Almatydaǵy Taýly qyrat eteginde halyq aqyny, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri Kenen Ázirbaevtyń eskertkishi boı kóterdi.
Kenen aqyn jasynan aýyz ádebıetiniń san ǵasyrlardan beri úzilmeı kelgen asyl muralary úlgilerimen: aqyndyq, jyrshylyq, sheshendik, aıtyskerlik ónerden nár alyp, ony óz tarapynan jetildirip, kemeldendire otyryp, keıingi urpaqqa jetkizýge uıytqy boldy.
Almatydaǵy Taýly qyrat eteginde halyq aqyny, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri Kenen Ázirbaevtyń eskertkishi boı kóterdi.
Kenen aqyn jasynan aýyz ádebıetiniń san ǵasyrlardan beri úzilmeı kelgen asyl muralary úlgilerimen: aqyndyq, jyrshylyq, sheshendik, aıtyskerlik ónerden nár alyp, ony óz tarapynan jetildirip, kemeldendire otyryp, keıingi urpaqqa jetkizýge uıytqy boldy. «Týǵan elim, týǵan jer, eshbir ókpem joq sende, Eki Kenen týmaıdy Alataýǵa ekseń de...», dep jyrlaǵan baba eskertkishi Táýelsizdik merekesi kúni qarsańynda ashylyp otyrýynda da bir úndestik bar sııaqty, dedi saltanatty jıynda júrekjardy lebizin bildirgen qala ákimi Ahmetjan Esimov.
Almatyda Kenen Ázirbaevtyń atyna mektep, kóshe berilgenimen, tasqa qashalǵan beınesi buǵan deıin ornatylmaǵan eken. Etek-jeńi keń, qolynda dombyrasy bar babanyń tas músinin jasap, búgingi urpaqpen qaýyshtyrǵan Memlekettik syılyqtyń laýreaty Esken Sirgebaev pen Baqytjan Ábishev.
«Qulaǵymnan ketpeıdi salǵan áni...», dep uly Jambyl babamyz jyrlaǵandaı, osy saltanattaǵy jurtshylyq aldynda: «Halyq úshin saıra til, jaýǵa qylysh qaıra til. Jurtym kórsin paıdamdy, ónerińdi saıla til», dep jyrlaǵan jyry urpaqpen birge jasaı beredi dep, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy tóraǵasynyń orynbasary, belgili aqyn Ǵalym Jaılybaı, ǵasyrǵa jýyq ómir súrip, 11 jasynan eliniń, jeriniń, qazaqtyń qamyn oılap, madaqtap jyr jazǵan qaıtalanbaıtyn tulǵa ekenin jetkizgen qoǵam qaıratkeri Ǵaınıken Bıbatyrova, Kenen atamyzdyń tólbasy atanǵan qyzy Tórtken apaı da jyly lebizderin bildirip, estelikter aıtty.
– Eskertkishtiń ashylýy tek almatylyqtar emes, búkil Qazaq eli, qazaq mádenıeti, óneri úshin úlken tarıhı oqıǵa, – dedi asyldyń synyǵy, aqynnyń uly Baqytjan Kenenuly osy úlken sharany júzege asyrǵan Almaty qalasynyń ákimdigine, Qordaı jurtshylyǵy men aqynnyń aýyldastaryna Ázirbaevtar áýletiniń atynan rahmet aıta kele. – Sonaý 2004 jyly ýaqytynyń tyǵyzdyǵyna qaramaı Elbasymyzdyń aqynnyń aýylyna atbasyn buryp, murajaıynda bolyp, jurtpen emin-erkin áńgimesiniń kýási bolyp edik. Sonda murajaıdaǵy Qurmet kitabyna: «Esimi árýaqqa aınalǵan Kenen atanyń armany – halqynyń birligi, bolashaq urpaǵynyń baıandy baqyty. Sol árýaq bizdi qoldasyn, Táýelsizdigimiz, egemendigimiz máńgilik bolsyn», dep jazǵan bolatyn. Mine, búgingi Táýelsizdik kúnine oraı ashylyp otyrǵan atamyzdyń eskertkishi sol Nuraǵań aıtqandaı «ótkenimizdi umytpaıyq, ata-babamyzdyń ótken tarıhyn kelesi urpaqqa ustatyp, búgindi erteńmen jalǵastyraıyq» degen armanynyń júzege asýynyń bir kórinisi. Oǵan el, halyq kýá.
Jetisý án dástúriniń altyn qazyǵy, sal-serilerdiń sońy, qazaq ádebıeti tarıhynda óziniń atyn máńgilikke qaldyrǵan aqynnyń ólmes jyrlary men ásem ánderi týǵan halqymen birge jasaı bermek.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Sýretti túsirgen
Bersinbek SÁRSENOV.
