Bilim • 22 Jeltoqsan, 2020

Bala zardap shekpesin jol boıynda

165 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Jol-kólik apaty qazirgi adam balasynyń ómirine ábden enip ketken kúndelikti kóriniske aınaldy. Biraq buǵan tózýge bolmaıdy. Ásirese adamdardyń jaýap­syzdyǵynan, tártip buzýynan kámeletke tolmaǵandar zardap shekpeýi tıis.

Bala zardap shekpesin jol boıynda

Statıstıkalyq málimetterge qara­saq, álemde árbir 24 sekýnd saıyn bir adam jol apatynan qaza tabady eken. Osylaısha kúnine úsh myńnan astam adam, jyl saıyn 1,35 mıllıon adam jol-kólik oqıǵasynan kóz jumatyn kóri­nedi. Budan bólek 10 mıllıondaı adam jaraqat alyp, múgedek arbasyna tańylady.

– Bizdiń Batys Qazaqstan oblysynda 2020 jyldyń 10 aıynda 247 jol-kólik oqıǵasy oryn aldy. Osy apattardyń saldarynan 57 adam qaza taýyp, 298 adam ár túrli dene jaraqatyn aldy. Balalardyń qatysýymen 31 oqıǵa bolyp, onyń saldarynan 1 sábı qaıtys bolyp, 34 adam jaraqat aldy, – deıdi Batys Qazaqstan oblystyq Polısııa departamentiniń resmı ókili Bolatbek Belgibekov.

Birikken Ulttar Uıymy qarasha aıy­nyń úshinshi jeksenbisin Dúnıejúzilik jol-kólik oqıǵasynyń qurbandaryn eske alý kúni dep belgilegen bolatyn.

Birikken Ulttar Uıymynyń derekterine qaraǵanda, jol-kólik apatynda qaza tapqandardyń jartysynan astamy – jaıaý júrginshiler, motosıkl jáne velosıped júrgizýshileri eken. Mundaı oqıǵa bizdiń elimizde de az emes. Sondyqtan bılik oryndary, quqyq qorǵaý organdary joldardy josparlap salýdan bastap, jyldamdyqty arttyrmaý, kólik quralyn mas kúıde júrgizýge jol bermeý, qaýipsizdik beldigin taǵý, motosıkl júrgizýshilerine dýlyǵa kııý, balalarǵa arnalǵan oryndyq qoıý boıynsha birqatar shara qabyldap, turǵyndar arasynda únemi túsindirý jumystaryn júrgizip keledi.

2019 jyly 20 jeltoqsanda balalar men jasóspirimder zardap shegetin jol-kólik oqıǵalarynyń aldyn alý, osy ıgi iske jurtshylyqtyń nazaryn aýdartý maqsatynda Enı, Shell jáne EASST kompanııalarynyń ókili «Gaýhar joly» qozǵalysy Polısııa departamentine jolda júrý erejesin, ásirese balalar­dyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý bo­ıynsha sheberlik saǵatyn ótkizýge ar­nal­ǵan mobıldi alań men burysh ja­saqtap bergen. Bul alańda jolda júrý erejesin qalaı saqtaý kerek ekenin kór­setetin oıyn túrinde keńistik bar. Onda kólik quralyna qoıylatyn naqty talaptar kórinip tur. Osy mobıldi alańda balalarǵa baǵdarshamnyń qaı túsi janǵanda jaıaý júrginshiler ót­ke­linen ótý, jol belgilerin bilý daǵ­dylaryn úıretedi jáne balalardy kó­shede, jolda qaýipsizdik erejelerin saq­taýǵa daǵdylandyrady. Bul mektep oqýshylaryn jol erejelerine baýlýǵa óte paıdaly quraldar.

Bıyl da qarasha aıynda «Gaýhar joly» qoǵamdyq birlestigi Oral qalalyq Polısııa basqarmasy patrýldik polısııa batalonymen birlesip, Oral qalasyndaǵy «Atrıým» saýda úıiniń birinshi qabatynda aksııa ótkizdi.

Bolatbek Belgibekovtiń aıtýyn­sha, Terekti, Syrym jáne Qaratóbe aýdanda­ryndaǵy mektepterde de oqýshylarǵa jolda júrý erejesin túsindiretin taqy­ryptyq keshter uıymdastyrylǵan. Po­lısııa departamentiniń qyzmetkerleri mek­tepterge arnaıy baryp, oqýshylarǵa joǵaryda aıtylǵan mobıldik alańda praktıkalyq sabaqtar ótkizgen.

Kórneki quraldardy paıdalanyp, polısııa qyzmetkerlerin qatystyryp ótkizgen mundaı sharalardyń mańyzy úlken. Oqýshylarǵa erekshe áser etedi.

«Mundaı sabaqtardy barlyq aýdandarda ótkizý josparlanǵan edi, alaı­da qazirgi karantın jaǵdaıynda oqý­shylardyń onlaın formatynda oqytýǵa kóshýine oraı ázirge toqtatylyp tur», deıdi B.Belgibekov.

 

Batys Qazaqstan oblysy