Oqıǵa • 25 Qańtar, 2021

Qas-qaǵym sát. Alpys jyl. Has sheber

157 ret kórsetildi

«Sýretterdi túsirgen N.Qızatov. Sýretti túsirgen Nurmanbet Qızatuly...». О́tken keńestik kezeńde de, búgingi egemendiktiń dáýirinde de bul aty-jóni kóziqaraqty gazet oqyrmandaryna óte jaqsy tanys ekeni aıdan anyq.

Sýretterdi túsirgen Nurmanbet QIZATULY

Tipti, bir emes birneshe býyn úshin de deıikshi! Jaı ǵana tanys emes, fotoúldirge túsip úlgergen talaı-talaı tanymal tul­ǵalardyń beıneleri, tańǵajaıyp tabı­ǵattyń tylsym kórinisteri kisi jadynda kópke saqtalatyndaı áserimen este qalyp qoıǵan. Bir sózben aıtqanda, Nurmanbet aǵa Qızatuly búginde qazaq baspasózinde, onyń ishinde qazaq fotojýrnalıstıkasynda óz orny aıqyndalǵan taǵylymdy tarlanboz azamat. Eń alǵash ıyǵyna «Fed» fotoapparatyn asynyp Jambyl aýdandyq «Ekpindi eńbek» («Atameken») gazeti redaksııasynyń tabaldyryǵynan at­­taǵanda nebári 20 jastaǵy bozbala qata­ryn­da eken. Sodan... jan serigi fotoappa­ra­tyn 60 jyl qolynan tastamapty. 60 jyl!!!

Kútpegen tosyn rakýrs. Oıly kompozısııa. Shejire shertken syrly sýretter, kórinister. Ezýińe kúlki úıirer fotoetıýdter... Synaptaı syrǵyp ótken san jyldar bederinde sheberdiń óz qolynan somdalyp dúnıege kelgen san alýan fotosýretterdi paraqtaǵan saıyn Qızatulynyń qas-qaǵym sátti qaǵyp túsetin aıryqsha qabi­let-qarymyna tánti bolasyń. Has she­ber­ligine súısinesiń. Tabıǵat syılaǵan talantyna tamsanasyń. О́mirdegi kez kelgen kezdeısoq qubylysty, oqyrmanynyń janyn selt etkizer sáýleli sýret-beıneni qaz-qalpynda ańǵaryp qana qoımaı, shyraıyn ashyp, tasqa basqandaı tańbalap oqyrmanyn oıǵa shomdyratynyn qaı­tersiz!..

1

Fotojýrnalıstıkanyń álippesin aýyldaǵy qarapaıym eńbek adamdarynyń portrettik sulbasyn jasaýdan, tabı­ǵattyń tórt mezgil shaǵynyń tamshydaıyn ǵana baıqalyp qalatyn tamasha syr-sulýlyǵyn taspaǵa múlt jibermeı túsirip alýdan bastaǵan jas óren is ústinde shıryǵyp shyńdaldy. Bastapqyda osynaý balań jigittiń jalpy bir dáýirdiń, odan keıin bas­talatyn jańa kezeńniń tarıhı jylnamasyn jasaımyn-aý dep oılamaǵany haq. Júrek qalaýynyń úde­sinen shyǵý úshin ter tókti. El men jer­diń, eńbek adamynyń shynaıy bol­mys-beınesin gazet betinde kórkemdep úıles­tirýdi úırendi. Bar bolǵany osy. Eń­­begin esh puldamady. Juldyzdy shaq­­­ta­rǵa she­berdi ýaqyttyń ózi alyp kelip­ti...

Almatydaǵy «Ulaǵat» baspasynan jaryqqa shyqqan «Jan shýaǵy» atty kólemdi avtorlyq ıllıýstrasııalyq-fotoalbom Nurmanbet Qızatulynyń fotosýret álemindegi shyǵarmashylyq jolynyń balamasyz kórsetkishi deýge laıyq. Alpys jyl aıasyndaǵy qas-qaǵym sátter! Bul týraly maestronyń ózi bylaı deıdi: «Fotoúldirge árbir ilingen qas-qaǵym sáttik kórinis meniń ómirimniń aınasy ispetti. Meniń ómi­rimniń shýaqty sátteri desem de qate­lespeımin. Olar sansyz, eseptegen de emespin, múmkin, on myń... júz myń, múmkin, mıllıon...».

1

Seksenniń seńgirindegi has sheber tarıhtyń ár kezeńinen shejire shertken arhıv sýretterin aqtaryp, úıde qol qýsyryp qarap otyrǵan joq. Sol baıaǵy ózimiz kýá bolǵandaı, bir gazette jeti jyl birge jemisti qyzmet etken jyldardaǵydaı, oqtaýly fotoapparatyn asynyp alyp qur attaı shaýyp, shashaý shyǵarmaı is tyndyryp júr. О́zi aıtqandaı, «baspasózdiń jaýynger janry – fotosýret degen syrly ónerdiń suńqar qusyn qolyna qondyrǵanyna shúkirshilik etip qoıady», deıdi aıaýly áriptes aǵamyz.

Jany súıgen kásipke alpys jyl adal bolý qubylysy deımiz be?..

 

 

ALMATY  

Sońǵy jańalyqtar

QR-tólemder HQKO-daǵy kezek sanyn azaıta ma?

Baǵdarlamalar • Búgin, 22:11

Týrın Olımpıadasyna – 15 jyl

Oqıǵa • Búgin, 21:48

Atyraýda jolda qalǵan 63 adam qutqaryldy

Aımaqtar • Búgin, 18:18

Elbasy Baýyrjan Baıbekti qabyldady

Elbasy • Búgin, 17:30

Qazaqstanda jańa ken orny tabyldy

Ekonomıka • Búgin, 16:21

Eń sulý voleıbolshy kim?

Sport • Búgin, 16:15

Pavlodarda er adamdy poıyz basyp ketti

Aımaqtar • Búgin, 16:00

Ile-Alataý ulttyq tabıǵı parkine - 25 jyl

Ekologııa • Búgin, 14:57

El qorǵaǵan erdiń esimi jańǵyrdy

Rýhanııat • Búgin, 14:49

Kórshiniń kóp-kórim kómegi

Qoǵam • Búgin, 14:23

Uqsas jańalyqtar