Bul týraly jýrnalısterge arnalǵan onlaın-konferensııa barysynda jarııalandy. Kásiporyn qazaqstandyq iri EurasianFoods Corporation holdınginiń quramyna kiredi. Eurasian Milk zaýyty tarıhy 1928 jyly bastalǵan Petropavl qalasynyń sút kásipornynyń bazasyndaashylady. Bir ǵasyrǵa jýyq ýaqyttan keıinaımaqtaǵy tamaq ónerkásibiniń tarıhy tereń kásiporyndarynyń biri múldem jańa tehnologııalyq deńgeıde qaıta jandandy. Jańa zaýytta shyǵarylǵan sút ónimderiniń alǵashqy partııasy saýda jelilerine 2020 jyldyń jeltoqsanynda túsedi.
Onlaın-konferensııa barysynda jalpy álemdik daǵdarys kezeńinde osyndaı aýqymdy jobany iskeqosý el ekonomıkasyn turaqtandyrýǵa eleýli úles qosatyny atap ótildi, sarapshylardyń pikiriosyǵan saıady. Eurasian Foods Corporation (EFC) holdıngi iri salyq tóleýshilerdiń qataryna kiredi, ótken jyly memlekettik bıýdjetke aýdarymdarsomasy 9 mlrd.teńgeden asty. Salyq túsimderi Eurasian Milk jańa kásipornynyń esebinen de ósetin bolady, demek, oblys bıýdjeti qosymsha qarajat alady, jalpy bul zamanaýı kásiporyn búkil óńir úshin ekonomıkalyq damýdyń qozǵaýshy kúshi bola alady.
Zaýytty jańǵyrtýǵa $12 mln. baǵyttaldy, bul jańa kásiporynnyń qurylysyna jumsalatyn shyǵynmen salystyrýǵa keletin aıtarlyqtaı soma, bul rette salynǵan qarajattyń 70%-y – EurasianFoods Corporation holdınginiń resýrstary. Tehnıkalyq jabdyqtaý deńgeıi boıynsha EurasianMilk eldegi eń zamanaýı sút óndiristeriniń birineaınalady. Zaýytta birneshe jeli ornatylǵan: Germanııa óndirisi boıynsha sútti qabyldaý jáne óńdeý, sary maı óndirý boıynsha shveısarııalyq jeli, irimshik óndirý boıynsha avstrııalyq jelijáne «mosarella» tıpti irimshikter shyǵarý úshin arnaıy ıtalııalyq jeli. Zaýyttyń mundaı qurylymy Qazaqstandaǵy alǵashqy jáne jalǵyz bolyp esepteledi.
Kásiporyndy jańǵyrtýdyń nátıjesi keń suryptalymda jańa sapaly ónimder shyǵarý jáne saıyp kelgende, óńirdiń jáne búkil Qazaqstannyń sút ónimderi naryǵynda otandyq óndirýshilerdiń úlesin ulǵaıtý bolmaq. Máselen, EFC mamandarynyń baǵalaýy boıynsha otandyq óndirýshilerdiń sary maı sanatyndaǵy óniminiń el naryǵyndaǵy úlesi 33%-dy quraıdy, al irimshiksanatynda 5%-dan aspaıdy. Eurasian Milk zaýytyiske qosylǵannan keıin jylyna 50 myń tonna sút óńdeıdi, daıyn ónim óndirý kólemi jylyna 14,5 myń tonnany quraıdy, al onyń 3,5 myń tonnasynirimshik óndirisi quraıdy. Osy kezeńde kásiporyn sary maı, qaımaq, irimshiktiń ár túrin, onyń ishinde«mosarella» tıpindegi irimshikterdi shyǵarýǵa baǵdarlanady. О́ndiristik qýatqa shyqqan kezdesútti qaıta óńdeý kólemi jylyna 110 myń tonnanyquraıdy.
