– Qazir Prezıdentten bastap, ǵalymdarymyzdyń áleýetine senim artatyn jurt qostap otandyq vaksınany kútip otyr.
QazCOVID-in vaksınasy naqty qashan qoldanysqa engiziledi?
– COVID-19 ınfeksııasyna qarsy otandyq QazCOVID-in vaksınasy ınaktıvtendirilgen vaksına túrine jatady. Bul vaksınany Bilim jáne ǵylym mnıstrliginiń Ǵylym komıtetine qarasty Bıologııalyq qaýipsizdik problemalarynyń ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń ǵalymdary ázirlep shyǵardy. Qazirgi kezde QazCOVID-in vaksınasynyń úshinshi kezeńiniń synaǵy ótkizilýde. Osy klınıkalyq synaq oń nátıjeli ótken jaǵdaıda otandyq vaksına tıisti mekemede tirkeledi. Turaqty qoldanysqa engizilýi osy jyldyń naýryzynda josparlanyp otyr.
– Klınıkalyq zertteýdiń úshinshi kezeńi qalaı júrgizilip jatyr?
– Búginde COVID-19 aýrýyna qarsy otandyq ınaktıvtendirilgen QazCOVID-in vaksınasy Almaty jáne Taraz qalalarynda eriktilerge salynyp, klınıkalyq zertteýdiń úshinshi kezeńinde synaqtan ótkizilip jatyr. Eriktiler alǵash vaksına ekken kúnnen bastap ár synaq kezeńinde dárigerlerdiń baqylaýynda bolady. Júrip jatqan synaqtyń úshinshi kezeńinde eriktilerde anyqtalyp jatqan alǵashqy klınıkalyq jáne zerthanalyq kórsetkishter jaqsy deńgeıde ekeni kórinip otyr.
– Vaksınanyń tıimdiligi men qaýipsizdigi qanshalyqty deńgeıde?
– Atalǵan vaksına alǵashynda zerthanalyq janýarlarǵa (aq tyshqan, egeýquıryq, atjalman, teńiz tyshqan, qoıan, kúzen, alaman, makaka-rezýs maımyly) salynyp, klınıkaǵa deıingi jáne odan keıin Almaty qalasynda eki dúrkin birinshi jáne ekinshi kezeńdi synaqtardan 244 erikti azamattyń qatysýymen oıdaǵydaı ótti. Klınıkaǵa deıingi jáne alǵashqy eki synaqta vaksına, klınıkalyq, zerthanalyq tekserister men baqylaýlardyń kórsetkishteri boıynsha jaqsy nátıjelermen aıaqtaldy. Jaqsy nátıje retinde vaksına salynǵan zerthanalyq janýarlar jáne preparatpen egilgen eriktilerdiń synaq júrgen ýaqyttyń barlyq kezeńinde jaǵdaılarynyń durys bolýy, zerthanalyq tekseristerde olardyń aǵzasynda shalys áserler men jaǵymsyz nemese patologııalyq qubylystardyń bolmaýy, ımmýndyq júıede COVID-19 aýrý qozdyrýshysyna qarsy jasýshalyq jáne qan sarysýynda gýmoraldyq antıdenelerdiń jetkilikti mólsherde paıda bolýynyń kórsetkishterin aıtyp otyrmyz. Osylaısha, oń kórsetkishterge ıe bolǵan otandyq vaksınanyń tıimdiligi men qaýipsizdigi dáleldenip otyr.
– Qazir vaksınany 3 myń eriktige salý arqyly synaqtan ótkizip jatyr. Eriktilerdiń háli qalaı? Tym bolmasa bireýiniń jaǵdaıy týraly málimet bar ma?
– QazCOVID-in vaksınasynyń úshinshi kezeńdik synaǵy Almaty jáne Taraz qalalarynda 3 myń erikti azamattyń qatysýymen ótip jatyr. Synaq eki qalada birdeı jeltoqsan aıynan bastaldy. Vaksına erikti azamattarǵa, belgilengen ereje boıynsha arasy 21 kún bolatyn ýaqytpen, eki ret 0,5 ml mólsherde bulshyq et arasyna salyndy. Klınıkalyq zertteýdiń hattamasyna sáıkes, dárigerlik tekseriste bolǵan eriktilerdiń jaǵdaıy qalypty. Eshqandaı jaǵymsyz áserler men qalypty jaǵdaıdan aýytqýlar baıqalmady. Vaksına salynǵan eriktiler ózderin jaqsy sezinip, kúndelikti ómir súrý jaǵdaılaryn jalǵastyrýda.
– Otandyq vaksına allergııasy bar adamdarǵa salyndy ma? Nátıjesi belgili me?
– Negizinde vaksınany salýdyń aldynda azamattar jan-jaqty dárigerlik tekserýden ótkiziledi. Vaksınany qabyldaý kez kelgen dári-dármekke allergııasy joq, qandaı da bir juqpaly aýrýlarmen aýyrmaǵan, densaýlyǵy jaqsy azamattarǵa usynylady. Al vaksınany saldyrǵannan keıin vaksına qabyldaǵan eriktilerdiń arasynda atalǵan preparatqa allergııalyq reaksııa eshkimde anyqtalǵan joq.
– Osy ýaqytqa deıin vaksına saldyrǵan azamattardyń ishinde vırýs juqtyrǵandar boldy ma?
– Vaksına qabyldaýdan buryn eriktiler koronavırýs ınfeksııasyan taza ekeni anyqtalady. Vaksına saldyrǵannan keıin adam COVID-19 aýrýyna shaldyqpaıdy. О́ıtkeni vaksınalaýdyń negizgi maqsaty – aýrýdyń aldyn alý. Iаǵnı vaksınamen egilgen adam aǵzasynda koronavırýs ınfeksııasyna qarsy antıdeneler túzilip, aýrýǵa qarsy turýshylyq qasıet – ımmýnıtet paıda bolady.
Áńgimelesken
Aıdana ShOTBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
