15 Jeltoqsan, 2013

Táýelsizdik – órkenıet bastaýy

300 ret
kórsetildi
9 mın
oqý úshin

Jýyrda Parlament depýtattary aımaqtarda bolyp, halyqpen júzdesti. Kezdesýler barysynda el Táýelsizdigin baıandy etý jolynda qajyrly eńbek etip jatqan azamattarymyzdyń Qazaqstannyń erteńine degen selkeýsiz seniminiń kýási boldyq. Táýelsizdik alǵannan bergi az ýaqyt ishinde tatýlyq pen kelisim, birlik pen yntymaq qaınaryna aınalǵan kópultty Otanymyzdyń órkendegeni jáne álemdik qoǵamdastyq aldynda jyl sanap abyroıy bıikteı túskeni kóńilge qýanysh uıalatady.

Jýyrda Parlament depýtattary aımaqtarda bolyp, halyqpen júzdesti. Kezdesýler barysynda el Táýelsizdigin baıandy etý jolynda qajyrly eńbek etip jatqan azamattarymyzdyń Qazaqstannyń erteńine degen selkeýsiz seniminiń kýási boldyq. Táýelsizdik alǵannan bergi az ýaqyt ishinde tatýlyq pen kelisim, birlik pen yntymaq qaınaryna aınalǵan kópultty Otanymyzdyń órkendegeni jáne álemdik qoǵamdastyq aldynda jyl sanap abyroıy bıikteı túskeni kóńilge qýanysh uıalatady.

Táýelsizdikke qol jetkennen keıingi ár jyl ózindik erek­sheligimen este qalyp keledi. Bıylǵy jyl el ómirindegi aı­ryqsha aıtýly kezeń – Qazaq­stan Respýblıkasynyń Pre­zıdenti Nursultan Nazar­baev­tyń «Qazaqstan-2050» Str­ate­gııasynda álemdegi eń damy­ǵan 30 eldiń qataryna ený baǵy­tyn belgilegen jáne «Nur Otan» partııasynyń aldaǵy ondaǵan jyldardaǵy mıssııasyn aıqyndaýǵa arnalǵan jańa Saıası doktrınasyn qabyldaǵan jaýapty kezeń retinde tarıhta tańbalanary anyq.

Elbasy Qazaqstan halqyna «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýynda jergilikti ózin ózi basqarýdy damytý tujyrymdamasyn bekitýin jáne osy bastamanyń nátıjesinde, máslıhat arqyly aýyl ákimderin saılaýdyń sátti ótýin atap ótýge tıispiz. Bul – elimizde Ata Zań talabynyń múltiksiz oryndalýynyń jáne Qazaqstannyń demokratııalyq úrdiske adaldyǵynyń naqty dáleli.

 Aýyldyq okrýg ákimderiniń saılanýy qoǵamdy odan ári demokratııalandyrýdyń mańyz­dy kezeńi bolyp tabylady jáne jergilikti jerlerde basqarýdyń tıimdiligi men aıqyndyǵyn arttyrýǵa múmkindik beredi. Barlyq jerdegi aýyldyq okrýg ákimderin saılaý Otanymyzdaǵy demokratııalyq ózgeristerdiń jańa kezeńi boldy. Jergilikti ákimderdiń saılanýy – memle­kettik basqarý júıesiniń tıimdiligi men halyq aldynda atqarýshy bılik organdary jaýapkershiligin arttyrý, saıası júıeni odan ári demokratııa­landyrý men azamattyq qoǵam damýyn jetildirý. Aýyldar ákimderiniń balama saılaýy saıa­sı júıedegi reformalardyń júzege asýyna járdemdesedi. Onyń maqsaty halyqty memleket basqarýyna, qazaqstandyq qoǵamdy damytýǵa qatysýǵa keńirek tartý bolyp tabylady.

О́ńirdiń serpindi damýy oblys, qala eńbekkerleriniń, memlekettik mekemeler qyzmet­kerleriniń, barlyq deńgeıdegi máslıhattar depýtattarynyń, sonymen birge, kásipkerlerdiń úılesimdi, nysanaly jumys­tarynyń arqasynda múmkin boldy.