Kompanııa holdıng quramyna kirgennen keıin jańa ómir tapty. Zaýyt shtaty aıtarlyqtaı ósti jáne qazirdiń ózinde 150 adamdy quraıdy, al bolashaqta ony keńeıtý josparlanýda. Ekonomıkalyq daǵdarys kezinde, pandemııaǵa baılanysty kóptegen kásiporyndar shtatty qysqartýǵa nemeseqyzmetkerlerdi jalaqy tólenbeıtin demalysqa jiberýge májbúr bolǵan shaqta jańa jumys oryndaryn qurý óte mańyzdy. Zaýytqa jumysqa ornalasqan jas mamandar kásibı bilim ala alady, ol ári qaraı kásibı ósýdiń negizi bolady. Budan bólek, iri kásiporynnyń tynys-tirshiliginservıstik kompanııalardyń qoldaýynsyz qamtamasyz etý múmkin emes, tıisinshe EurasianMilk ashylýynyń arqasynda sabaqtas salalarda da jumys oryndary ashylady, bul óńirge ekonomıkalyq ósýdiń jańa múmkindikterin syılaıdy.
– Pandemııa jaǵdaıynda engizilgen buryn-sońdy bolmaǵan shekteýlerge, jabdyq óndirýshiler arasyndaǵy kommýnıkasııalardyń toqtaýyna, karantın jaǵdaıynda sút óndirisiniń erekshelikterimen tanys biregeı mamandardy-qurylysshylardy, ınjenerlerdi, retteýshilerdiizdeý jáne jumysqa tartýdyń tym kúrdeliligine qaramastan, kásiporyndy qaıta jabdyqtaý boıynsha barlyq jumystar qysqa merzimdejúrgizildi. Jobalaý sátinen bastap bir jyldanastam ýaqyt ótti. Búgin jabdyqty testilik iske qosý ótti, aldaǵy aıda zaýytty paıdalanýǵa berý josparlanýda. Kúrdeli sút ónimderin óndirýdi ıgerýge, suryptalym jelisin qurýǵa jáne óńdeýge ýaqyt qajet etiledi, biraq biz tehnolog-halyqaralyq sarapshylardy Avstrııa, Shveısarııa, Baltyq elderi syndy «sút» elderinen tarttyq. Bizprosester jáne reseptýralarmen jumys isteımizjáne SQO ónimderi tek Qazaqstanda ǵana emes, ózge elderde de tanylady dep úmittenemiz, - dep atapótti «Eurasian Milk» JShS bas dırektory Andreı Grısenko.
Eldegi eń zamanaýı sút óńdeý kásipornyn modernızasııalaý jáne paıdalanýǵa berý Qazaqstannyń tamaq ónerkásibi pandemııa men ekonomıkalyq daǵdarysqa qaramastan sapaly ósýdi jalǵastyryp kele jatqanyn, al otandyq bıznes salaǵa óz ınvestısııalaryn ulǵaıtyp otyrǵanyn aıǵaqtaıdy. Memleket basshysy ótken jyly osy saladaǵy soltústik qazaqstandyq óndirýshilerdiń pozısııasyn kúsheıtýdiń qajettiligin atap ótti. Bul bastamany SQO ákimdigi de qoldady. Sondaı-aq Eurasian Foods Corporation basshylyǵy sút óńdeý ónerkásibin jetildirý holdıng bıznesin damytýdyń jańa jáne perspektıvalyq baǵyttarynyń biri depsanaıdy.
Alaıda, otandyq sút óńdeý kásiporyndary úshin ónerkásiptik óńdeýge jaramdy sapaly súttiń jetispeýshiligi týdyratyn problema salanyń ósýine kedergi keltirýde. Onyń sebebi shıkizatjetkiziliminiń edáýir bóligin quraıtyn usaq fermalardyń bytyrańqylyǵy men álsizdiginde, olardyń sapaly jemshóp bazasyna qol jetimdiligimen malǵa veterınarııalyq kútimniń bolmaýynda. Sarapshylar atap ótkendeı, shıki sút – bul saqtaý merzimi óte qysqa jáne sapany jaqsartý men óndiris kólemin ulǵaıtý ushin óte uzaq ýaqyt aralyǵyn jáne qymbatshylyqty qamtıtyn ónim.
