Qazaqstan • 24 Qarasha, 2020

Sońǵy 5 jylda magıstraldyq gaz qubyry jáne taratý jelileri salyndy

19 ret kórsetildi

Úkimet basshysy Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda eldi mekenderdi gazdandyrý máseleleri qaraldy. Eldi gazdandyrý boıynsha qazirgi jaǵdaı týraly energetıka mınıstri Nurlan Noǵaev baıandady, dep habarlaıdy Egemen.kz Premer-Mınıstrdiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

Eń aldymen, mınıstr gaz resýrstary eldiń ishki qajettiligin jabý úshin jetkilikti ekenin atap ótti.

Qorlar jónindegi memlekettik komıssııa 3,8 trln m3 kóleminde óndiriletin gaz qorlaryn bekitti, onyń ishinde ilespe gaz – 2,2 trln m3 jáne tabıǵı (bos) gaz – 1,6 trln m3. Barlyq barlanǵan gaz qorlarynyń 98%-ǵa jýyǵy Qazaqstannyń batysynda shoǵyrlanǵan, bul rette 87%-dan astamy — iri munaı-gaz jáne munaı-gaz kondensaty ken oryndarynda shoǵyrlanǵan.

Elimizdiń iri ken oryndary — Qashaǵan, Qarashyǵanaq, Teńiz qorlary Qazaqstan Respýblıkasynyń barlyq qorlarynyń 75%-yn quraıdy. О́ndiriletin gazdan qajetti kólem ishki naryqqa, bir bóligi eksportqa, bir bóligi qysymdy ustap turý úshin qabatqa aıdaýǵa jáne jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń jeke tehnologııalyq qajettilikterine jumsalady.

Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, elde jańa tutynýshylardyń paıda bolýyna baılanysty gaz tutynýdyń ósý tendensııasy baıqalady.

"Máselen, sońǵy 5 jylda 2015-2019 jyldary gazdy tutyný 12,1-den 16,3 mlrd m3-ge deıin nemese 35%-ǵa ulǵaıdy. Osy jyldyń 10 aıynda gaz tutyný kólemi 12,4 mlrd m3 nemese ótken jyldyń sáıkes kezeńine 102% qurady", dep habarlady N. Noǵaev.

Sonymen qatar eldi gazdandyrý da ósýde. Eldi gazdandyrýdyń 2015-2030 jyldarǵa arnalǵan Bas shemasyn iske asyrý aıasynda jyl saıyn memlekettik bıýdjetten gazdandyrýǵa qomaqty qarajat bólinedi.

2020 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha eldi gazdandyrý deńgeıi 51,47%-dy qurady nemese 9,5 mln adam kógildir otynǵa qol jetkizdi. 2020 jyldyń qorytyndysy boıynsha gazdandyrý deńgeıin 53,07%-ǵa jetkizý kútilýde, bul 2015 jylǵy deńgeıden 10,07%-ǵa artyq. 2015-2020 jyldar kezeńinde gazdandyrylǵan eldi mekenderdiń ósimi 286 birlikti, halyqtyń ósimi 2,4 mln adamdy quraıtyn bolady.

Sondaı-aq, sońǵy 5 jylda 1 334 shaqyrym magıstraldyq gaz qubyrlary jáne 20 myń shaqyrymnan astam gaz taratý jelileri salynǵan. 2015-2020 jyldar kezeńinde respýblıkalyq bıýdjet esebinen ákimdikterge gazdandyrý sharalaryna 125 mlrd teńge mólsherinde nysanaly transfertter bólindi, onyń ishinde sońǵy 2 jylda 76 mlrd teńge bólindi.

Gazdandyrýdyń keıbir jobalary Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń "Jumyspen qamtýdyń jol kartasy" bıýdjettik baǵdarlamasy esebinen iske asyrylýda. 2020-2021 jyldary 8 óńirde 22,5 mlrd teńgege 58 jobany iske asyrý josparlanǵan. Onyń ishinde 51 jobany osy jyly jáne 7 jobany Almaty oblysynda 2021 jyly aıaqtaý josparlanýda.

