Memlekettik qyzmetti jetildiretin zań qabyldandy

Zań jobasy jaýapty hatshylar ınstı­týtyn joıýdy jáne olardyń min­detterin mınıstrlikter appa­rat­tarynyń basshylaryna júk­teýdi kóz­deıdi. Bul memlekettik appa­­rat­tyń turaqtylyǵyn qamta­masyz etýge, birinshi basshy­lar­dyń jaýapkershiligin artty­rýǵa jáne memlekettik organdar ju­my­syndaǵy kadrlar sabaqtas­ty­ǵyn saqtaýǵa múmkindik beredi.

«Qabyldanǵan zań memlekettik qyzmet jáne memlekettik basqarý salasyndaǵy zańnamany odan ári jetildiredi. Bul mınıstrlikterdiń ju­mysyn ońtaılandyryp, mınıs­tr­lerdiń jaýapkershiligin artty­rady», dep atap ótti Máýlen Áshim­­baev.

Senatorlar otyrys barysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine Mem­leket basshysynyń 2020 jylǵy 1 qyrkúıektegi «Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan: is-qımyl kezeńi» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynyń jekelegen erejelerin iske asyrý máselesi boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn da qarady.

«Zań jobasynda Memleket basshysynyń jaýapty hatshylar ınstıtýtyn taratý jóninde tap­­syrmasy qarastyrylǵan. Jol­­­daýda Memleket basshysy mınıstr­likter apparattarynyń basshy­laryna mindetterin júkteı otyryp, jaýapty hatshylar ıns­tı­­týtyn joıýǵa naqty tapsyrma berdi.

Osy tapsyrmany iske asyrý maqsatynda apparat basshysy men mınıstr arasyndaǵy laýazymdyq ókilettikter men jaýapkershiliktiń arajigin ajyratý boıynsha tıisti zańnamalyq túzetýler engiziledi.

Sonymen qatar apparat bas­shysynyń mártebesi men ókilet­tikterin retteıtin normalardy qaıta qaraý, sondaı-aq onyń tikeleı memlekettik organ basshysyna baǵynýyn belgileý usynylady», dedi atalǵan qujatty senatorlarǵa tanystyrǵan Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń tóraǵasy Anar Jaıylǵanova.

Budan bólek, zań jobasynda suıytylǵan munaı gazy saýda­synyń kólemin kezeń-kezeńimen ulǵaıtý qarastyrylǵan. Soǵan sáıkes, 2022 jylǵy 1 qańtarǵa deıin jáne gaz jelisi uıymdarynyń akkredıtteý kýáligin kórsetilgen kezeńine deıin saqtaı otyryp, elektrondy saýda alańdaryna kóshý týraly túzetýler engizildi.

Qujatta kámeletke tolma­ǵan­darǵa qatysty seksýaldyq sıpat­taǵy qylmystar úshin jazany qa­tańdatý qarastyrylǵan. Osy tar­maq boıynsha Qylmystyq jáne Qylmystyq-prosestik kodeks­terine jáne Ákimshilik qadaǵalaý týraly zańyna zańnamalyq túze­týler kesheni ázirlendi.

«Túzetýler mynadaı tapsyrmalardy iske asyrýǵa baǵyttalǵan. Birinshi, kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty seksýaldyq sıpattaǵy qylmysqa jazany qatańdatý. Ekinshi, pedofılderdi qylmystyq-atqarý júıesiniń qaýipsizdigi barynsha joǵary mekemelerinde ustaýdy belgileý. Úshinshi, olardy merziminen buryn bosatýǵa tyıym salý qarastyrylǵan», dedi A.Jaıylǵanova.

Sondaı-aq zań jobasynda sybaılas jemqorlyq qylmystaryna jol bergen adamdarǵa qatysty kvazımemlekettik sektorda jumys isteýine ómir boıy tyıym salýdy engizý jáne qos azamattyǵy bar memlekettik qyzmetshilerdi nemese kvazımemlekettik uıymdardyń basshylaryn jumystan shyǵarý qarastyrylǵan.