 «Nur Otan» partııasynyń aldaǵy ondaǵan jyldardaǵy mıssııasyn aıqyndaýǵa arnal­ǵan jańa Saıası doktrınasyn qabyldaǵan partııanyń kezek­ten tys XV sezinde: «Qoǵa­mymyz «Qazaqstan-2050» Strategııasynda aıtylǵan jańa uly maqsattarǵa batyl qadam bas­ty. Strategııanyń ózegi – bizdiń álemdegi eń damyǵan 30 eldiń qataryna qosylýǵa tıis ekenimiz. Halqymyz qazir qol jetkizgen osyndaı ekonomıkalyq jáne áleýmettik bıikterge ótken tarıhynda eshqashan jetken joq. Muny tek qazaqstandyqtardyń búgingi býyny ǵana júzege asyra aldy. Táýelsizdikti jarııalap, Qazaqstanymyzdy damytyp, biz damý perıferııasynan birjola alystap, Eýrazııadaǵy laıyqty jańa memleketke aınaldyq», – dedi Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev.

Partııanyń XXI ǵasyrdaǵy kóshbasshylyǵy qandaı bolýy kerektigi jónindegi tolǵaqty oılaryn ortaǵa salǵan Memleket basshysy «Nur Otan» basty patrıottyq kúshke aınalýǵa tıis ekenin, onyń mańyzdy mıssııasy, «Qazaqstan-2050» Strategııasynda atap kórsetil­gendeı, jańa qazaqstandyq patrıotızmdi qalyptastyrýdyń jalpyulttyq ortalyǵyna aınalý bolyp tabylatynyn aıtqany belgili. Buǵan qosa, Elbasy partııa jalpyulttyq birliktiń ortalyq býyny bolýy qajettigine jáne bul turǵyda «Nur Otannyń» halyqty toptastyrýshy partııa retindegi mártebesi eskerilip, oǵan kópetnosty halqymyzdyń birligi úshin zor jaýapkershilik júkteletini, sondaı-aq, ol óńiraralyq baılanysty nyǵaıtý isin de atqarýǵa tıistigin mindettegeni de el jadynda.

Táýelsizdiktiń 21 jyldyǵyn­da Elbasy Nursultan Nazarbaev elimizdiń 2050 jylǵa deıin álemdegi eń joǵary damyǵan 30 memleket qataryna ený baǵy­ty aıqyndalǵan ulttyq saıası damý strategııasyn belgileı otyryp, osy ýaqyt ishinde baǵyndyrylýǵa tıisti jeti basymdyqty aıqyndap berdi. Sóıtip, qazaqstandyqtardy jańa belesterdi baǵyndyrýǵa jeteleıtin jáne ortaq maqsatqa toptastyratyn osy tarıhı qujattyń dúnıege kelýimen el damýynyń jańa kezeńi bastaldy. Bul oraıda, Parlamentke elde júrgizilip jatqan ońdy ózgeristerdi zańnamalyq jaǵynan qamtamasyz etýge qatysty úlken mindetter júktelip otyr.

Jalpy, el Táýelsizdiginen beridegi jyldar ishinde Parla­ment Prezıdenttiń Qazaqstan memlekettiligin oıdaǵydaı qurý jónindegi strategııalyq ıdeıalarynyń qoldaýshysy bolǵanyn atap kórsetkim keledi. Joǵary zań shyǵarý organy asa mańyzdy memlekettik mindetterdi sheshýge belsene qatysty, reformalardy quqyqtyq turǵydan qoldaýdy jedel qamtamasyz etti. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda búkil qajetti zańnamalyq baza jedel rejimde qalyptastyryldy, naryqtyq ekonomıkanyń quqyqtyq ne­giz­deri qalandy, qoǵam ómiri­niń asa mańyzdy salalaryn reglamentteıtin zańdar qabyldandy. Kásibı qos palataly Parlament qurylǵan 1995 jyldan beri 2000-nan astam zań qabyldandy, saılaýshylarmen myńdaǵan kezdesýler ótkizildi, sheteldik áriptestermen birge zań shyǵarmashylyq úderisterin halyqaralyq pysyqtaý keńinen júrgizildi.

