp bolsyn!