Zań jobasyn talqylaýdan keıin Senat Tóraǵasy Máýlen Áshim­baev qujatqa qatysty óz pikiri­men bólisti. «Bul zań joba­synda birqatar mańyzdy ózgeris­ter qarastyrylǵan. Memleket bas­shysynyń tapsyrmasy bo­ıynsha elimizde balalardy qorǵaý salasynda naqty jáne júıeli saıa­sat júrgizilip keledi. Osy shara aıasynda pedofılderdi qyl­mys­tyq jazalaý keshendi túrde kúsheı­tildi», dedi Senat Tóraǵasy.

Zań jobasy qaralǵannan keıin oǵan senatorlar engizgen tolyq­tyrýlar Májiliske jiberildi.

Otyrysta depýtattyq korpýs­tyń bastamasy boıynsha ázirlengen «Qazaqstan Respýblıkasynyń Bıýdjet kodeksine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań qabyldandy. Qujat týraly Senat depýtaty Edil Mamytbekov baıandama jasady.

«Bıýdjet prosesin lımıtten emes, strategııalyq josparlaý­dy qalyptastyrýdan bastaý usy­nylady. Strategııalyq jos­par­laý aıqyndaǵan maqsattarǵa, ındı­katorlar men basymdyqtarǵa baılanysty qarjylandyrý qarajaty josparlanady.

Memlekettik tapsyrys tetigin jetildirý kózdeledi. Naqtyraq aıtqanda, memlekettik tapsyrys nysanynda oryndalatyn qyz­metter qunynyń baǵa belgileý ádis­temesin bekitý jáne qosalqy merdigerlik uıymdarǵa beriletin qyzmetterdiń bir bóligin jalpy tap­syrys qunynyń elý paıyzynan aspaıtyn mólsherde belgileý. Bul norma basty merdigerdiń jaýapkershiligin arttyrady.

Erekshe engizilip otyrǵan norma retinde, bıýdjetaralyq qatynastardy jetildirý aıasynda, belgilengen normatıvke saı aýdandyq bıýdjetterge óńirdi áleýmettik-ekonomıkalyq damytý maqsatynda jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń tóleminen arnaıy qarjy bólýdi atap ótýge bolady», dedi E.Mamytbekov.

Zań jobasynda bıýdjettik baǵ­darlamalar ákimshileriniń lımıt­terin aıqyndaý jónindegi tásil­derdi ózgertý, bıýdjettik ótinim­derdi jasaýdy ońaılatý jáne oǵan jaýapkershilikti arttyrý kóz­delgen. Sondaı-aq Bıýdjet kodeks­indegi keıbir artyq normalardy alyp tastaýdy kózdep otyr.

«Bul zań Memleket basshy­synyń tapsyrmalaryna sáıkes bıýd­jettik josparlaýdyń turaq­tylyǵyn qamtamasyz etedi. Ol sondaı-aq bıýdjet qarjysyn barynsha áleýmettik-ekonomıkalyq qaıtarymmen paıdalanýǵa múm­kindik beretin jańa sharalar men tetikterdi kózdeıdi. Jańa tásil bıýdjet prosesindegi strategııalyq josparlaýdyń rólin kúsheıtedi», dep atap ótti Senat Tóraǵasy.

Otyrysta senatorlar Parla­ment depýtattarynyń bastamasy boıynsha ázirlengen «Astyq týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń zańyna tolyqtyrýlar engizý tý­raly» zań jobasyn qarap, qa­byl­dady.

 «Osy qujat astyqtyń rezervtik qoryn qalyptastyrý arqyly eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin arttyrýǵa yqpal etedi. Sondaı-aq ishki astyq naryǵyn turaqtandyrady jáne astyq salasyndaǵy eksporttyq ınfraqurylymdy damytady», dedi Máýlen Áshimbaev.

Senatorlardyń pikirinshe, búgingi jańa qaýip-qater dáýirinde eldiń azyq-túlik qaýipsizdigi as­tyq­pen tolyq qamtamasyz etilgen memleketter úshin de asa mańyzdy problemaǵa aınalyp otyr.