О́tken jyldyń jeltoqsan aıynda Elbasynyń "Besinshi áleýmettik bastamasyna" sáıkes uzyndyǵy 1061 shaqyrym bolatyn "Saryarqa" magıstraldyq gaz qubyrynyń I kezeńi paıdalanýǵa berildi.

Mınıstr atap ótkendeı, Qyzylorda oblysynan bastaý alatyn "Saryarqa" gaz qubyrynyń I kezeńi elordany, ortalyq jáne soltústik óńirlerdiń bir bóligin ekologııalyq taza otyn túrimen qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Bul táýelsizdik alǵan sátten bastap elimiz úshin mańyzdy tarıhı oqıǵalardyń biri sanalady. Soltústik óńirlerdi gazdandyrý úshin "Saryarqa" magıstraldyq gaz qubyrynyń 2 jáne 3 kezeńderin salý máselesi pysyqtalýda. Halyqqa gaz berý úshin "Saryarqa" magıstraldyq gaz qubyrynyń 1-shi kezeńiniń trassasy boıynda Nur-Sultan qalasynda, Qaraǵandy jáne Aqmola oblystarynda gaz taratý jelileriniń qurylysy júrgizilýde.

"Elordany gazdandyrý 3 kezekke bólingen. Qazirgi ýaqytta ákimdik 9 iske qosý kesheni bar 1-shi kezektiń qurylysyn júrgizýde. Elordany gazdandyrýdyń 2 jáne 3 kezegi boıynsha qazirgi ýaqytta jobalaý jumystary júrgizilýde", dedi mınıstr.

Qaraǵandy oblysynda ákimdik avtomattandyrylǵan gaz taratý stansııalarynan Qaraǵandy, Temirtaý jáne Jezqazǵan qalalaryna gaz burý men taratý jelilerin salýdy kózdeıdi. Barlyq úsh qala boıynsha 1-kezektegi 1 iske qosý keshenderi boıynsha qurylys-montajdaý jumystary júrgizilýde.

Aqmola oblysynda gaz taratý jelileriniń qurylysy 2 kezekke bólingen. 1-shi kezekte Arshaly jáne Selınograd aýdandarynyń 20 eldi mekenin gazdandyrý úshin 13 jobany iske asyrý qarastyrylǵan. Gazdandyrýdyń 2-shi kezeginiń nysandary jobalaý satysynda. Soltústik óńirlerden basqa Qazaqstannyń shyǵys bóligi gazdandyrylmaǵan. Gazdandyrýdyń yqtımal nusqasy "Barnaýl – Rýbsovsk – Semeı – О́skemen" baǵyty boıynsha Reseı Federasııasynan gaz qubyryn salý bolyp tabylady. 

"Bul rette Semeı mańynda Pavlodar oblysyna qaraı burý boljanady. Atalǵan baǵyt boıynsha gaz qubyryn salý sany osy óńirlerdegi 2,1 mln adamǵa kógildir otyn jetkizýge múmkindik beredi. Tutyný kólemi jylyna 2,3 mlrd m3 deńgeıinde boljanýda. Qazirgi tańda bul jobany júzege asyrý múmkindigin anyqtaý úshin "QazTransGaz" AQ men "Gazprom" arasynda jumys toby qurylyp, bul másele Reseı tarapymen pysyqtalýda", dedi N.Noǵaev.

Sońǵy jańalyqtar

Kobıdiń qazasy

Sport • Búgin, 10:47

Dańqty Ýeın Gretskı 60 jasqa toldy

Hokkeı • Búgin, 10:45

Qazaqstannyń 8 óńiri «qyzyl» aımaqta tur

Koronavırýs • Búgin, 10:21

Uqsas jańalyqtar