Eurasian Milk basshylyǵy kásiporynǵa sharýaqojalyqtarynan jetkiziletin shıki sútti qabyldaýdyń eń qatań talaptaryna saı bolýynqamtamasyz etýge umtylady. Sondyqtan kompanııa fermerlik ónimderge kepildendirilgen jáne uzaq merzimdi suranysty usyna otyryp, jergiliktisharýashylyqtarmen yntymaqtastyq ornatýdyjosparlap otyr. Kásiporyndaǵy negizgimindetterdiń biri – fermerlermen seriktestikqarym-qatynas ornatý, olarmen aldyn-ala birneshejylǵa kelisim-sharttar jasasý. Eurasian Milkfermerlik sharýashylyqtardy nesıelendirýdekepilger bolýǵa, sondaı-aq qajet bolǵan jaǵdaıda fermerlerge kerekti jabdyqtardy usynýǵa nıetti. Kompanııa mamandary bilim berý komponentine kópkóńil bólmek: arnaıy fermerler úshin mamandardyń konsýltasııalary, mal sharýashylyǵy boıynsha semınarlaruıymdastyrylady, shaqyrylǵan sarapshylar basqa elderdiń agrarlary tabysty qoldanyp júrgen zamanaýı aýyl sharýashylyǵy tehnologııalarytýraly aıtyp beredi.
Osylaısha, Eurasian Milk basshylyǵy óz tarapynansút salasyn damytý boıynsha óńirlik bıliktiń kúsh-jigerin qoldaıdy. Soltústik Qazaqstanda qazirdiń ózinde súttiń sapalyq sıpattamalaryn jaqsartýǵa, sala kásiporyndary úshin shıkizat jetkizýdegi irisharýashylyqtardyń úlesin arttyrýǵa baǵyttalǵan sút-taýar fermalaryn damytý jónindegi baǵdarlama jumys isteıdi. Sondaı-aq, memleketınvestısııalardy sýbsıdııalaý tetigi arqyly salaǵa qoldaý kórsetedi.
«Eurasian Foods Corporation» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Ivan Kolesnıkovtyń aıtýynsha, Eurasian Milk-tiń EFC holdıng quramyna kirýimen bıznestiń jańa perspektıvalyq baǵyty ashylady, onyń damýy holdıngkeQazaqstan naryǵyndaǵy pozısııasyn kúsheıtýge múmkindik beredi, sondaı-aq qazaqstandyqtardy sapaly jáne qoljetimdi sút ónimderimen qamtamasyz etýge kómektesedi.
- Kásiporynnyń mindeti – shıkizattan bastap, bárinde maksımaldy sapada eń tómengi ózindik qundy qamtamasyz etý. Degenmen, bul zamanaýıtehnologııalardyń, tıimdi uıymdastyrýdyń jáne joǵary ónimdiliktiń úılesimimen ǵana múmkin. Shaǵyn zaýyttar, sondaı-aq zamanaýı jabdyqtary, sapaly mal basy men jemshóp bazasy joq shaǵyn fermalar, ókinishke qaraı, belarýstik, ýkraınalyq nemese Baltyq jaǵalaýy kompanııalarymenbásekelese almaıdy. О́z kezeginde bizdiń óndiris jylyna kem degende 110 myń tonna sút óńdeýge baǵyttalǵan, bul – ońtaıly deńgeı. Biz sút salasynyń básekege qabilettiligin arttyrý úshin qolymyzdan kelgenniń bárin jasaýdy josparlapotyrmyz, fermerlermen uzaq merzimdi senimdiqarym-qatynastar ornatamyz, alaıda olarekonomıkalyq turǵydan aqtalýy tıis. «Az óndiremiz, qymbat satamyz» qaǵıdatynan «kóp óndiremiz, ekonomıkanyń osy segmentindekóshbasshy eldermen básekeli baǵa boıynshasatamyz» qaǵıdatyna kóshýimiz kerek, - deıdi Ivan Kolesnıkov.