«Zań jobasynda «astyqtyń re­zervtik qory», «astyq naryǵy jónindegi operator», «astyqtyń rezerv­tik qoryn basqarý» uǵym­daryn engizý kózdelgen. Sondaı-aq ýákiletti organǵa astyq naryǵyn retteýde tıisti quzyrettilik berý usynylady. Zań jobasynyń nor­malary ishki astyq naryǵyn turaq­tandyrýǵa, tuqym jáne jemshóp qor­laryn qalyptastyrý arqyly bir­qatar salanyń ónimdiligin art­ty­rýǵa áser eterin atap ótkim ke­ledi.

Zań jobasyndaǵy tolyq­ty­­rýlar ishki astyq naryǵyna ret­teý­shilik áser etip, óńirlik tu­­raq­tan­dyrý qorlaryn qalyp­tas­­t­y­rýǵa járdemdesý arqyly ha­lyqty qol­­jetimdi astyq ónimderi­men qam­ta­­masyz etýge baǵyttalǵan», dedi osy másele týraly baıandama ja­­saǵan depýtat Dúısenǵazy Mýsın.

Sondaı-aq Senat depýtattary «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine adam­dardy Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń sheginen tys jerge shy­ǵaryp jiberý kezinde ustaý mer­zimderin retteý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańdy qabyldady. Zań adamnyń quqyqtary men bos­tandyqtarynyń, qoǵam men mem­leket múddeleriniń qoǵamǵa qaýip­ti qol suǵýshylyqtan qorǵa­lýy­nyń jańa sapaly deńgeıin qamta­masyz etýge múmkindik beredi jáne áleýmettik-ekonomıkalyq já­ne quqyqtyq teris saldarǵa ákep soqtyrmaıdy. Senator Sáýle Aıtpaeva osy ózgeristerdi engizý jóninde teń bastamashy boldy.

Senatorlar «Qazaqstan Respýb­lıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine qylmystyq proseste aza­mattardyń quqyqtaryn qorǵaý­dy jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyldy kúsheıtý máse­leleri boıynsha ózgerister men to­lyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn eki oqylymda qarap, qabyldady. Bul zań Prezıdenttiń azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres týraly tapsyrmasyn oryndaýǵa baǵyttalǵan. Zań Parlament depýtattarynyń bas­tamasymen qabyldandy, olardyń arasynda senator Andreı Lýkın de boldy.

Parlamentshiler sondaı-aq «Qazaqstan Respýblıkasy men Azııa damý banki arasyndaǵy Qa­ryz týraly kelisimdi (COVID-19-ǵa qarsy kúres jónindegi belsendi sha­ralar men shyǵystardy qol­daý baǵdarlamasy) ratıfıka­sııa­laý týraly» jáne «Qazaq­stan Respýblıkasy men Azııa ınfra­­qu­rylymdyq ınvestısııalar ban­ki arasyndaǵy Qaryz týraly ke­­­lisimdi (COVID-19-ǵa qarsy kú­res jónindegi belsendi shara­lar men shyǵystardy qoldaý baǵ­dar­la­masy) ratıfıkasııalaý týraly» zań­dardy qabyldady.

Kelisimder COVID-19 pande­mııasynyń saldaryna Qazaq­stan­nyń qarsy kúresin, áleýmettik qor­ǵaý jáne jumyspen qamtýdy qal­pyna keltirý, sondaı-aq ekonomı­kany yntalandyrý jónindegi sharalardy qarjylandyrýǵa qaryz alýdy kózdeıdi.

Senat depýtattary sony­men qatar «1999 jylǵy 8 qazan­daǵy Er­kin saýda aımaǵyn qurý tý­raly kelisimge qatysýshy mem­le­ket­ter­diń arasynda tasymaldanatyn taýarlardy kedendik resimdeýdiń jáne kedendik baqylaýdyń tártibi týraly kelisimge ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zańdy qabyldady. Ol keden­dik resimdeý men kedendik baqy­laý tártibin ońaılatýǵa múm­kin­dik beredi, taýarlardy ótki­zýdi jedeldetedi jáne TMD-ǵa qa­ty­sýshy memleketterdiń keden organdary arasynda ótkiziletin taýarlardy baqylaýǵa ketetin ýaqytty qys­qar­tady.