 Parlament ótken sessııa kezinde de belsendi jumys istedi. Al osy sessııada Senatta bıýdjet pen salyq saıasatyn, sot júıesin, quqyq qoldaný aıasyn, áleýmettik qamsyzdandyrý men eńbek máselelerin, ákimshilik rásimderdi jetildirýdi, kóshi-qon saıasaty men basqa da máselelerdi retteıtin zańdarǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizilip, halyqaralyq kelisimder ratıfıkasııalandy.

Senat parlamentaralyq baılanystardy damytý jóninde de belsendi jumys júrgizip keledi. Qazaqstan Parlamenti búginde birqatar bedeldi halyqaralyq parlamenttik uıymdarǵa qaty­sady.

Joǵaryda aıtyp ótkenimdeı, Prezıdenttiń «Qazaqstan-2050» Strategııasyn túsindirý jáne Parlament jumysy týraly habardar etý úshin Parlament depýtattary jýyrda aımaqtarda bolyp, jergilikti halyqpen júz­desti. Halyqpen kezdesý barysynda memlekettik baǵ­dar­lamalardy iske asyrý, ınfra­qurylymdardy damytý, áleýmettik sala nysandarynyń qurylysy, taǵy da basqa kópte­gen máseleler talqylandy.

Memleket basshysy el aldyna úlken mindetter qoıyp otyr. Osyǵan oraı jergilikti bılik organdaryna erekshe jaýapkershilik júkteledi. Memlekettiń óńirlik saıasat salasyndaǵy negizgi stra­tegııalyq maqsattary – ob­lys­tardyń ekonomıkalyq áleýetin ulǵaıtý, áleýmettik turaqtylyqty nyǵaıtý, azamat­tarymyzdyń ál-aýqatyn arttyrý, jergilikti bılik ıns­tıtýt­tarynyń qyzmetin jaqsartý iske asyrylatyn bolady.

Osyǵan baılanysty oblys­tarda basqarý organdary jumysynyń basty baǵytta­rynyń biri – óńirlerde, árbir naqty aýdanda, qalada, aýylda bıznes júrgizý úshin neǵurlym qolaıly jaǵdaılar jasap, olardy jan-jaqty qoldap otyrý, jańa óndiris oryndaryn ashý úshin belsendi saıasat júrgizýge kóshý jáne kásipkerlik bastamany jumyldyra túsý bolmaq. Ásirese, shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý, onyń ishinde halyqty jumyspen qamtý men jańa jumys oryndaryn ashý bas­ty baǵyttardyń biri. Memleket basshysy 2020 jylǵa deıin ishki jalpy ónimdegi shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesin keminde 40 paıyzǵa jetkizýdi maqsat etip qoıǵany belgili. Osy rette údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarla­masyn oryndaýdyń óńirlerdiń ekonomıkalyq jaǵynan kóterilýi úshin zor mańyzy bar.

Eń bastysy, elimizdiń aı­maq­­taryna saparymyz barysynda Prezıdent Nursul­tan Nazarbaevtyń saıası, ekonomıkalyq, áleýmettik jańarý baǵytyn halyqtyń shynaıy qoldaıtynyn árdaıym sezinip otyrdyq.

Búginde Tuńǵysh Prezıden­timizdiń basshylyǵymen ynty­maǵy jarasqan Qazaq eli kúlli álem tanyǵan tuǵyrly da turaqty memleketke aınaldy. Osy jetistikterdiń bári eń aldymen ata-babamyz ańsaǵan Táýelsizdigimizdiń jáne Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń sarabdal saıa­satynyń arqasynda múmkin boldy. Máńgilik El bolýdy baǵdarǵa alǵan egemen Qazaqstannyń bolashaqta da qaryshtap damyp, álem moıyndaǵan órkendi memleket retinde ómir súrýi – Táýelsiz elimizdiń basty maqsaty.

Qaırat IShANOV,

Parlament Senaty

Tóraǵasynyń orynbasary.